Գործող տեխնոլոգիաները թույլ են տալիս գազը «տարանցել» ոչ ֆիզիկապես. Աշոտ Մանուկյան

Լուսանկարում՝ ՀՀ Էներգետիկ ենթակառուցվածքների եւ բնական պաշարների նախարար Աշոտ Մանուկյան Ազգային Ժողովում, 21.03.18.

Մարտի 21-ին ԱԺ-ում տեղի ունեցավ էներգետիկ ոլորտին վերաբերող «Ելք» խմբակցության հարցապնդման պատասխանի քննարկումը: Հարցապնդման պատասխանը ներկայացնում էր ՀՀ Էներգետիկ ենթակառուցվածքների եւ բնական պաշարների նախարար Աշոտ Մանուկյանը: Պատասխանը ներկայացնելուց հետո նախարարը պատասխանեց պատգամավորների հարցերին:

ԵԼՔ խմբակցության պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը հետքրքրվեց, թե ինչպե՞ս է ստացվում, որ կառավարությունն անընդհատ նշում է Հայաստանն ամենագազիֆիկացված երկրներից է, սակայն ըստ առողջապահության նախարարության՝ այլ առիթով արված զեկույցի գյուղական բնակչության 72.2 տոկոսը տները ջեռուցում է վառելափայտով: Նա նաեւ հարց ուղղեց նախարարին, կապված դեռեւս 2008 թ. հոկտեմբերին Սերժ Սարգսյանի խոստացած նոր ատոմակայանի կառուցման վերաբերյալ:

Ա. Մանուկյանը նախ նշեց, որ գազիֆիկացումը եւ գազի օգտագործումը տնային տնտեսությունների կողմից տարբեր երեւույթներ են, եւ հավելեց որ «մեր երկրի գազիֆիկացումը հասնում է ընդհուպ 98 տոկոսի»:

Նոր ատոմակայանի կառուցման վերաբերյալ Մանուկյանը նշեց, որ  գործող ատոմակայանը, որոշակի արդիկանացման աշխատանքներից հետո, ի զորու է շարունակել իր աշխատանքը:

 ԵԼՔ դաշինքի պատգամավոր Էդմոն Մարուքյանը խոսեց երկար տարիներ գոյություն ունեցող մշտական խնդրի մասին՝ գազը սահմանին 150 դոլարով գնելու եւ սպառողին 290 դոլարով վաճառելու մասին: Աշոտ Մանուկյանը նշեց, որ ինքը տիրապետում է այլ թվերի՝ «100 հազար դրամ, 139 հազար դրամ, 212 դոլար եւ 242 դոլար»: Այլ հարց է, որ նախարարի նշած 139 հազար դրամը կազմում է գրեթե 290 դոլար: Այդուհանդերձ նա պատրաստակամություն հայտնեց մանրակրկիտ քննարկելու հանձնաժողովի սահմանած սակագների բաղկացուցիչ մաս հանդիսացող եւ Մարուքյանի կարծիքով ուռճացված ծախսային հոդվածները:

«Ծառուկյան» խմբակցության պատգամավոր Արարատ Զուրաբյանն անդրադարձավ  արեւային էներգետիկային, նշելով, որ ոլորտը յուրաքանչյուր երկու տարին մեկ կրկնապատկում է հզորությունը, իսկ նույն տեմպերով շարունակվելու դեպքում 12 տարի հետո, հնարավոր է, ապահովի ողջ աշխարհին անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիան: Նրան հետաքրքրեց, թե ինչո՞վ է պայմանավորված Հայաստանում մեկ անհատին թույլատրվող արեւային էլեկտրաէներգիայի աղբյուրի սահմանափակումը:

Մանուկյանը նշեց, որ առաջիկա ամիսների ընթացքում պատասխան կտրվի հետեւյալ հարցերին. արեւային կայանները կառուցել խոշո՞ր, թե՞ մանր, կուտակիչներո՞վ, թե՞ առանց, կուտակիչները պետք է լինեն կենտրոնացվա՞ծ, թե՞ յուրաքանչյուր կայանի համար առանձին: «Այս հարցերի պատասխանը կտրվեն այս տարի եւ կբացենք», - ասաց նախարարը, նկատի ունենալով, որ արեւային կայանների լիցենզիաները կլինեն անսահմանափակ, սակայն հստակ կարգավորումներով:

«Առաջիկա 10 տարիների ընթացքում արեւային կայանների ստեղծումով մենք ներքին սպառման կառուցվածքում ամբոջղապես կհրաժարվենք գազային կայանների արտադրած էլեկրաէներգիայից», - հավելեց նախարարը:

Նիկոլ Փաշինյանը, իր եզրափակիչ խոսքում նշեց, որ քանի դեռ հարցապնդման քննարկման արդյունքներով վարչապետի անվստահության, կամ կառավարության անդամի պաշտոնանկության հարց բարձրացնելու հնարավորություն տվող դրույթները չեն մտել ուժի մեջ, հարցապնդումների քննարկման հիմնական նպատակը լինելու է հարցեր եւ խնդիրներ բարձրաձայնելը: Այդ առումով քննարկումները կայացան:

«Մենք արձանագրեցինք, որ բազմաթիվ խնդիրներ, որոնք մեր էներգետիկ համակարգը ունեցել է մի քանի տարի առաջ այս պահին դեռեւս լուծված չեն, կամ ինչ-որ բան չի գնում այն սցենարով, որի մասին երկու-երեք տարի առաջ այս դահլիճում խոսում էին ՀԾԿՀ-ի եւ կառավարության ներկայացուցիչները», - ասեց պատգամավորը:

Պատգամավորը հիշեցրեց, որ այն 36 միլիարդ դրամի ճեղքվածքը, որի պատճառով բարձրացավ սակագինը, եւ որի մասին 2013 թ. խոսում էր կառավարությունը, այլեւս փակված է՝ բաժանորդների վճարումների հաշվին:

«Կառավարությունը չի պատասխանել այն հարցին, թե ինչպիսի՞ վիճակում են այսօր ատոմակայանը, Երեւանի ՋԷԿ-ը, ի՞նչ պարտքեր ունեն, այնպես որ մի օր կարող են գալ, ասել՝ 35 միլիարդ ճեղքվածք կա, ժողովուրդ ջան, «քցվեք» տեսնենք ինչ է լինում», - եզրափակեց Փաշինյանը:

Աշոտ Մանուկյանը եզրափակիչ խոսքում ժամանակի սղության պատճառով չհասցրեց պատասխանել մտքերի փոխանակության ընթացքում հնչեցված բոլոր հարցերին: Նա անդրադարձավ Արամ Սարգսյանի մտահոգիչ ահազանգին, ըստ որի 10 տարուց Մեծամորի ատոմակայանի ռեակտորի շահագործման ժամկետը լրանալու է, եւ այդ բացը հնարավոր չի լինի որեւէ կերպ լրացնել: Պատգամավորի խոսքով, եթե մենք այսօրվանից չմտածենք նոր ատոմակայան կառուցելու մասին՝ 10 տարի հետ մենք շատ լուրջ խնդիրներ ենք ունենալու:

Նախարարի խոսքով երկրորդ էներգաբլոկի ռեակտորի իրանի ջերմամշակումը, ինչի ուղղությամբ քայլեր կատարվում են, կբերի իրանի նորացմանը: Դա հնարավորություն կտա շահագործել ռեակտորը դեռ երկար ժամանակ, իսկ թե կոնկրետ ինչքան՝ կարող են ասել ՌոսԱտոմի եւ ՄԱԳԱՏԵ-ի անկախ եւ փորձառու փորձագետները: 2020-2021 թթ. որոշում կկայացվի նոր էներգաբլոկի կառուցման մասին ժամկետների վերաբերյալ:

Անդրադառնալով Փաշինյանի այն մտահոգությանը, թե «արդյո՞ք կառավարությունը երկու տարի հետո, կամ վաղը, կամ  մյուս օրը չի գա ասի՝ ժողովուրդ «քցվենք»՝ պետք է սակագինը բարձրացնենք», նախարարը պատասխանեց՝ «միանշանակ ոչ»:

Քննարկումների ընթացքում նախարարը ապառիչ պատասխաններ տվեց տեխնիկական եւ արտադրողական առումով, սակայն քննարկվող հարցի կարեւորագույն դրվագները մնացին անպատասխան: Այդուհանդերձ, ինչպես իր եզրափակիչ խոսքում նշեց Նիկոլ Փաշինյանը՝ հարցապնդման քննարկման հիմնական նպատակը հարցեր եւ խնդիրներ բարձրաձայնելն էր:

Վլադիմիր Մարտիրոսյան

Նյութը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 22-ի համարում: