Ս. Սարգսյանի՝ ԵԴ-ին ուղղված քննադատությունը բացասաբար կանդրադառնա ՀՀ-ի վրա․ Ս. Գրիգորյան

Նախորդ շաբաթ Ֆրանսիայի Ստրասբուրգ քաղաքում տեղի ունեցավ ԵԽԽՎ լիագումար նիստը, որի ժամանակ Սերժ Սարգսյանը հանդես եկավ ելույթով եւ պատասխանեց նիստի պատվիրակների հարցերին։ Ինչպիսի՞ն էր այդ ելույթը, ի՞նչ կտա դա Հայաստանին, այս եւ այլ հարցերի պատասխանները ստացանք քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանից։

- Պարոն Գրիգորյան, ինչպե՞ս եք գնահատում ԵԽԽՎ նիստի ժամանակ Սերժ Սարգսյանի ելույթը։

- Ղարաբաղի եւ հայ-թուրքական հարաբերություններին վերաբերող մասով ես դիտողություն չունեմ։ Նույնիսկ համարում եմ ճիշտ այն խոսքը, որ ասեց՝ այլեւս Ղարաբաղը չի կարող լինել Ադրբեջանի կազմում։ Ես կարծում եմ, որ մեր քաղաքականությունը պետք է մի փոքր փոխվի. այո՛, մենք պատրաստ ենք բանակցել, մենք պատրաստ ենք խաղաղ լուծման, բայց ռեալությունները մենք պարտավոր ենք այսօր ադրբեջանցիներին ասել։

- Այսինքն՝ Սերժ Սարգսյանն իրեն Ստրասբուրգում պահել է երկրի ղեկավարի պե՞ս։

- Այս հարցում, իմ կարծիքով, ճիշտ էր իր պատասխանը, ինչ վերաբերվում է այլ հարցերին, ես ունեմ դիտողություններ եւ անհամաձայնություններ։ Օրինակ, երբ խոսում է կոռուպցիայի մասին, ասում է, որ մեծ թվով գործեր կան, որոնք ի վերջո դատարաններում իրենց լուծումը գտան։ Ճիշտն ասած, ինձ հետաքրքիր էր, գոնե թող 3-4 չինովնիկի ազգանուն տա, որոնց դատել են։ Ինքը ասում էր՝ մեծ թիվ է դա, ես ասում եմ՝ մեծ թիվ պետք չէ ասել, 3-4 կամ 5 հոգու անուն տուր, ում դատել են: Պարզ է, որ այդպիսի բան չկա, եթե լիներ մենք կիմանայինք, վերջին 5 տարվա ընթացքում թող 5 ազգանուն տա։ 

- Պարոն Գրիգորյան, ի՞նչ է տալու այս այցելությունը եւ ելույթը Հայաստանին։

- Չգիտեմ՝ ինչ է տալու, Ղարաբաղի եւ հայ-թուրքական հարցերով եվրոպացիների ընկալումը կլինի նորմալ, բայց ելույթի այն հատվածում, որտեղ գովաբանվում է Հայաստանում ժողովրդավարության աստիճանը, այդ մասով ոչինչ մեզ չի տա, նույնիսկ այնտեղ հատվածներ կային, որ նա քննադատում էր Եվրոպական դատարանը, քննադատեց ԵՄ-ին, որ իբրեւ իրենց պատճառով տապալվեց ասոցացումը: Այս փոքր դրվագները մի փոքր բացասական կլինեն մեզ համար, քանի որ, օրինակ, Եվրոպական դատարանի որոշումները բավական անկախ եւ անաչառ են, եւ իրենց քննադատելն այդքան ընդունված ձեւ չէ։ 

- Սերժ Սարգսյանը նշում է, որ մենք եվրոպացի ենք, դա ինչպե՞ս կմեկնաբանեք։

- Ես համարում եմ, որ մենք եվրոպացի ենք, բայց նայած, թե ով է ասում։ Եթե մարդը հարգում է մարդու իրավունքները, իր գործունեությամբ ապացուցում է, որ պայքարում է մարդու իրավունքները ուժեղացնելու, զարգացնելու համար, կամ օրինակ, հունվարի 24-ին Ստրասբուրգում խաչքարի բացման ժամանակ Սերժ Սարգսյանը ելույթ ունեցավ, հայ պատմամշակույթային ժառանգության մասին այնպիսի բառեր էր ասել... բայց կներեք էլի, ինքը վարչապե՞տ չէր եւ 10 տարի էլ նախագահ, որ այս վերջին 15 տարիների ընթացքում Երեւանի կենտրոնում ինչքան պատմամշակույթային նշանակություն ունեցող շենքեր կային, գրեթե բոլորը քանդվեցին։

- Փաստորեն ստացվում է, որ կեղծ եվրոպացի ե՞նք խաղում՝ փորձելով ձեւանալ այն, ինչ չկանք։

- Չէ, ես կարծում եմ՝ մենք եվրոպացի ենք, բայց ուզում եմ ասել՝ նայած, թե ով է խոսում այդ մասին։ Պետք է խոսի այն մարդը, որը ուժեղացնում է այդ եվրոպական արժեքները։ Իմ ասածն այն է, որ այն՝ ինչ խոսում էր Ղարաբաղի հարցով եւ հայ թուրքական հարաբերությունների մասով, համապատասխանում էր իրականությանը։ Բայց այլ հարցերում խոսքերը ասվում էին, իսկ գործ չի արվում։

- Պարոն Գրիգորյան, կարո՞ղ ենք ասել, որ արտաքին քաղաքականությունում լավ ենք ներկայանում, փոխարենը ներքաղաքական վիճակը ոչ բարվոք է։

- Այո, օրինակ, իր կողմից խոսվեց ընտրական համակարգի մասին։ Այն, ինչ եղավ անցած տարվա ապրիլի 2-ին, ընտրություն դժվար է ընկալել, դա քվեարկություն էր։ Քվեարկությունը եւ ընտրությունը տարբեր բաներ են։ Ընտրությունն այն է, երբ հավասար պայմաններում մրցակցություն է գնում, երբ ընդդիմադիր ուժերն ունեն հավասար հնարավորություններ, երբ բազմակարծություն է, երբ հեռուստաալիքները հավասար բաց են բոլորի առջեւ, ու ամենակարեւորը՝ ընտրության ժամանակ ճնշում չկա։ Բայց այն՝ ինչ մենք տեսանք անցած տարի, դա ի՞նչ ընտրություն էր։ Այո, ֆորմալ կարող ենք ասել՝ շատ չէին խախտումները, բայց մարդկանց կաշառում էին, վախեցնում էին, մասսայական բնույթ էր կրում։ Ցավով պետք է ասեմ, որ ներքին քաղաքականության հարցերը շատ խոցելի են։

- Այս պահի դրությամբ, երբ երկրում այդքան էլ լավ պայմաններ չեն՝ գնաճ կա, ՀՀ քաղաքացուն ավելի շատ արտաքին քաղաքականությունն է հետաքրքրո՞ւմ, թե՞ ներքին։

- Այնուամենայնիվ, Ղարաբաղի հարցը շատ կարեւոր է: Իշխանության պատասխանատվությունը ինչո՞ւմն է՝ ներքին քաղաքականությունը շտկելը, սոցիալական վիճակը լավացնելը, կոռուպցիայի դեմ պայքարելը։ Հիմա բյուջեն չի լցվում, իրենք վերցնում են, աշխատավարձերի հարկերն ավելացնում են, բենզինի գինը բարձրացնում են։ Եթե ռեալ պայքարեն կոռուպցիայի դեմ, ամեն ինչ կփոխվի։ Ես մի օրինակ միայն բերեմ, Սահակաշվիլին իշխանության գալուց հետո կոռուպցիայի դեմ պայքարելով 2 տարվա ընթացքում Վրաստանի բյուջեն քառապատկեց։ Եթե մեզ մոտ հիմա իրոք սկսեն պայքարել կոռուպցիայի դեմ, ոչ էլ անհրաժեշտություն կլինի բանակի համար ինչ-որ առանձին գումարներ հավաքել։

                                                                                                  Նիկոլայ Ավետիսյան