Հայաստանը կունենա՞ այլընտրանքային ցամաքային ճանապարհ դեպի Ռուսաստան.

Վերջին օրերին մամուլում հայտնվում են տեղեկություններ, որ Հայաստանը կարող է Ռուսաստանին կապող նոր ցամաքային ճանապարհ ունենալ:

Հունվարի 26-ին ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը տրանսպորտի, կապի եւ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարար Վահան Մարտիրոսյանին  հանձնարարել է վրացական եւ ռուսական կողմերի հետ քննարկել եւ մինչեւ մարտի 1-ը ներկայացնել առաջարկություններ այլընտրանքային երթուղիներով տրանսպորտային փոխադրումների կազմակերպման վերաբերյալ: Նախարարությունը դեռ երկու շաբաթ էլ ունի այդ հանձնարարականը կատարելու համար: Իսկ մամուլում, մասնավորապես «Երկրամաս» պարբերականում հայտնված տեղեկատվությունը, որը վերաբերվում է վարչապետի հանձնարարականին, առաջին հայացքից դրա հետ ոչ մի կապ չունի:

Նախ այն մասին, թե ինչ այլընտրանքներ կարող են լինել Վերին Լարսին: Դա նախ վրացական Փոթի կամ Բաթումի նավահանգիստները ռուսական, ուկրաինական եւ այլ երկրների նավահանգիստներին կապող լաստանավային ճանապարհն է: Դա ըստ էության հիմա էլ կա, սակայն շատ տնտեսվարողների այն չի բավարարում: Նախ ճանապարհը երկար է, բեռները դանդաղ են տեղափոխվում...:  Բացի այդ, ճանապարհը ֆինանսական առումով ձեռնտու չէ «փոքր» արտահանողներին ու ներկրողներին` թանկ է: Այսինքն եթե տրանսպորտի նախարարությունը ներկայացնի դա որպես այլընտրանք, ապա դա խնդրի լուծում չէ:

Ինչ վերաբերում  է ցամաքային ճանապարհներին, ապա այստեղ ընտրությունը մեծ չէ: ՀՀ-ն ՌԴ-ին կապող ընդամենը երեք ցամաքային ճանապարհ կա, որոնք շրջանցում են Ադրբեջանը: Դրանցից մեկը հենց Վերին Լարսն է, որը տարվա մի քանի ամիսը անանցանելի է: Մյուս երկուսը լրջագույն խնդիրներ ունեն, քանի որ անցնում են Հարավային Օսեթիայի եւ Աբխազիայի միջով: 

Հարավային Օսեթիայի եւ Ռուսաստանի սահմանին է գտնվում հանրահայտ Ռոկիի թունելը, որով էլ հենց անցնում է երեք ճանապարհներից մեկը: Դեռ անցած դարի 30-ականներին նախագծած այս ճանապարհը ժամանակին համարվել Միության եվրոպական մասը Հարավային Կովկասին, Իրանին ու Թուրքիային կապող ամենակարճ ցամաքային ճանապարհը, որի շահագործումը հնարավոր է տարվա բոլոր եղանակներին: Սակայն այս ճանապարհն էլ ունի որոշակի խնդիրներ: Ի սկզբանե Ռոկիի թունելը պետք է ունենար 5.5 կիլոմետր երկարություն, սակայն ֆինանսական ծախսերը կրճատելու նկատառումներով որոշվեց այն կառուցել 3.7 կմ երկարությամբ: Դրա պատճառով ներկայումս այդ ճանապարհի թունելին հարող մի որոշ հատված  վտանգավոր է ձնահոսքերի տեսանկյունից:

Մյուսը այսպես կոչված Պսոու-Վեսյոլայա անցակետով անցնող ճանապարհն է: Սա էլ անցնում է Աբխազիայի տարածքով: Անվտանգության տեսանկյունից սա թերեւս լավագույն ճանապարհն է, սակայն հաշվի առնելով, որ այն անցնում է Սեւ ծովի ափով, ապա ամռանը եւ աշնան սկզբին դրա որոշակի հատվածներ ծանրաբեռնվում են, պայմանավորված զբոսաշրջային սեզոնով: Այս պարագայում մեծ բեռնատարների համար ծագում են որոշակի խնդիրներ:

