«Մարտի 1-ի» բարիկադներից ներս եւ դուրս. «Ելք»-ը պայքարի հարմար դաշտ չէ

«Ժառանգություն» կուսակցությունը մոտ երկու շաբաթ առաջ հայտարարեց, որ ընտրություններին դաշինքով մասնակցելու համար միաժամանակ բանակցում է երկու քաղաքական միավորի`«Ելք» դաշինքի եւ Օհանյան-Օսկանյան դաշինքի հետ: Երկու օր առաջ հայտնի դարձավ, որ ընտրությունը կանգնել է Սեյրան Օհանյան-Վարդան Օսկանյան զույգի վրա, իսկ երեկ տեղի ունեցավ «Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան» դաշինքի հուշագրի ստորագրումը:

«Ժառանգության» փոխնախագահ Արմեն Մարտիրոսյանն իրենց ընտրությունը բացատրեց այսպես. «Պայքարելու առավելագույն դաշտը մենք այստեղ տեսանք»։

Հայաստանում քաղաքականությամբ զբաղվող մարդկանց համար գոյություն ունեն հերթապահ արտահայտություններ եւ նախադասություններ, որոնք օգտագործվում են ելնելով նրանից թե տվյալ անձը տվյալ պահին որ ճամբարում է գտնվում`ընդդիմադիր, թե իշխանական: Արմեն Մարտիրոսյանը հիմնավորելով իրենց որոշումը օգտագործեց հերթապահ արտահայտություններից մեկը, ապավինելով պրակտիկային, որ բանաձեւային այդ նախադասությունից հետո հարցերը փակվում են:

Եւ այնուամենայնիվ, հարց է առաջանում, իսկ ինչո՞ւ «Ելք» դաշինքը չէր կարող լինել պայքարի այդ առավելագույն դաշտը: Ո՞րն էր խնդիրը: Իսկ գուցե այս դաշինքին մաս կազմած կուսակցությունների առաջնորդները հակված չե՞ն պայքարի, կամ գուցե նրանք պատասխանատվություն են կրում հայաստանյան այն իրականության համար, որի դեմ «Ժառանգությունը» պայքարո՞ւմ է: Կամ գուցե նրանք ազնիվ չեն իրենց հայտարարություններում եւ արդարության պայքարի անվան տակ ընդամենը ցանկանում են իրենց կլանային իշխանությո՞ւնը հաստատել երկրում: Եւ ընդհանրապես, ինչ է բանակցել «Ժառանգությունը» «Ելքի» հետ եւ ինչ` Սամվել Բաբայանենց հետ:

Սույն հարցերի պատասխաններն Արմեն Մարտիրոսյանը չի հնչեցրել, թեեւ բազմաթիվ հարցազրույցներ է տվել այս ընթացքում: Փոխարենը «Ելք» դաշինքի անդամ «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության նախագահ Էդմոն Մարուքյանը «Ազատության» վերջին «Կիրակնօրյա վերլուծական»-ի ժամանակ պատասխանելով Հրայր Թամրազյանի հարցերին ասաց հետեւյալը.

«Մենք ասել ենք, որ եթե «Ժառանգությունը» միանում է «Ելք» դաշինքին, դա նշանակում է միանում է մեր հուշագրին իր բոլոր դրույթներով: «Ելք» դաշինքը ստեղծվել է առանց նախապայմանների, եղել է հարց`կա ուժ, որ ունի նախապայմաններ, օրինակ, որ իրենց առաջին համարը պետք է լինի դաշինքի առաջին համարը, կամ քվոտաներ է պահանջում, երեք ուժերն ասել են, որ չունեն նման նախապայմաններ: Նույն բանն ասվել է «Ժառանգությանը» եւ «Ժառանգությունն» ունեցել է նախապայմաններ, հավասար մոտեցում չի եղել, իրենց առավել են համարել....Մենք ասել ենք` եկեք քննարկումների, բայց իմացեք, որ կարող եք լինել առաջին համարը, կարող եք չլինել առաջին համարը: Դրանից հետո չեն եկել»:

Այսօր «Ելք» դաշինքի համամասնական ցուցակի առաջին երեք համարների ընտրությունից հետո Արամ Սարգսյանը «Առավոտ»-ի թղթակցի հարցին ի պատասխան ասաց, որ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը ցանկացել է, որ դաշինքի համամասնական ցուցակի առաջին հորիզոնականը «Ժառանգության» ներկայացուցչին հատկացվի: Ասվել է նաեւ, որ հնարավոր է այն զբաղեցնի ոչ թե կուսակցության նախագահ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը, այլ`փոխնախագահ Արմեն Մարտիրոսյանը: Նույն միջոցառման ժամանակ լրագրողների հարցերին պատասխանելիս Նիկոլ Փաշինյանն առանց փակագծեր բացելու ասաց, որ իրենք «Ժառանգությանն» առաջարկել են նույն պայմանները, որ գոյություն ունեն դաշինքի երեք ուժերի համար, բայց «Ժառանգությունը» այլ ճանապարհ ընտրեց, որի համար Փաշինյանը ցավ հայտնեց:

Ստացվում է, երբ «Ժառանգության» ներկայացուցիչները հայտարարում էին, թե ընտրություններին դաշինքով մասնակցելու շուրջ միաժամանակ բանակցում են երկու քաղաքական միավորի հետ, նկատի ունեին համամասնական ցուցակի տեղերի շուրջ բանակցությունները: Եւ եթե ընտրությունը կանգնել է Օհանյան-Օսկանյան միավորի վրա, ուրեմն պայմաններն ավելի գրավի՞չ են եղել:  

Բնականաբար Արմեն Մարտիրոսյանի համար այստեղ ոչ ոք առաջին հորիզոնական չէր պահանջի: Նման պահանջ կարելի է ներկայացնել մի դաշինքի, որի առաջնորդներից մեկը 2008-ի մարտի 1-ի գործով առանցքային քաղբանտարկյալներից է, մյուսը՝ 2008-ի շարժման լիդերներից եւ երկարամյա ընդդիմադիր գործիչ, երրորդը` 2008-ին քաղբանտարկյալների գործերով զբաղվող ամենաակտիվ իրավապաշտպաններից մեկը: Արմեն Մարտիրոսյանի անցած քաղաքական ուղին, ինչ խոսք, ստվեր է գցում նշյալ գործիչների վրա եւ միանգամայն նորմալ կլիներ, եթե Մարտիրոսյանը լիներ «Ելք»-ի առաջին համարը:

Բայց ահա 2008 թ.-ին Հայաստանի ԱԳ եւ ՊՆ նախարարների պաշտոնները զբաղեցրած եւ մարտի 1-ին բարիկադի մյուս կողմում եղած Օսկանյանի եւ Օհանյանի հետ Արմեն Մարտիրոսյանը չպետք է ոտք մեկնի: Դրա համար դեռ պետք է համապատասխան քաղաքական բազա կուտակել: Նրանց հետ անգամ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը դիսկոմֆորտ կզգա, ամեն դեպքում ինքը պետական կառավարման այդպիսի հարուստ փորձ չունի, ինչպես Օսկանյանն եւ Օհանյանը:

Եւ այս առումով իսկապես անհասկանալի է, թե ինչ նկատի ունի «Ժառանգության» փոխնախագահը, երբ ասում է, որ պայքարելու առավելագույն դաշտն իրենք այս դաշինքում տեսան: Այսինքն, եթե «Ելք»-ի համամասնական ցուցակի առաջին հորիզոնականն Արմեն Մարտիրոսյանին հատկացվեր, պայքարի առավելագույն դաշտը «Ելք»-ում կտեսնեի՞ն: 

Հ.Գ. Մինչ հայաստանյան բոլոր քաղաքական ուժերը «պայքար, արդարություն, փոփոխություն» տերմինալոգիայի քողի տակ համամասնական ցուցակներ են բանակցում, «Ելք» դաշինքն այսօր հերթական հարվածը հասցրեց ավանդական քաղաքական համակարգին`դաշինքի համամասնական ցուցակի առաջին երեք համարին ընտրելով փակ գաղտնի քվեարկության միջոցով`լրատվամիջոցների ներկայությամբ: