Հայաստանի տնտեսությունը աննախադեպ աճում է աննախադեպ անկման շնորհիվ

Այս տարվա հոկտեմբերին տնտեսական ակտիվության ցուցանիշի (ՏԱՑ) աճը անցած տարվա նույն ամսվա համեմատ կազմել է 17 տոկոս: Ահա այսպիսի անակնկալ ու աստղաբաշխական աճեր է հրապարակել երեկ ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայությունը:

Փաստորեն այս տարի առաջին անգամ, ամիսը ամսվա հետ համեմատած, արձանագրվել է, մեղմ ասած, երկնիշ աճ: Իսկ առաջին տասն ամիսների կտրվածքով տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը, ըստ պաշտոնական վիճակագրության, աճել է 7 տոկոսով: Մինչեւ տարեվերջ մնացել է երկու ամիս եւ նույն տեմպերով շարունակվելու դեպքում, տարվա ավարտին կարձանագրվի թերեւս 6-7 տոկոս ՏԱՑ-ի աճ: Ու հաշվի առնելով, որ ՏԱՑ-ի ցուցանիշը շատ մոտ է լինում տնտեսական աճի ցուցանիշին, ապա 2017 թվականը կլինի 2012-ից այս կողմ ամենաբարձր տնտեսական աճ արձանագրած տարին:

Այստեղ շատ ուշագրավ մանրուքներ կան: ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադարձել է այս ցուցանիշներին: «2017 թվականի հունվար-հոկտեմբերին՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, ՀՀ տնտեսական ակտիվությունն աճել է 7%-ով։ Ընթացիկ տարում սա տնտեսական ակտիվության ցուցանիշի (ՏԱՑ) ամենաբարձր մակարդակն է»,- գրել է նա եւ բերել համեմատական մի քանի գծապատկերներ, որոնք ավելի ցայտուն են դարձնում արձանագրված ցուցանիշները:

Իսկ ուշագրավն այն է, թե ինչի շնորհիվ է արձանագրվել այսպիսի աստղաբաշխական աճ: Եթե ուսումնասիրենք ԱՎԾ-ի ներկայացրած ցուցանիշները, ապա կպարզվի, որ հոկտեմբերին արձանագրված 17 տոկոսանոց աճի հիմնական «մեղավորը» գյուղատնտեսությունն է, որտեղ աճը գրեթե  35 տոկոս է: Դժվար է նույնիսկ հիշել, թե երբեւէ այդպիսի աճ եղե՞լ է Հայաստանում: Բայց սա ունի իր հմայքը: Խնդիրն այն է, որ անցած տարվա հոկտեմբերին գյուղատնտեսությունում արձանագրվեց 30 տոկոս անկում: Այլ կերպ ասած, գյուղոլորտի այս տարվա հոկտեմբերի 35 տոկոսանոց աճը եղել է միայն նրա շնորհիվ, որ անցած տարվա նույն ամսին անկում էր գրանցվել 30 տոկոսով: Պարզ թվաբանական գործողություն: Դուք ունեք 100 հատ խնձոր: Դրանից մի  30 հատը ուտում եք, եւ ձեզ մոտ մնում է 70 հատ, այսինքն ձեր խնձորների թիվը նվազում է 30 տոկոսով: Սակայն հետո գնում, այգուց հավաքում եք մի 30-35 հատ խնձոր եւ դնում կերած խնձորների տեղը: Ձեր խնձորների թիվը ավելանում է մի 30-35 տոկոսով: Ընդամենը այսքանը:

Ահա սա է տեղի ունեցել գյուղոլորտում: Եվ մեծապես այսպիսի աճի շնորհիվ է, որ արձանագրվել է ՏԱՑ-ի երկնիշ աճ:

Ահա այստեղ է, որ գալիս ենք ամենաուշագրավ «մանրուքին»: Անցած տարվա սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին գյուղատնտեսությունում արձանագրված 20-30 տոկոս անկումը որեւէ կերպ չբացատրվեց: Իհարկե, ասացին, թե երաշտ է եղել, ինչ-ինչ այլ պատճառներով քիչ բերք է ստացվել...: Այդ բացատրությունները իրենց տակ որեւէ հիմնավորում չունեին, քանի որ գյուղոլորտում 20-30 տոկոս անկումը լրջագույն հարց է եւ առաջանում է բնակչությանը կերակրելու խնդիր, եւ պետությունները նման դեպքերում արտակարգ ռեժիմով պետք է ապահովեն բնակչությանը սննդամթերքով: Իսկ այդպիսի ռեժիմ մեկ տարի առաջ չի եղել: Այսինքն, 20-30 տոկոսանոց անկումները իրականում վիճակագրական «ճշգրտումներ» էին: Կարեն Կարապետյանի նոր կառավարությունը, ըստ որոշ տեղեկությունների,  պարզապես «մաքրել էր» գյուղատնտեսության ոլորտի տարիներ շարունակ կուտակված հավելագրումները:

Ու հիմա այդ «մաքրման» աշխատանքների շնորհիվ, որի արդյունքում ստացվեց համեմատության խիստ ցածր բազա, այս տարի արձանագրվեց այսպիսի աճ: Հիմա միակ հարցը, որ ծագում է տվյալ պարագայում, հետեւյալն է՝ նոր կառավարությունը անցած տարվա սեպտեմբեր հոկտեմբերին ցուցանիշները հավելագրումներից «մաքրեց» պարզապես «մաքրելու» համա՞ր, թե դա արեց մեկ տարվա հեռահարությամբ այսպիսի ցուցանիշ ստանալու համար: Դա թերեւս պարզ կդառնա հաջորդ տարվա հոկտեմբերի պաշտոնական վիճակագրական տվյալներից: Թե ով կլինի այդ ժամանակ վարչապետ, դուրս է տնտեսական հաշվարկների դաշտից: