Մենք ու մեր շահերը

23/05/2001 schedule13:25

Մեղրիի հարցի մուտքը օրակարգ, եթե արտահայտվելու լինենք կենցաղային լեզվով, հայի չուզողության հետեւանք է: Ավելի ճիշտ, չուզողությունը պետության քաղաքականության հիմքում դնելու  հետեւանք: Թուրքերը գիտեն ինչ են ուզում. նրանք ուզում են դուրս գալ Կենտրոնական Ասիա, ու եթե հաշվի առնենք, որ ԱՄՆ-ը Կենտրոնական Ասիայում հավակնություններ ունեցող որեւէ այլ դաշնակից չունի, ստացվում է, որ ի դեմս Թուրքիայի, Կենտրոնական Ասիա է ուզում դուրս գալ ԱՄՆ-ը:

Հայաստանը չգիտի, թե ինչ է ուզում: Հայաստանը գիտի միայն, որ ամեն ինչ պետք է անի՝ Թուրքիայի մուտքը Կենտրոնական Ասիա խոչընդոտելու համար, որովհետեւ այդպես ձեռնտու է Ռուսաստանին ու նորերս մեր բարեկամը դարձած Չինաստանին: Ու ԱՄՆ-ը մտածում է, եթե ՀՀ-ն անտեսելով սեփական շահը իր ողջ տարածքը ծառայեցնում է Ռուսաստանին, ի՞նչն է խանգարում, որ մի փոքր, չափազանց փոքր տարածք ծառայի ԱՄՆ-ի եւ Թուրքիայի շահերին: Այդ փոքր տարածքը Մեղրին է, ու եթե այդ միջանցքի գաղափարն իրականանա, Հայաստանն այլեւս չի կարող խանգարել Թուրքիային եւ ԱՄՆ-ին, քանի որ կդադարի աշխարհքաղաքական գործոն լինել: Հիմա Հայաստանը աշխարհքաղաքական գործոն է, ու լուրջ գործոն, նաեւ իր աշխարհագրական դիրքի շնորհիվ (որից այդքան ընդունված է բողոքել): Բայց այսօր՝  ուրիշի ծրագրերին խանգարող աշխարհքաղաքական գործոն: Իհարկե ոչ ոք երբեք անվերապահ չի տրվում իր հարեւանների ծրագրերի իրականացմանը, եւ փորձում է դրանք համատեղել սեփական շահերի հետ: Մեր դեպքում, սակայն, զավեշտն այն է, որ Թուրքիայի Կենտրոնական Ասիա դուրս գալը մեր շահերին ոչնչով չի հակասում, այլ կրկնենք, հակասում է Ռուսաստանի  ու Չինաստանի շահերին:

Ի դեպ, Մեղրիի անջատման ծրագիրը իր բնույթով շատ է նման 1915 թվականի ցեղասպանության ծրագրին. դրդապատճառների առումով: Այն ժամանակ էլ հայերը, անտեսելով սեփական շահերը, ընկել էին անսահման ռուսասիրության ու չուզողության գիրկը: Իսկ թե ինչ ստացվեց դրանից, գիտենք բոլորս: Հիմա դառնանք Մեղրիին: Այն, որ Մեղրին պետք է թուրքերին ու ԱՄՆ-ին, ուղղակի հոյակապ է, որովհետեւ այս դեպքում Մեղրին սովորական տարածքից վերածվում է հաղթաթղթի, ու դա մեր հաղթաթուղթն է: Ինձ համար անհասկանալի են տեսակետներն այն մասին, որ մեր հաղթաթուղթը մեր կրծքին սեղմած պետք է պահենք: Սա մանկամիտ մոտեցում է: Հայաստանի դիրքորոշումը այս հարցում մեկը պետք է լինի. եթե Թուրքիան կամ Ադրբեջանը ուզում են հաղորդակցվել Մեղրիով, թող հաղորդակցվեն. թող օգտագործեն մեր տարածքը, թող օգտագործեն մեր երկաթուղին ու վճարեն դրա համար, ինչպես ընդունված է աշխարհում:

Ի դեպ, Թուրքիան Նախիջեւանի հետ երկաթուղային կապ չունի, ու Նախիջեւան հասնելու համար թուրքերը ստիպված կլինեն օգտագործել մեր երկաթուղին՝ Գյումրի-Երեւան-Երասխ գծում, ու վճարել դրա համար: Թե սա քանի միլիոն դոլար է մեր բյուջեի համար, թող հաշվեն տնտեսագետները: Այսինքն, կոմունիկացիաների բացման գաղափարը այնքան էլ վատը չէ: Այլ բան, որ այդ գաղափարը Քոչարյանի նմանների մասնակցությամբ դարձել է բոբո այս ազգի գլխին: Որովհետեւ նրանք կոմունիկացիան բացելը շփոթում են հողը հանձնելու հետ: Իսկ որեւէ մեկը մտածե՞լ է, թե ինչ տեղի կունենա Մեղրին հանձնելուց հետո. անմիջապես կհետեւի Թուրքիա-Նախիջեւան երկաթուղու կառուցումը, որից հետո Հայաստանն ընդհանրապես կվերածվի փակուղու: Իսկ քանի դեռ սա տեղի չի ունեցել, մեզ պատմական շանս է տրված դառնալ այս տարածաշրջանի սիրտը, արեւմուտքի ու արեւելքի հատման կետը՝ սրանից բխող բոլոր հետեւանքներով: Այդ շանսը օգտագործելու համար պետք են հետեւյալ պայմանները.

