Երևան
12 °C
Մարտի 1-ի ամբողջական բացահայտմանն ուղղված քայլերին զուգահեռ կարծես թե ուրվագծվում է նաեւ 1998թ․ նախագահական ընտրությունների կեղծման գործի ուսումնասիրությունը (համենայն դեպս՝ Վահան Շիրխանյանն արդեն պաշտոնապես բացատրություններ է տալիս), ու չի բացառվում, որ առաջիկայում նոր զարգացումներ լինեն նաեւ հոկտեմբերի 27-ի բացահայտման ուղղությամբ։ Սա, բնականաբար, խիստ անհանգստացրել է որոշակի քաղաքական շրջանակների, ուրիշներին էլ առիթ է տվել դատողություններ անելու, թե իշխանությունները չգիտեն՝ ինչպես առաջ շարժվել (առաջ տանել երկիրը), ու ստիպված՝ անցյալն են փորփրում։
Ի՞նչ է տեղի ունենում իրականում։ «Երկիրն առաջ տանելը» նախ եւ առաջ տնտեսական զարգացումն է, մեր դեպքում՝ տնտեսական նոր մոդելի ներդրումը կամ «տնտեսական հեղափոխությունը»։ Խորհրդարանում ունեցած իր ելույթում վարչապետ Փաշինյանը բավականին հանգամանորեն ներկայացրեց, թե կառավարությունը կոնկրետ ինչ քայլեր է ձեռնարկել նոր մոդելի ներդրման ուղղությամբ, օրինակ, գյուղատնտեսության ոլորտում, եւ կարելի է չկասկածել, որ այդ քայլերը շատ արդյունավետ են լինելու։ Բայց կոնկրետ ոլորտներն ու տնտեսական չոր ցուցանիշները մի կողմ թողնենք։ Մեծ հաշվով՝ գաղափարն այն է, որ տնտեսական հեղափոխությունը հնարավոր է իրականացնել միայն տնտեսության մեջ ներառական («ինկլյուզիվ») մեխանիզմների կիրառմամբ։ Այսինքն՝ պարզ ասած, պետք է ամեն ինչ անել, որ համախառն արդյունքի ստեղծմանը մասնակցեն առավելագույնս մեծ թվով մարդիկ։ Եվ պետությունը պատրաստ է իր սուղ միջոցներից լուրջ գումարներ հատկացնել դրա համար։
Բայց տնտեսական նոր մոդելի արմատավորումը հնարավոր է միայն քաղաքական նոր մոդելի պայմաններում, այսինքն՝ քաղաքական մոդելը նույնպես պիտի լինի ներառական։ Տեսեք՝ նախկինում Հայաստանում քաղաքական որոշումների կայացման վրա ազդեցություն ուներ առավելագույնը մի քանի տասնյակ մարդ (հենց նրանք էլ որոշում էին, ասենք, քաղաքական ուժերի հարաբերակցությունը խորհրդարանում, բիզնես-քվոտաները եւ այլն), իսկ շարքային քաղաքացիներն ընդամենը դեկորացիայի դեր էին կատարում։ Ու պատահական չէ, որ տնտեսության առյուծի բաժինն ու ազգային հարստության մոտ կեսը պատկանում էին մոտավորապես այդ նույն մի քանի տասնյակ ընտանիքներին։ Քաղաքական հեղափոխությունը հնարավոր դարձավ միայն այն ժամանակ, երբ հարյուր հազարավոր քաղաքացիներ հրաժարվեցին «դեկորացիայի» դերից եւ որոշեցին անմիջական մասնակցություն ունենալ քաղաքական որոշումների կայացման վրա։ Նույն մեխանիզմով էլ տնտեսական հեղափոխությունն է իրականություն դառնալու, եւ հաջողության առաջին օրինակներն արդեն կան։
Մնում է, որ քաղաքական հին մոդելին վերադառնալը բացառվի վերջնականապես։ Իսկ դրա համար անհրաժեշտ է մինչեւ վերջ բացահայտել այդ հին մոդելի էությունն ու հասկանալ, թե ինչպես է կայացել այն (ընտրակեղծիքներ, ժողովրդի նկատմամբ բռնություններ, քաղաքական սպանություններ եւ այլն)։ Պարզ ասած՝ պետք է բացահայտել արմատները։ Իսկ արմատներն անցյալում են։ Ընդ որում, անհրաժեշտ ենք համարում հատուկ ընդգծել՝ պետք է բացառել ոչ թե նախկին պաշտոնյաների՝ Ռոբերտ Քոչարյանի կամ Սերժ Սարգսյանի վերադարձը (դա այսպես թե այնպես բացառված է՝ հաշվի առնելով նրանց նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքը), այլ քաղաքական հին մոդելի վերականգնումը՝ անկախ նրանից, թե ում դեմքով կլինի դա։
Այո, դա կարեւորագույն քաղաքական խնդիր է։ Բայց դա չի նշանակում, թե «անցյալը փորփրելը» քաղաքական հետապնդում է։ Պարզապես նախկինում կատարված ընտրակեղծիքների բացահայտումը կբացառի դրանց կրկնությունն ապագայում, ժողովրդի դեմ ուժ կիրառողների բացահայտումը կբացառի հետագայում նույն մեթոդների օգտագործումը որեւէ իշխանության կողմից, նախկինում թալանվածը վերադարձնելը կանխարգելիչ նշանակություն կունենա հետագայի համար, եւ այլն։
Այլ կերպ ասած՝ ստացվում է, որ տնտեսական հեղափոխությունը միտված է ապագային, եւ այդ հարցում իշխանությունները պիտի միայն առաջ նայեն, իսկ ահա տնտեսական հեղափոխության քաղաքական բաղադրիչն ապահովելու համար «անցյալը փորփրելն» անխուսափելի է։ Ու դա, մեծ հաշվով, նույնպես միտված է ապագային։
Որովհետեւ առանց մեկի մյուսը պարզապես չի ստացվի։
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
«Ջերմուկ»-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակը ուղղված է ոչ միայն մեր տնտեսության, այլև ՀՀ ինքնիշխանության դեմ․ Սարգսյան
ՀՀԿ-ի թաղային խուժանների խոսույթն է. ընտրատասովչիկները հիմա էլ կալուգացի օլիգարխին են ծառայում. տեսանյութ
Ստորագրվել է ՀՀ կառավարության և ՊԳԿ-ի 2026–30 թթ․ Երկրի գործընկերության շրջանակը ներկայացնող փաստաթուղթը
«Tour of Armenia» հեծանվավազքի անցկացման միջգերատեսչական հանձնաժողովի նիստ է տեղի ունեցել
Պրոռուսական ուժերը ասում են՝ չեղարկելու են TRIPP-ը․ բա սա չի՞ նշանակում, որ պատերազմ են բերելու. տեսանյութ
Հայաստանի և Ֆրանսիայի բարեկամությանը նվիրված աննախադեպ համերգ կկայանա Գյումրիում․ տեսանյութ
Մամուլի ազատության՝ վերջին 25 տարվա ամենացածր մակարդակն աշխարհում․ ՀՀ-ն 34-ից հայտնվել է 50-րդ հորիզոնականում
Որակի հարցում միլիմետր զիջում չի արվելու, հետևանքները և ֆինանսական բեռը շինարարին զուգահեռ կկրեն տեխհսկողները
Շարունակվում է «Միմյանցից ոգեշնչված» նախագծի մասնակիցների գործարար ծրագրերի ներկայացման փուլը․ «Իմ քայլը»
Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ Անվտանգության խորհրդի նիստ է տեղի ունեցել
ԿԸՀ-ն 48 ժամ է տվել 8 կուսակցության՝ փաթեթներում տեղ գտած անճշտություններն ուղղելու համար
Արսեն Թորոսյանն այցելել է «Ձորակ» շուրջօրյա մասնագիտացված խնամքի կենտրոն, հետևել վերակառուցման աշխատանքներին
Եվրոպական Միությունը 8.55 միլիոն եվրո է հատկացրել կրթության ոլորտի բարեփոխումներին
Համոզված եմ, որ մեր սիրելի գյումրեցիները շատ ջերմ, բարեկամական ընդունելություն կցուցաբերեն Մակրոնին․ վարչապետ
2850 շահառուի բնակարանի հարցն առաջիկա 4 տարում, ըստ հերթագրման ցուցակի, փուլային կարգով կլուծվի․ Պապիկյան
Շքերթ, ուղղաթիռներ, համերգ, հրավառություն․ մայիսի 1-ին Հանրապետության հրապարակը և հարակից փողոցները փակ կլինեն
«Ուժեղ Հայաստան»-ի ընտրակաշառքի գործով ձերբակալվածներից 3-ը կալանավորվել է
Մեր ընդդիմության մի մասը յուր լրագրողներով ամեն օր իրականացնում է Ալիևի երազանքը․ Ղազարյան
Եվրախորհրդարանը Հայաստանի ժողովրդավարական դիմակայունությանն աջակցելու վերաբերյալ բանաձև է ընդունել
Առաջընթաց ամեն օր․ Ամիօ բանկը բարելավում է հաճախորդի փորձառությունը
Գարնանային վարարումների ռիսկերի գնահատման և կանխարգելման նպատակով միջգերատեսչական աշխատանքային խումբ կձևավորվի
Բացահայտումների հետ կապված դիրքորոշում ունե՞ք, մասնակցո՞ւմ եք ընտրություններին․ Սիմոնյանը՝ քաղաքական ուժերին
Դմբուլիկ, որձ թոռ, Վարդան Մամիկոնյան անել, շուն-շանգյալ․ թույլիկների Մորզեի այբուբենը․ Թորոսյան
Քաղաքացու ինքնասպանության փորձը կանխվել է
Կհիմնվի տարածաշրջանի ամենահզոր սուպերհամակարգչային և տվյալների մշակման կենտրոն
«Ռոսպոտրեբնադզորի» հանձնարարությամբ արգելափակվել է «Ջերմուկ» հանքային ջրի ևս մոտ 1,1 մլն շշի վաճառքը
Վանաձորում կասեցվել է հանրային սննդի օբյեկտի աշխատանքը
Դու էլ ես ուզո՞ւմ փաթեթ․ Ամիօն ներկայացնում է նոր սերնդի բանկինգ
«ՔոնթուրԳլոբալ Հիդրո Կասկադ»-ը հրավիրում է հայտեր համակարգիչների և ՏՏ պարագաների ձեռքբերման գնումների համար
Գոռ Դավթյանը նշանակվել է Աբովյանի քննչական բաժնի պետ
Իմ մասնակցությամբ միջոցառումներին եթե որևէ պաշտոնյա վարչական ռեսուրս օգտագործի, առանց քննարկման հեռացնելու եմ
Մարդ վաճառողը հայրենիք ու պետություն էլ կվաճառի. վաճառել են հող, մանկապարտեզ, երկաթուղի, գազատար. Կարապետյան
Զելենսկին 10 տարով պատժամիջnցներ է սահմանել Լուկաշենկոյի որդիների նկատմամբ
Վերին Լարսով մինչև շաբաթ օրը Հայաստան այնքան մեքենա է գալու, որ հեղուկ գազի գները կիջնեն. Պապոյան
Եվրոպական քաղաքական համայնքի բոլոր անդամներին սպասում եմ Երևանում, ներառյալ Ուկրաինայի նախագահին. Փաշինյան
«Գելլափ ինթերնեշնլ»-ի հարցումներով ոգևորվող, փող ծախսողները պետք է դրանց որակի մասին այս նկարը նայեն. Սիմոնյան
Ադրբեջանի հետ չենք քննարկում ո՛չ ԼՂ հայերի, ո՛չ էլ Բաքվի հայերի վերադարձը․ դրանք պրովոկատիվ են. Փաշինյան
Պի՛ղծ տասովշիկներ, Հայաստանում կա միայն մեկ «եղանակի նաչալստվա», և դա ժողովուրդն է. Ռուբինյան
Ցանկացած միջազգային հյուրի պետք է ընդունենք հնարավորինս լավ. Փաշինյանը՝ Ադրբեջանի փոխվարչապետի այցի մասին
Ենթադրենք՝ Արծվաշենը վերադառնում է ՀՀ-ին, տեսնում ենք այնտեղ մզկիթ, ինչպիսի՞ն կլինի մեր ռեակցիան. Փաշինյան