Բայց Վերին Լարսին այլընտրանք համարվող այս երկու ճանապարհների տեխնիկական խնդիրները գործնականում դեր չեն խաղում այն պարզ պատճառով, որ դրանք այս պահին չեն կապում  Հայաստանն ու Ռուսաստանը: Վրաց -օսական եւ վրաց-աբխազական սահմաներին դրանք «կտրվում են» եւ ծառայում են որպես ճանապարհ միայն Հարավային Օսեթիան եւ Աբխազիան Ռուսաստանին կապելու համար: Դրանք փակ են վրաց-ռուսական հարաբերություններով պայմանավորված, եւ ՀՀ որեւէ պաշտոնյա չի կարող նախաձեռնել դրանց վերագործարկումը:

Սակայն անցած շաբաթ Պրահայում տեղի է ունեցել  Վրաստանի վարչապետի` Ռուսաստանի հետ կապերի գծով հատուկ ներկայացուցիչ Զուրաբ Աբաշիձեի եւ ՌԴ փոխարտգործնախարար Գրիգորի Կարասինի բանակցությունները, որոնց մի մասը վերաբերում էր հենց այս երկու անցակետերի վերագործարկմանը:  Սրանք բանակցություններ են, որոնք, ըստ էության, սկսվել են դեռ 2011 թ.: Դրանց հիմքում դրված է մի սկզբունք, ըստ որի կողմերը չեն շոշափում քաղաքական հարցեր: Նշված երկու ճանապարհների թեման շոշափվում է միայն տեխնիկական տեսանկյունից:

Մասնավորապես, Ռոկիի եւ  Պսոուի անցակետերը չեն գտնվում Վրաստանի վերահսկողության տակ, եւ վրացական կողմը չի կարող հաշվառել այն բեռները, որոնք հատել են ռուս-հարավօսական հատվածը: Այստեղ առաջանում են մաքսազերծման խնդիրներ մասնավորապես հայկական բեռների համար: Այսինքն բեռը կարող է դուրս գալ ՌԴ-ից, իբր Հայաստան ուղեւորվելու համար, բայց մնա Հարավային Օսեթիայի տարածքում: Այս խնդիրը լուծելու համար կողմերը եկել են համաձայնության, որ Հարավային Օսեթիայի եւ Աբխազիայի տարածքներով բեռների տեղափոխման «մոնիտորինգը» իրականացնելու է շվեյցարական մի մասնավոր ընկերություն:

Այսինքն, կարելի է ասել, որ հաղորդակցության ուղիների շուրջ ռուս-վրացական բանակցություններում որոշակի առաջընթաց կա: Այդուհանդերձ, դրանք միայն տեխնիկական բնույթի են: Քաղաքական խնդիրները մնում են: Բայց այստեղ մի նրբություն կա: 2016 թվականին Վրաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ առեւտրաշրջանառությունը աճել է 17 տոկոսով եւ կազմել 800 միլիոն դոլար: Երկու կողմերն էլ արդեն զուտ տնտեսական տեսանկյունից շահագրգռված են ունենալ հուսալի ցամաքային ճանապարհ: Ընդ որում, Պրահայում տեղի ունեցած բանակցություններից հետո Վրաստանի ներկայացուցիչը հայտնել է, թե վրացական կողմը դեռ անցած գարնանը ամբողջությամբ ավարտել է նախապատրաստական մասը, եւ բոլոր փաստաթղթերը պատրաստ են: Եվ հիմա հերթը Ռուսաստանինն է: Այսինքն ռուսական կողմը մինչ այժմ հավանաբար չի շտապել ավարտել նախապատրաստական աշխատանքները:

Չի կարելի բացառել, որ Կարեն Կարապետյանը արդեն տեղյակ է, որ Ռուսաստանի իշխանությունները որոշել են արագացնել աշխատանքները այլընտրանքային ճանապարհները վերագործարկելու ուղղությամբ եւ առիթը օգտագործել է կառավարության նիստում տրանսպորտի նախարարին նման հանձնարարական տալու համար: Հակառակ դեպքում Վերին Լարսին այլընտրանք գտնելու ուղղությամբ հանձնարարականներ տալը որեւէ իմաստ չէր ունենա:

Տպել
9638 դիտում

Լրագրողական իմ ողջ գործունեության ընթացքում միշտ վախեցել եմ, որ իմ որեւէ բառ հիմք չտա, որ որեւէ մեկը ծիծաղի իմ գրածի վրա

Արարատի մարզում մի շարք ճանապարհներ կբարեկարգվեն

Ինձ ոչ մեկ չի կարող զանգել եւ նման տոնով հետս խոսել. Վանեցյան

Գագիկ Խաչատրյանը ԱԱԾ չի հրավիրվել. Վանեցյան

Արա Մինասյանն ու Լեւոն Սարգսյանն օրինական ճանապարհով հատել են ՀՀ սահմանը. Արթուր Վանեցյան

1 մլն դրամ չի մուտքագվրել պետբյուջե․ ոստիկանները բացահայտել են Մուսալեռ համայնքի ղեկավարի ապօրինությունները (տեսանյութ)

Լուրջ քննադատությանը շատ լուրջ եմ վերաբերվում եւ լուրջ հետեւություններ եմ անում․ Աննա Հակոբյան

Եկեղեցին պետք է լսի զոհերին․ համաժողով Վատիկանում՝ նվիրված հոգևորականների շրջանում սեռական բռնությունների խնդիրներին

Կիեւի եւ Երեւանի հարաբերությունները դինամիկ կզարգանան․ դեսպան

Ալեքսանդր Սարգսյանը պետությանը փոխանցել է 18,5 մլն դոլար, իսկ 11,5 մլն դոլար գանձվել է կոնկրետ ակտերով. ԱԱԾ տնօրեն

Պատրաստվում ենք «Իմ քայլը» հիմնադրամի համար մատչելի տարածք գտնել, որովհետեւ խնայում ենք մեզ վստահված ամեն լումա

Սպառնալիքները միշտ կան. Վանեցյանն իր եւ Փաշինյանի ընտանիքներին ուղղված սպառնալիքների մասին

Մեզ որեւէ բան չի կաշկանդում. ԱԱԾ տնօրենը` Տեր-Պետրոսյանի կառավարման տարիների հետ կապված ստուգումներ իրականացնելու մասին

Ես տեղեկություն չունեմ, որ տարբեր գերատեսչությունների պարգեւավճարների մի մասն ուղղվել է «Իմ քայլը» հիմնադրամին

Դատի տալը ցանկացած քաղաքացու սահմանադրական իրավունքն է. Վանեցյան

Շատ տարբեր իրադարձություններ են արյունաբանական կենտրոնի բացումն ու երկու կենտրոնների միավորումը․ Աննա Հակոբյան

«Իմ քայլը» բարեգործական հիմնադրամի իրականացրած եւ իրականացվելիք ծրագրերը․ ներկայացնում է Աննա Հակոբյանը

Առնվազն զուգարանների հարցը մի քանի մեծ ավտոկայաններում պետք է լուծվի. Աշոտ Մնացականյան

9 մլն պարտք Արցախի հյուրանոցին. 2015-ին նկարահանված Եվա ֆիլմի գումարը հայկական կողմը մինչեւ օրս չի վճարել

«Ժպիտների քաղաք» հիմնադրամը քաղցկեղով հիվանդ 100 երեխաների բուժման համար գործունեության 5 ամիսներին ծախսել է 70 մլն դրամ