  1. Կտրել ցանկացած ձեռք, որ կփորձի Մեղրին կամ Մեղրիի վերահսկողությունը հանձնել ուրիշին:
  2. Գիտակցել, որ Հայաստանը կարող է ունենալ ռուսական շահերից տարբերվող շահեր:
  3. Գիտակցել, որ Թուրքիան եւ Ադրբեջանը մեր հարեւաններն են, ու նրանց հետ հարաբերությունների բարելավումը կենսական հարց է:
  4. Հայաստանը Թուրքիայի համար ճանապարհ է դեպի Կենտրոնական Ասիա: Թուրքիան Հայաստանի համար ելք է դեպի Եվրոպա: Ադրբեջանը Հայաստանի համար ելք է դեպի Կենտրոնական Ասիա: Հայաստանը Ադրբեջանի համար ելք է դեպի Թուրքիա, այսպիսով նաեւ Եվրոպա: Ահա կոմունիկացիոն շահերի այն կծիկը, որի փոխկապակցված գործնական կիրառումը կնպաստի տարածաշրջանի կայունացմանն ու զարգացմանը:

Նիկոլ Փաշինյան

Հ.Գ. Շփոթությունից խուսափելու համար մի քանի արձանագրում կատարենք. երբ ասում ենք Հայաստանը ռուսամետ է, դա չի նշանակում, թե ռուսամետ է նաեւ Քոչարյանը: Մի քանի անգամ նշել ենք, որ Քոչարյանն ընդհանրապես որեւէ հարցում չի ներկայացնում եւ չի կարող ներկայացնել Հայաստանի տեսակետը: Քոչարյանը ընդհանրապես տեսակետ չի ներկայացնում, նա Հայաստանում ընդամենը կատարում է ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, երբեմն նաեւ Ռուսաստանի հանձնարարությունները: ԱՄՆ-ը հանձնարարում է Մեղրին հանձնել, Քոչարյանը սկսում է հանձնման գործընթացը: Ռուսաստանը հանձնարարում է Մեղրին չհանձնել՝ Քոչարյանը ի դեմս դաշնակցության ընդդիմանում է Մեղրին հանձնելուն: Ու Քոչարյանն ինքը Հայաստանի՝ սեփական շահերի մասին պատկերացումների բացակայության մարմնավորում է: Քոչարյանի վարած քաղաքականությունը, եթե այն վերծանենք, հետեւյալն է. Հայաստանը շահեր չունի, շահեր ունեն ուրիշները, եւ մենք պետք է ընտրենք, թե ում շահերին ենք ծառայում: Ավելի ուշ ի հայտ եկավ կոմպլեմենտարիզմը, որն ըստ էության նշանակում է, որ Հայաստանը պատրաստ է միաժամանակ ծառայել բոլորի շահերին:

Տպել
24418 դիտում

Կոռուպցիա, հանցավոր ճանապարհով 2 մլրդ դրամի օրինականանացում. մեղադրանք է առաջադրվել Վլադիմիր Գասպարյանին

28–ամյա վարորդը վրաերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի. բժիշկները պայքարում են նրանց կյանքի համար

Արցախում գրանցվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 53 նոր դեպք, մահացել է մեկ վարակակիր

Վայոց ձորի Արենի գյուղի մոտակայքում բեռնատարներ են բախվել

Շմոլ գազից թունավորված երեխաների բուժման համար «Մուրացան»-ում կներդրվի բարոթերապիայի ծառայություն

Ուղղորդման հետևանքով անվավեր քվեաթերթիկները դարձել են վավեր. ՔՊ-ից հայտնում են՝ ինչու են Աբովյանում վերահաշվարկ պահանջել

Հայաստանի Հանրապետությունը հետևողական կերպով կշարունակի աշխատանքները՝ իրազեկելու անցած ցեղասպանությունների մասին. ԱԳՆ

Ոճային փոփոխություն, ռիթմիկ երգ ու դինամիկ պար. Իվետա Մուկուչյանը նոր երգ ու տեսահոլովակ է ներկայացրել

Դիանա Գասպարյանը ներկայացրել է մի քանի կարևոր արդյունք, որ ստացվել է քաղաքապետարանի աշխատանքի շնորհիվ

«Արևի սքինքեր» ՓԲԸ-ն ազատվել է գերակա ոլորտում մասերի, նյութերի ու հումքի ներմուծման մաքսատուրքից

Բոլոր ռազմագերիների վերադարձը ես համարում եմ խաղաղապահների քաղաքացիական պարտքը. Մուրադով

«Մանկական Եվրատեսիլ-2021» երգի մրցույթի առցանց քվեարկությամբ Հայաստանի պատվիրակն առաջինն է

ԱԻՆ-ը Երևանի շենքերից մեկում ռումբի առկայության մասին ահազանգ է ստացել

Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ՝ Արմավիրի փոխմարզպետի պաշտոնակատարն ազատվել է աշխատանքից

Կառավարության որոշմամբ՝ կհիմնադրվի «ՀԱՅ-ԱԼՄԱՍՏ» փակ բաժնետիրական ընկերություն

Գյումրիում կասֆալտապատվի 37 փողոց, ՀՀ կառավարությունը հավանություն տվեց նախագծին

Մաթեմատիկոս Վազգեն Միքայելյանը և ռադիոֆիզիկոս Արման Աթանեսյանն ազատվեցին պարտադիր զինվորական ծառայությունից

Երևանի 36-ամյա բնակիչը ձերբակալվել է՝ վիճաբանության ընթացքում 35-ամյա համաքաղաքացուն դանակահարելու համար

Սանկցիաներ են լինելու ապօրինի շինարարությունը չկասեցնող համայնքների ղեկավարների նկատմամբ. Անդրեասյան

ԱԺ-ն 61 կողմ ձայնով ընդունեց «ՀՀ 2022 թվականի պետական բյուջեի մասին» նախագիծը

Դեկտեմբերի 10-ին Մոսկվայում տեղի կունենա Հարավային Կովկասի հարցով «3+3» ձևաչափի առաջին հանդիպումը

Հայաստանում գրիպի ծանր տեսակի 12 դեպք է հայտնաբերվել, 7-ը՝ երեխաների, 5-ը՝ հղի կանանց շրջանում

Հաստատվել է կորոնավիրուսի 300 նոր դեպք. 1 օրում վարակի հետևանքով մահացել է 19 մարդ

Բայդենը հանդես է գալիս Եվրոպայում ԱՄՆ-ի երկարաժամկետ ռազմական ներկայության օգտին. Սալիվան

Ադրբեջանական կողմը կրակ է բացել ՀՀ մարտական դիրքերի ուղղությամբ, պատասխան կրակով հակառակորդը լռեցվել է. ՊՆ

ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպան Լիլիթ Մակունցը և կոնգրեսական Յանգ Քիմը քննարկել են 44-օրյա պատերազմից հետո ստեղծված իրավիճակը

Ողբերգական ավտովթար Արարատի մարզում. 2 մեքենաների բախման հետևանքով կա 1 զոհ, 2 վիրավոր

Հայ-ադրբեջանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայող է սպանվել

Համածառայակցի կրակոցից վիրավորում է ստացել ՀՀ ՊՆ զինծառայող, վիճակը ծայրահեղ ծանր է

Էրդողանը կրկին դժգոհել է ԱՄՆ-ից, այս անգամ՝ Սիրիայի քրդերին աջակցելու համար

Ջերմուկ քաղաքում և Գյումրի-Ազատան ավտոճանապարհին մառախուղ է

Երևանում ՍՊԸ-ներից մեկին պատկանող տնակ է հրդեհվել. տուժածներ չկան

Մոտոհրաձգային և տանկային ստորաբաժանումների մասնակցությամբ անցկացվել է գումարտակային մարտավարական զորավարժություն

Ապարանում ավտոմեքենաներ են բախվել, ճանապարհային ոստիկանության ավագ տեսուչը տեղում մահացել է․ shamshyan

Բոլոր տղաների ողջ և առողջ Հայաստան վերադարձի ուղղությամբ տարվող մեր ջանքերը չեն դադարել ու չեն դադարելու․ Ալեն Սիմոնյան

Հայի ինքնության գինն ու մաքառող հավատը. հիշելով Սևակ Բալըքչիին

Երեւանի Շիրակի փողոցում ավտոմեքենան այրվել է․ փրկարարները մայթեզրին հայտնաբերել են ավտոմեքենայի վարորդի դին

ԱԺ նախագահի «զրույցի բռնեցրած» երիտասարդները Ֆրանսիայի ՀՅԴ Նոր սերունդ երիտասարդական կազմակերպության անդամներն են եղել

Արագածոտնի մարզում կատարվել է կորոնավիրուսային համավարակի դեմ 50329 պատվաստում

Ավարտվել է Ալեն Սիմոնյանի և գերիների ու անհետ կորածների հարազատների հանդիպումը