Ո՞ւմ պատվերն են գուժում սոցիոլոգները. ԱԺ ընտրությունների վերջին կանխատեսումները

Այսօր ապրիլի 2-ի խորհրդարանական ընտրությունների քարոզարշավի վերջին օրն է, եւ ընտրություններին մասնակցող ուժերն իրենց վերջին հանդիպումներն են անցկացնում ընտրողների հետ: Այսօր նաեւ սոցիոլոգներն են հրապարակելու իրենց վերջին կանխատեսումները, թե որ ուժերը ինչ հնարավորություն ունեն այդ ընտրություններում:

Նախընտրական քարոզարշավի մեկնարկի սկզբում Gallup-ի հայաստանյան ներկայացուցչության հարցման արդյունքում առաջատարը «Ծառուկյան» դաշինքն էր 26,4 տոկոս ձայներով, իշխող Հանրապետական կուսակցությունը նրան զիջում էր մոտ 4 տոկոսով՝ իր 22,8 տոկոս ձայներով: Հաջորդը «Ելք» դաշինքն էր, այնուհետեւ՝ ընդամենը 3 տոկոսի շեմը հաղթահարած «Դաշնակցություն» եւ «Ազատ դեմոկրատներ» կուսակցությունները: Բայց որոշ ժամանակ հետո Gallup-ը նոր սոցհարցումներ անցկացրեց ու առաջին երկուսի տեղերը փոխեց՝ ՀՀԿ-ին առաջ բերելով եւ 29,4 տոկոս տալով: ՀՀԿ-ի այս սրընթաց առաջանցումը պայմանավորում են Կարեն Կարապետյանի անձով, որը նույն սոցհարցումների համաձայն՝ 82 տոկոս վարկանիշ ունի: Իսկ թե ինչքանով են այս սոցհարցումներն ու թվերը ներկայացնում մեր հասարակության իրական պատկերը, դա անհայտ է: Հատկապես որ իշխող կարծիք կա, թե այդ սոցհարցումներն ու դրանց արդյունքները իշխանություններն են պատվիրում: Անգամ կարծիք կա, թե սոցիոլոգներն իրենք են զանգում քաղաքական ուժերին ու նրանց համար լավ վարկանիշ ցույց տալու համար գումար պահանջում: Ասում են անգամ, որ հավելյալ մեկ տոկոսը գնահատում են 2000 դոլար:

Ինչեւէ: Սոցիոլոգ Ահարոն Ադիբեկյանն այսօր է հրապարակելու իր սոցհարցումների վերջին արդյունքները, որտեղ նորից կրկնելու է, որ ՀՀԿ-ն առաջին տեղում է, «Ծառուկյան» դաշինքը՝ երկրորդ: Եվ նորից ասելու է, որ ՀՀԿ-ի այդ վերելքին նպաստել է Կարեն Կարապետյանն իր գեղեցիկ բարեմասնություններով՝ տեսքով, անկաշկանդ պահվածքով ու բառապաշարով եւ հզոր խոստումներով՝ յուրաքանչյուր մարզում մի քանի տասնյակ մլն դոլարի: Ակնհայտ է, որ նա իր վրա է գրավել կին ընտրողների ուշադրությունը, որոնք մեր ընտրական ռեգիստրում մեծամասնություն են կազմում: Եվ ՀՀԿ-ի ծրագրերն այդ առումով կարծես թե աշխատում են:

Ու քանի որ վաղը լռության օրն է, եւ ընտրությունների մասին հրապարակումներն ու հայտարարությունները չեն թույլատրվում, մենք փորձեցինք վերջին օրով մեզ հայտնի սոցիոլոգներից պարզել, թե ինչ կանխատեսումներ ունեն ապագա Ազգային ժողովի կազմի վերաբերյալ: Զրուցեցինք Ահարոն Ադիբեկյանի եւ Gallup-ի հայաստանյան ներկայացուցչության տնօրեն Արման Նավասարդյանի հետ: Իհարկե, երկուսի կարծիքով էլ առաջին երկու տեղերում ՀՀԿ-ն ու «Ծառուկյան» դաշինքն են: Նրանց հաջորդում է «Ելք» դաշինքը, որը սոցիոլոգների կարծիքով՝ խորհրդարան անցնելու խնդիր չունի: Ահարոն Ադիբեկյանը նաեւ տարանջատում է Երեւանի ու մարզերի ընտրազանգվածին, եւ եթե մայրաքաղաքում առաջատարը ՀՀԿ-ն է, ապա մարզերում՝ «Ծառուկյանը»: «Այստեղ խնդիրն այն է, թե համայնքային ձայներին ով է տիրություն անելու՝ ՀՀԿ-ի քաղաքապետե՞րը, թե Ծառուկյանի առաքյալները: Ինչ վերաբերում է մյուս ուժերին, ապա «Ելք»-ը, ՕՐՕ-ն, ՀՅԴ-ն ու «Հայկական վերածնունդը» կպայքարեն 3-րդ 4-րդ տեղերի համար: ՀՅԴ-ն ու ՀՎԿ-ն ունեն կառույցներ, սոցիալական բազա, նրանք մասնակցել են ՏԻՄ ընտրություններին, ավագանու անդամներ ունեն: Իսկ եթե այնպիսի իրավիճակ ստեղծվի, որ 5-րդ ուժն էլ մտնի ԱԺ, խաղի մեջ կմտնեն ՀԱԿ-ՀԺԿ դաշինքն ու «Ազատ դեմոկրատները»: Մյուսները շանսեր չունեն»,- ասում է Ահարոն Ադիբեկյանը:

Անդրադառնալով ԱԺ մտնելու հնարավորություն ունեցող ուժերին՝ Ադիբեկյանը տարբերակում է, որ երիտասարդների հիմնական մասը իր ձայնը տալու է ՀՀԿ-ին ու «Ծառուկյանին»: ՀՀԿ-ին կընտրեն այն երիտասարդները, որոնք ցանկանում են ուսխորհուրդներ մտնել, աշխատանքային կարիերա անել: Իսկ Գագիկ Ծառուկյանը ստանալու է նրանց ձայների մի մասը, քանի որ ուսանողներին ֆինանսավորելու, անվճար ավտոբուսներ տրամադրելու ծրագրեր է իրականացնում: Ընդ որում, ՀՀԿ-ին ընտրող երիտասարդների մեջ գերակշռում են բարձրագույն կրթություն ունեցողները, «Ծառուկյանին»՝ հակառակը: ՀՅԴ-ն ունի միջին՝ 39-59 տարիքի ընտրողներ, որոնց մեջ գերակշռում են տղամարդիկ եւ կրթական բարձր մակարդակ ունեցողները: «Ելքը», ըստ Ադիբեկյանի, մյուսների համեմատ նոր շունչ է բերում: «Մարդիկ արդեն հոգնել են ավանդական ուժերից, ընտրողը նման խնդիր էլ ունի, ինչը բարձրացնում է «Ելքի» հնարավորությունները: Նման խնդիրներ կան, որոնք ազդում են ընտրական տրամադրությունների եւ ընտրության արդյունքների վրա»,- ասում է նա:

Ադիբեկյանը նաեւ ընդգծում է ռեյտինգային թեկնածուների ինստիտուտը եւ հավելում, որ ընտրություններին մասնակցող ուժերի հաջողությունների մի զգալի մասը նրանք են ապահովում: «Ինչքան էլ Միհրան Պողոսյանին չսիրեն, Քանաքեռ-Զեյթունում նա որոշակի բարեգործական ծրագրեր է իրականացրել: Եվ այնտեղից նա ձայներ է տանելու, կապ չունի, թե որ կուսակցությանն է պատկանում»,- վստահ է սոցիոլոգը:

Ինչ վերաբերում է ՀԱԿ-ՀԺԿ դաշինքին ու նրա առաջնորդ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի առաջ քաշած խաղաղության կարգախոսին, ապա Ադիբեկյանի ներկայացմամբ՝ հարցվածների 83 տոկոսը ԼՂՀ հարցի լուծումը պատկերացնում է Արցախի անկախության ճանաչմամբ, 7 տոկոսը պատրաստ է փոխզիջումների: Եվ ՀԱԿ-ը հավակնում է ստանալ հենց այդ 7 տոկոսի ձայները:

Նշեցինք, որ ընտրությունների արդյունքների վերաբերյալ կանխատեսումների դեպքում կարծիք կա, որ դրանք հիմնականում իշխանություններն են պատվիրում: Ընդ որում, այնպիսի արդյունքներով են պատվիրում, որ դրանք համընկնեն իրենց պատկերացրած կամ ցանկացած արդյունքների հետ: Իսկ նախապես նման դասավորություն ներկայացնելով՝ մինչեւ ընտրությունների ավարտը հանրությանը սովորեցնում են այդ արդյունքներին: Արման Նավասարդյանը մեզ հետ զրույցում չցանկացավ ուղիղ պատասխանել այս դիտարկմանը: «Մենք, որպես անկախ սոցիոլոգիական կենտրոն, հարցումներ ենք անում, բայց եթե պատկերը դարձնում է այդպիսին, անկախ այն հանգամանքից, թե ինչ կարծիքներ կարող են լինել, մենք պարտավոր ենք դա հրապարակել: Կարող եք առաջնորդվել այլ հարցումներով՝ օրինակ, ՖԲ-ում: Յուրաքանչյուրը կարող է ընտրել այն աղբյուրը, որն արժանահավատ է համարում: Մենք հասկանում ենք, որ կա դժգոհություն իշխող կուսակցության նկատմամբ, բայց եթե չլիներ այդ դժգոհությունը, միգուցե ավելի բարձր՝ 80-90 տոկոս ստանար: Մենք 100 տոկոսանոց ճշմարտություն չենք ասում»,- ասաց Արման Նավասարդյանը: