Դոպլերից արդյունավետ սարք, ֆիզիկայի օրենքներին հակասող լամպ. հայ գիտնականների հայտնագործությունները

Այս տարի լրանում է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի (ԳԱԱ) հիմնադրման 75-ամյակը: Ակադեմիային շնորհավորելու համար Երեւան են ժամանել բազմաթիվ գիտնականներ՝ աշխարհի տարբեր երկրներից:

Հոբելյանական միջոցառումների շարքում կազմակերպվել է նաեւ ցուցահանդես, որտեղ ներկայացվում են ԳԱԱ գիտահետազոտական կազմակերպությունների ուղղությունները, նվաճումները, ինչպես նաեւ գիտական հետազոտությունների կիրառական նշանակության արդյունքներն ու գիտատեխնիկական նախանմուշները:

Բնական գիտությունների բաժանմունքի տաղավարում ներկայացվող գիտական ձեռքբերումների շարքում էր մի տվիչ-սարք, որը ստեղծված է PSI ընկերության՝ հարթ կոճի տեխնոլոգիայով եւ կարող է կիրառվել օրինակ բժշկագիտության մեջ՝ փոխարինելով կամ լրացնելով հայտնի դոպլերին: Հայ գիտնականների ստեղծած սարքի միջոցով հնարավոր կլինի մագնիսական դաշտի ներթափանցմամբ հետազոտել մարդու օրգան-համակարգերը՝ հյուսվածքները, արյունատար անոթները առավել բարձր արդյունավետությամբ:

«Ինչպես գիտենք, կարելի է արյան շրջանառությունը հետազոտել գերձայնային տվիչներով՝ դոպլերի մեթոդով: Այնտեղ պարտադիր ոսկրային համակարգը՝ հյուսվածքը, խանգարում է, որ գերձայնը թափանցի գանգուղեղի անոթները զոնդավորելու համար: Օգտվում են բնական անատոմիական լուսանցքներից, որտեղից նյարդերն են դուրս գալիս, անոթներն են մտնում, եւ այդ անցքերից փորձում են ուղղել ճառագայթը դեպի հետաքրքրող հատվածներ, որպեսզի կարողանան ինֆորմացիա կորզել: Այս սարքի պարագայում ոսկրային համակարգը որեւէ պատնեշ չէ, այսինքն՝ մագնիսական դաշտը թափանցում է առանց որեւէ պրոբլեմի»,- ասաց նշված բաժանմունքի ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի հոգեֆիզիոլոգիայի լաբորատորիայի ղեկավար Ալեքսանդր Խաչունցը՝ հավելելով, որ այս սարքը բավական պոտենցիալ ունի՝ ընդլայնելու հնարավորությունները:

Երկար տարիներ տեւած մշակումներն ամբողջությամբ ավարտված չեն: «Առաջին հերթին պակասում է ֆինանսավորումը: Այսպիսի մի հարց կա՝ դուք կարող եք ունենալ տասը դրամ եւ հավերժ անել մի հետազոտություն կամ ունենալ տասը միլիոն դրամ եւ անել այդ հետազոտությունը կես տարում: Այսինքն՝ ամեն ինչ կախված է, թե ինչ ներուժ կներգրավեք հետազոտությունների մեջ, ինչքան լավ մասնագետներ կներգրավեք, որպեսզի ավելի արագ եւ արդյունավետ լինի աշխատանքը: Այսօր կա նաեւ կադրային քաղց: Ես Հայաստանում փնտրել եմ «մակլաբի» ծրագրի բարձրակարգ մասնագետ՝ մեր ծրագրային հարցերը առաջ տանելու եւ չեմ գտել: Գիտության համար այդ ծրագիրը շատ հարմար է»,- նկատեց Ալեքսանդր Խաչունցը: PSI տեխնոլոգիան, նրա փոխանցմամբ, ունի տարբեր կիրառություն, այդ թվում՝ պաշտպանության, շենքերի սեյսմակայունության, ինքնաթիռների անվտանգության ապահովման եւ այլ ոլորտներում: Ի դեպ, մեր զրուցակից գիտնականը կարծում է, որ եթե ժամանակին այս տեխնոլոգիան արժանանար պատշաճ պետական ուշադրության ու հոգածության, դրա բերած եկամտի շնորհիվ Հայաստանը գուցե արտաքին պարտք էլ չունենար:

Բայց մինչ այդ, ԳԱԱ Ֆիզիկայի եւ աստղաֆիզիկայի բաժանմունքի տաղավարում արդեն իսկ ցուցադրվում էր դյուրակիր ռադիոլոկացիոն կայան, որը նախատեսված է մարդկանց եւ ընդհանրապես շարժվող օբյեկտների ու մեխանիկական միջոցների տեղաշարժի մասին ազդանշան ստանալու համար: Սարքն այդ շարժումը կարող է որսալ մինչեւ 3 կմ հեռավորության վրա եւ հաղորդել: «Համակարգը մշակվել եւ արտադրվել է ռադիոֆիզիկայի եւ էլեկտրոնիկայի ինստիտուտում՝ մեր մասնագետների ուժերով: Ամբողջ մշակումը մոտավորապես տասը տարի տեւեց, մենք սկսեցինք սերտորեն զբաղվել ռադիոլոկացիայով, արդյունքում ունեցանք այս արտադրանքը, որը մասամբ մատակարարել ենք նաեւ հայկական բանակին: Դա եղել է փորձնական որոշ խմբաքանակ: Հաջողության դեպքում, եթե շահագործման փորձարկումների արդյունքները լինեն դրական, հուսով ենք՝ հետագա զարգացում կունենա»,- ասաց ԳԱԱ վերոնշյալ ինստիտուտի տնօրեն Տիգրան Զաքարյանը:

«Ֆիզիկայի բոլոր օրենքներով այս լամպը չպետք է աշխատեր»,- Ֆիզիկայի եւ աստղաֆիզիկայի բաժանմունքի տաղավարում ներկայացված կարմիր լույսով լամպը ցուցադրելով՝ ասում է դրա հեղինակ, կիրառական պրոբլեմների լաբորատորիայի ղեկավար Ալեքսան Աբրահամյանը եւ բացատրում, որ լարումը չափազանց ցածր է: Լամպը, սակայն աշխատում է էլեկտրոնների արագացման եւ էներգիայի կուտակման շնորհիվ: Այն, ըստ նրա, կարելի է կիրառել ջերմոցներում: «Լամպն ունի մի քանի Վտ հզորություն, բայց օրինակ ջերմոցներում կանաչ տերեւը հենց այս տիրույթն է կլանում, մնացած լույսն իրեն պետք չէ: Հենց այդ կարմիր լույսն է վերցնում ռեզոնանսային հաճախության պատճառով: Այդպիսի լապմը, որ մի քանի Վտ հզորություն ունի, հավասարազոր է 100 Վտ-անոց մեծ լումինիսցենտային լամպերի կամ մի քանի շիկացման թելիկներով լամպերի»,- մանրամասնեց գիտնականը:

Հ.Գ. Գիտությունների ազգային ակադեմիայում ցուցահանդեսը բացվել է երեք օրով եւ կշարունակվի մինչեւ հոկտեմբերի 19-ը: Նախատեսվում է, որ այդ օրը ցուցահանդես են այցելելու Հայաստանի տարբեր ավագ դպրոցների աշակերտներ` ծանոթանալու գիտնականների ձեռքբերումներին:

Տպել
4717 դիտում

Աշխարհի տարբեր վայրերում կհիշատակեն Հրանտ Դինքի սպանության 12-րդ տարելիցը

Քաղաքապետարանը Ճանապարհային «կանաչ» նշաններ է տեղադրում Երևանում

2017-ին Թալիշում զոհված Կարեն Դանիելյանի մայրը երկվորյակ տղաներ է լույս աշխարհ բերել (լուսանկարներ)

ՊԲ հրամանատարն այցելել է զորամասեր, հանդիպել ժամկետային զինծառայողների հետ

Աշոցք-Բավրա ավտոճանապարհին 2 ավտոմեքենա արգելափակվել են ձյան մեջ

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է, առկա է ձնահյուսի վտանգ. 237 մեքենա դեռ սպասում է

Երևանում հարձակվել են բժշկական համալսարանի դասախոսի վրա, ծեծի ենթարկել, վնասել նրա մեքենան

Վանաձորի փողոցները սահադաշտի են վերածվել. քաղաքապետի պարզաբանումն ու մարզպետի դժգոհությունը

Փակ ու դժվարանցանելի ճանապարհներ, բուք, մերկասառույց ու ձյուն. ՀՀ ճանապարհները՝ 23:00-ի դրությամբ

Երեւանում ավտոմեքենան հարվածել է գազի խողովակին. գազի արտահոսք է եղել

Ի՞նչ ունեցվածք է հայտարարագրել կաշառք ստանալու եւ փողերի լվացման մեջ մեղադրվող ՀՀԿ-ական Արամ Հարությունյանը

Կարևորվեց երկխոսության խթանումը Աֆրիկյան Միության հետ. հանդիպել են ՖՄԿ գլխավոր քարտուղարն ու ԱԳ նախարարը

Գյումրու ոստիկանները հայտնաբերել են սիգի ապօրինի առեւտրով զբաղվող 4 անձանց

Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձներ է ստացել Էստոնիայի և Լատվիայի վարչապետներից

Մոսկվայի օդանավակայաններում 51 չվերթ է հետաձգվել ու չեղարկվել. ինչ պատկեր է «Զվարթնոց»-ում

Համացանցում կեղծ տեղեկատվություն է տարածվում. դպրոցների եւ մանկապարտեզների աշխատանքները չեն դադարեցվել

«Մանսուրյան- 80» միջոցառումների նախապատրաստական շրջանն արդեն մեկնարկել է. Երևանը կշնչի «կենդանի դասականի» երաժշտությամբ

Հրանտ Մարգարյանը իրավիճակին չի տիրապետում. «Իմ քայլի» երիտասարդ պատգամավորների պատասխանը

Երեւանի մի շարք մանկապարտեզներում նորոգվում եւ կահավորվում են տարիներ շարունակ չօգտագործված սենյակները

Աշոցք-Բավրա ճանապարհահատվածը ուժեղ բքի և ցածր տեսանելիության պատճառով դժվարանցանելի է