Վարչապետի անհասանելի «վերջնանպատակը»

 

«Ապագային ուղղված մեր վերջնանպատակն է ունենալ անկախ, անվտանգ, արդար եւ խելացի Հայաստան»,- օրերս Հայաստանի եւ Համաշխարհային բանկի գործընկերության 25- ամյակին նվիրված համաժողում ունեցած ելույթում հայտարարեց ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը:

Այնպես ստացվեց, որ այդ ելույթը վարչապետը ունեցավ իր պաշտոնավարման մեկ տարին լրանալու օրերին: Առաջին անգամ չէ, որ Կարապետյանը հայտարարում է այդ «վերջնանպատակի» մասին: Բայց արդեն մեկ տարի է այնքան էլ հասկանալի չէ, թե որոնք են այն քայլերը, որոնցով Հայաստանը պետք է գա այդ «վերջնանպատակին»:

«Մեր ապագան կառուցելու, մեր անվտանգությունն ապահովելու համար անհրաժեշտ է ունենալ զարգացած, մրցունակ եւ նորարար տնտեսություն»,- նույն ելույթում ասաց Կարեն Կարապետյանը:

Այն, որ զարգացած, մրցունակ եւ նորարար տնտեսությունը մեր անվտանգության կարեւորագույն երաշխիքներից է, 100 տոկոսանոց ճշմարտություն է: Խնդիրն այն է, թե ինչ է պետք անել այդպիսի տնտեսություն ունենալու համար:

Ըստ Կարապետյանի՝ պետք է անել հետեւյալը: «21-րդ դարի այսպիսի տնտեսությունը պետք է զարգանա շնորհիվ դինամիկ թվայնացման, միջավայրին անընդհատ խելացի կերպով ադապտացվելով: Դա հնարավոր կլինի միայն ժամանակակից, գլոբալ առումով մրցունակ, բարձր որակավորում ունեցող, մոտիվացված աշխատուժի առկայության դեպքում: Ապագա Հայաստանի հիմքը պետք է դրվի հենց դպրոցից եւ շարունակվի անընդհատ»,- ասաց նա: Այս մտքերը նույնպես առաջին անգամ չէ, որ բարձրաձայնում է: Ու հենց այս մի քանի նախադասությունից պարզ է դառնում, որ նրա նշած «վերջնանպատակը» անհասանելի է մեզ համար:

Ի՞նչ ասել է մրցունակ տնտեսություն: Դա այն տնտեսությունն է, որի թողարկած ապրանքներն ու ծառայությունները էժան են ու որակյալ, այսինքն՝ մրցունակ են համաշխարհային շուկայում: Կարեն Կարապետյանը համոզված է, որ Հայաստանում կարող է չլինել ներքին մրցակցություն, բայց տնտեսությունը կարող է լինել մրցունակ: Այսինքն, իշխանությունը բոլոր եկամտաբեր ոլորտները քվոտաներով բաժանում է մի խումբ օլիգարխների միջեւ, տնտեսության այդ ոլորտները մոնոպոլիզացնում է ու օլիգոպոլացնում, իսկ մեծ ներդրումներ պահանջող, ժամանակակից ու թանկ տեխնոլոգիաներ ներդնելու, բարձր ինտելեկտուալ աշխատուժի կարիք ունեցող ոլորտները ազատ է թողնում այն հույսով, որ հեսա ներդրումները կգան, միանգամից գերժամանակակից հսկայական արդյունաբերական համալիրներ կկառուցվեն ու կսկսենք միլիարդավոր դոլարների գերտեխնոլոգիական ապրանքներ արտադրել ու արտահանել:

Հույսերը չեն արդարանում տարիներ շարունակ, ներդրումները ուղղվում են հիմնականում հանքարդյունաբերության ոլորտ, որը գրավիչ է նույնիսկ քաղաքացիական պերմանենտ պատերազմների մեջ ապրող աֆրիկյան ու լատինաամերիկյան երկրներում: Ու ստացվում է այնպես, որ երկրի ներդրումային ռեսուրսը կենտրոնացած է մոնոպոլիաների ու օլիգոպոլիաների մոտ, եւ դրանք ներդրվում են միայն հենց այդ կլանների վերահսկողության տակ գտնվող ոլորտներում: Իսկ այն նորարարական, բարձր տեխնոլոգիական ոլորտները, որոնց զարգացումը պետք է սկսվի փոքր մասշտաբների, բայց զգալի ներդրումներ պահանջող արտադրությունների կազմակերպման շնորհիվ, մնում են ներդրումների կարոտ: Ու սա մի անանցանելի պատ է, որը հնարավոր չի լինում հաղթահարել տարիներ շարունակ:

Ի՞նչը կարող է քանդել այդ պատը: Միայն ու միայն մրցակցությունը: Իրական, դաժան եւ իշխանության կողմից խստորեն պաշտպանվող տնտեսական մրցակցությունը: Միայն այդպիսի մրցակցության արդյունքում արհեստականորեն օլիգոպոլացված ոլորտներում կհայտնվեն գործարարներ, որոնք մրցունակ են ոչ թե իշխանության կողմից իրենց նվիրած քվոտաների, այլ ագրեսիվ, գրագետ ու արհեստավարժ մենեջմենտի շնորհիվ: Միայն այդ դեպքում տնտեսության մեջ պահանջարկ կառաջանա «բարձր որակավորում ունեցող, մոտիվացված աշխատուժի» նկատմամբ: Միայն այդ դեպքում ներկայումս օլիգոպոլացված ոլորտների ձեռնարկությունները կարող են արդիականանալ ու մրցունակ արտադրանք թողարկել: Հակառակ դեպքում Հայաստանում գործող շաքար ու ալյուր արտադրող գործարանները չեն կարող այնպիսի արտադրանք թողարկել, որը կարտահանվի: Հենց հիմա էլ դրանք աշխատում են միայն ներքին շուկայի վրա եւ շահութաբեր են միայն այն պատճառով, որ այլ տնտեսվարողներ այդ շուկաներում ուղղակի չկան:  Իսկ այս իրավիճակը անցած մեկ տարում փոխել Կարեն Կարապետյանին չի հաջողվել:

«Ապագա Հայաստանի հիմքը պետք է դրվի հենց դպրոցից»,- արտահայտությունը, որը նույնպես 100 տոկոսանոց ճշմարտություն է, ապագայի նշված տեսլականը ընդհանրապես դարձնում է ֆանտաստիկա: Այդ ո՞ր դպրոցներում պետք է դրվի «Ապագա Հայաստանի» հիմքը: Մեր այն դպրոցներում, որտեղ տնօրենների պաշտոնները բաժանում է ՀՀԿ-ն եւ որտեղ նշանակումը կախված է ոչ թե մասնագիտական ունակություններից, այլ ընտրությունների ժամանակ ընտրազանգվածը մոբիլիզացնելու շուստրիությունից: Այս իրավիճակն էլ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը փոխել չի կարողացել: Իրավիճակի զավեշտն այն է, որ «մոբիլիզացնող» տնօրեններն ու Կարեն Կարապետյանը մասնավորապես այս տարվա գարնանը նույն գործն էին անում, նույն թիմում: Ոչ գործնականում, ոչ տեսականորեն, ոչ էլ ամենագեղեցիկ երազներում, նմանատիպ դպրոցները չեն կարող «Ապագա Հայաստանի հիմքը» դնել: Դրանք կարող են դնել միայն այնպիսի Հայաստանի հիմք, որը կա այսօր: Այնպիսի Հայաստանի, որտեղ հերոսի կերպարը թաղային հեղինակությունն է, «տուն պահող» կաշառակեր պաշտոնյան, կիսագրագետ օլիգարխը...: Իսկ այդպիսի Հայաստանը նույնիսկ ամենամեծ ցանկության դեպքում «անկախ, անվտանգ, արդար եւ խելացի» համարել հնարավոր չէ: Ոչ մի կերպ հնարավոր չէ:

Տպել
4034 դիտում

Միասնական սոցիալական ծառայության Եղեգնաձորի տարածքային կենտրոնը կսպասարկի 16.000 շահառուի. աշխատանքն ավարտական փուլում է

Մեծ Բրիտանիայի ԱԳՆ-ն պատրաստվում է հունվարի 31-ին հայտարարել Ռուսաստանի դեմ նոր պատժամիջոցների մասին

Կորոնավիրուսի 11 նոր դեպք Արցախում. նախարարությունը տեղեկացնում է ծայրահեղ ծանր և ծանր վիճակում գտնվողների մասին

Ողջո՛ւյն Երևան, կտեսնվենք իմ համերգին. բացառիկ մենահամերգով հանդես կգա աշխարհահռչակ տենոր Ալեսանդրո Սաֆինան (տեսանյութ)

«Անվանականչ». 44-օրյա պատերազմում անմահացած արաբկիրցիներին նվիրված ֆիլմեր են նկարահանվել (լուսանկարներ)

ՃՏՊ-ների վերաբերյալ ահազանգեր են ստացվել. կան տուժածներ

Կորոնավիրուսը չի նահանջում. մեկ օրում գրանցվել է 2.594 նոր դեպք և 6 մահ

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհով երթևեկել բացառապես ձմեռային անվադողերով. ԱԻՆ

«Expo 2020 Dubai» համաշխարհային ցուցահանդեսում կնշվի Հայաստանի ազգային օրը. Դուբայ կմեկնի հայկական պատվիրակությունը

Մինչև 6 ժամ լույս չի լինի Երևանի որոշ հասցեներում և 5 մարզի տարբեր համայնքներում

ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ

«Տելեկոմ Արմենիա» ՓԲԸ-Ի տարածքում բռնկված հրդեհը մարվել է

Ճապոնիան կկրճատի կարանտինային շրջանը երկիր մուտք գործողների համար

Սպիտակի ոլորաններում, Աշտարակ-Ապարան, Երևան-Սևան և Սյունիքի մարզի ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց

Բելգիան արդեն 3 տարուց ավելի է գլխավորում է ՖԻՖԱ-ի վարկանիշային աղյուսակը

ԱՄՆ-ն և ՆԱՏՕ-ն անտեսել են իրենց պատասխաններում Ռուսաստանի համար կարևոր կետերը․ Պուտին

Հոնդուրասի առաջին կին նախագահ Սիոմարա Կաստրոն պաշտոնապես ստանձնել է հանրապետության նախագահի պաշտոնը

«Տելեկոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ի տարածքում հրդեհ է բռնկվել․այրվել են հեռակառավարման վահանակներ, թվային սարքեր

Նոր մանրամասներ՝ Երևան-Սևան ավտոճանապարհին տեղի ունեցած վթարի մասին

Իջևանում միջոցառումների շարքը սկսվել է դեպի Ազատամարտիկների հրապարակ հանդիսավոր երթով (լուսանկարներ)

15-ամյա աղջիկը հայտնաբերվել է

Բանակի օրվան նվիրված միջոցառումները Վաղարշապատ համայնքում մեկնարկել են ծաղկեպսակի խոնարհմամբ (լուսանկարներ)

Բրեդ Փիթը նոր սիրավեպ ունի․ նա հանդիպում է շվեդ երգչուհու հետ

ԱԱՏՄ-ն ստուգայցեր է իրականացրել հյուրանոցային գործունեությամբ զբաղվող տնտեսավարողների մոտ․ բացահայտվել է 11 խախտում

Էրդողանը վերահաստատել է, որ Թուրքիան չի հրաժարվելու ռուսական ՀՕՊ համակարգերից

Դու պետք է ապրես․ «Բազկամարդ»՝ գիրք հայ անկոտրում սպայի ու մարտիկի՝ Սարգիս Ստեփանյանի կյանքի մասին

Բա օտարերկրյա ազդեցության գործակալներն էլ ո՞նց են լինում. պատգամավորները՝ ԵԽԽՎ-ում Հայկ Մամիջանյանի քայլի մասին

Գերմանիայի կառավարությունը երկրից արտաքսել է Ռուսաստանի հյուպատոսության աշխատակցին

Վարանդայից հայտնաբերվել է ևս մեկ հայ զինծառայողի աճյուն․ Արցախի ԱԻՊԾ

Սահմանին մի քանի անկանոն կրակահերթ է արձակվել Ադրբեջանի կողմից, որոնց հայկական կողմը չի պատասխանել. ՊՆ

Պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո Արցախի ժողովրդի իրավունքների առաջին պաշտպանը հայկական ԶՈՒ-ն է. Արցախի ՄԻՊ

Պուտինը հեռախոսազրույց կունենա Մակրոնի հետ, այնուհետ կանցկացնի անվտանգության խորհրդի նիստ

ՌԴ դեսպանի արտաքսման մասին ԱՄՆ-ի սպառնալիքները Լավրովը վիրավորանք է համարում

2 մարզերում ձյուն է տեղում, կան փակ ավտոճանապարհներ

Ռուսաստանի Դեսպանությունը շնորհավորել է Հայաստանի բոլոր քաղաքացիներին Բանակի օրվա առթիվ

Որոնվում է 15-ամյա Էլեն Ասատրյանը

Կոտայքի մարզպետը պարգևատրել է 44-օրյա պատերազմում վիրավորում ստացած երկու բժշկի

Երևան-Սևան ավտոճանապարհին մեքենան բախվել է ծառին. վարորդը մահացել է, տուժածներից երկուսի վիճակը ծանր է

Հայոց բանակը հաղթական է՝ անկախ վայրիվերումներից, անդառնալի կորուստներից. օրվա մեկնարկը Գյումրիում տրվել է պանթեոնից

ԵԽԽՎ-ում հայանպաստ բանաձևին թուրք և ադրբեջանցի պատգամավորների հետ միասին դեմ է քվեարկել նաև Հայկ Մամիջանյանը