Ռոբերտ Քոչարյանի եւ Սերժ Սարգսյանի վերադարձն այսպես թե այնպես բացառված է. ով է մեղավոր, որ չարիքի արմատներն անցյալում են

Մարտի 1-ի ամբողջական բացահայտմանն ուղղված քայլերին զուգահեռ կարծես թե ուրվագծվում է նաեւ 1998թ․ նախագահական ընտրությունների կեղծման գործի ուսումնասիրությունը (համենայն դեպս՝ Վահան Շիրխանյանն արդեն պաշտոնապես բացատրություններ է տալիս), ու չի բացառվում, որ առաջիկայում նոր զարգացումներ լինեն նաեւ հոկտեմբերի 27-ի բացահայտման ուղղությամբ։ Սա, բնականաբար, խիստ անհանգստացրել է որոշակի քաղաքական շրջանակների, ուրիշներին էլ առիթ է տվել դատողություններ անելու, թե իշխանությունները չգիտեն՝ ինչպես առաջ շարժվել (առաջ տանել երկիրը), ու ստիպված՝ անցյալն են փորփրում։

Ի՞նչ է տեղի ունենում իրականում։ «Երկիրն առաջ տանելը» նախ եւ առաջ տնտեսական զարգացումն է, մեր դեպքում՝ տնտեսական նոր մոդելի ներդրումը կամ «տնտեսական հեղափոխությունը»։ Խորհրդարանում ունեցած իր ելույթում վարչապետ Փաշինյանը բավականին հանգամանորեն ներկայացրեց, թե կառավարությունը կոնկրետ ինչ քայլեր է ձեռնարկել նոր մոդելի ներդրման ուղղությամբ, օրինակ, գյուղատնտեսության ոլորտում, եւ կարելի է չկասկածել, որ այդ քայլերը շատ արդյունավետ են լինելու։ Բայց կոնկրետ ոլորտներն ու տնտեսական չոր ցուցանիշները մի կողմ թողնենք։ Մեծ հաշվով՝ գաղափարն այն է, որ տնտեսական հեղափոխությունը հնարավոր է իրականացնել միայն տնտեսության մեջ ներառական («ինկլյուզիվ») մեխանիզմների կիրառմամբ։ Այսինքն՝ պարզ ասած, պետք է ամեն ինչ անել, որ համախառն արդյունքի ստեղծմանը մասնակցեն առավելագույնս մեծ թվով մարդիկ։ Եվ պետությունը պատրաստ է իր սուղ միջոցներից լուրջ գումարներ հատկացնել դրա համար։

Բայց տնտեսական նոր մոդելի արմատավորումը հնարավոր է միայն քաղաքական նոր մոդելի պայմաններում, այսինքն՝ քաղաքական մոդելը նույնպես պիտի լինի ներառական։ Տեսեք՝ նախկինում Հայաստանում քաղաքական որոշումների կայացման վրա ազդեցություն ուներ առավելագույնը մի քանի տասնյակ մարդ (հենց նրանք էլ որոշում էին, ասենք, քաղաքական ուժերի հարաբերակցությունը խորհրդարանում, բիզնես-քվոտաները եւ այլն), իսկ շարքային քաղաքացիներն ընդամենը դեկորացիայի դեր էին կատարում։ Ու պատահական չէ, որ տնտեսության առյուծի բաժինն ու ազգային հարստության մոտ կեսը պատկանում էին մոտավորապես այդ նույն մի քանի տասնյակ ընտանիքներին։ Քաղաքական հեղափոխությունը հնարավոր դարձավ միայն այն ժամանակ, երբ հարյուր հազարավոր քաղաքացիներ հրաժարվեցին «դեկորացիայի» դերից եւ որոշեցին անմիջական մասնակցություն ունենալ քաղաքական որոշումների կայացման վրա։ Նույն մեխանիզմով էլ տնտեսական հեղափոխությունն է իրականություն դառնալու, եւ հաջողության առաջին օրինակներն արդեն կան։

Մնում է, որ քաղաքական հին մոդելին վերադառնալը բացառվի վերջնականապես։ Իսկ դրա համար անհրաժեշտ է մինչեւ վերջ բացահայտել այդ հին մոդելի էությունն ու հասկանալ, թե ինչպես է կայացել այն (ընտրակեղծիքներ, ժողովրդի նկատմամբ բռնություններ, քաղաքական սպանություններ եւ այլն)։ Պարզ ասած՝ պետք է բացահայտել արմատները։ Իսկ արմատներն անցյալում են։ Ընդ որում, անհրաժեշտ ենք համարում հատուկ ընդգծել՝ պետք է բացառել ոչ թե նախկին պաշտոնյաների՝ Ռոբերտ Քոչարյանի կամ Սերժ Սարգսյանի վերադարձը (դա այսպես թե այնպես բացառված է՝ հաշվի առնելով նրանց նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքը), այլ քաղաքական հին մոդելի վերականգնումը՝ անկախ նրանից, թե ում դեմքով կլինի դա։

Այո, դա կարեւորագույն քաղաքական խնդիր է։ Բայց դա չի նշանակում, թե «անցյալը փորփրելը» քաղաքական հետապնդում է։ Պարզապես նախկինում կատարված ընտրակեղծիքների բացահայտումը կբացառի դրանց կրկնությունն ապագայում, ժողովրդի դեմ ուժ կիրառողների բացահայտումը կբացառի հետագայում նույն մեթոդների օգտագործումը որեւէ իշխանության կողմից, նախկինում թալանվածը վերադարձնելը կանխարգելիչ նշանակություն կունենա հետագայի համար, եւ այլն։

Այլ կերպ ասած՝ ստացվում է, որ տնտեսական հեղափոխությունը միտված է ապագային, եւ այդ հարցում իշխանությունները պիտի միայն առաջ նայեն, իսկ ահա տնտեսական հեղափոխության քաղաքական բաղադրիչն ապահովելու համար «անցյալը փորփրելն» անխուսափելի է։ Ու դա, մեծ հաշվով, նույնպես միտված է ապագային։

Որովհետեւ առանց մեկի մյուսը պարզապես չի ստացվի։

Տպել
5234 դիտում

ԵՄ-ն ու ԱՄՆ-ը կակտիվացնեն աշխատանքները կորոնավիրուսի ծագման հետաքննության, Բելառուսին ու ՌԴ-ին առնչվող հարցերում

Դուք անցել եք բոլոր կարմիր գծերը, տեղական օլիգարխիկների փայերն անցնելու են ժողովրդին և Կառավարությանը. Նիկոլ Փաշինյան

«Հրահանգման» ժամանակներն անցյալում են. ԱՆ-ը արձագանքում է Չարչյանին եւ հորդորում զերծ մնալ անհիմն մեղադրանքներից

Ոմն մեկը ցինիկաբար ասում է՝ Փաշինյանը չկարողացավ ինձ դատել. քեզ հայ ժողովո՛ւրդն Է դատի տվել. բանաստեղծ Արտաշես Արամ

Նիկոլի չագուջը, Նիկոլի չագուջը, ընդդիմադիրները հիմա էլ նոր ցավով են տառապում. Նիկոլ Փաշինյան

Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է Էստոնիայի դեսպանին․ քննարկվել է երկկողմ հարաբերությունների ընդլայնմանն առնչվող հարցեր

Այսօր կոտրեցիք և կտրեցիք բոլոր այն ձեռքերը, որոնք փորձում են Հայաստանը հակադրել Հայաստանին. Փաշինյանը՝ սյունեցիներին

Վարչական դատարանը բավարարել է Միհրան Պողոսյանի հայցադիմումը և անվավեր ճանաչել ԿԸՀ-ի որոշումը

Ասում էին՝ ի՞նչ հայ ես դու, 5 տեղից վիրավոր ես ու չես մեռել, հա՛, հայ եմ. 8 ամիս գերությունից հետո Նարեկն արդեն տանն է

Օտար լեզվի միասնական քննությունից 18-20 միավոր են ստացել մասնակիցների գրեթե 30 տոկոսը. հայտնի են նախնական արդյունքները

Սպիտակ ձեռնափայտերի տրամադրման գործընթացը շարունակվում է

Սյունիքի հաշվին դոլարային միլիարդատեր դարձածները, Սյունիքը թալանածները դարձել են Սյունիքի փրկիչներ. Սուրեն Պապիկյան

Արդեն ութ օր հրշեջ-փրկարարները պայքարում են Նուբարաշենի աղբավայրում բռնկված հրդեհի դեմ

Հունիսի 20-ին մնացել է ընդամենը ընտրատեղամասում արձանագրել մեր հաղթանակը, ժողովրդի հաղթանակը. Ալեն Սիմոնյան (տեսանյութ)

Երևանի մանկապարտեզներում աղիքային վարակիչ հիվանդության բռնկումների արդյունքում հայտնաբերվել են աղիքային ցուպիկի հարուցիչ

Թրամփի հարսը ամերիկացիներին կոչ է արել զենքով դիմավորել միգրանտներին. The Daily Telegraph

Ըմբիշ Անդրանիկ Ավետիսյանը՝ պատանիների Եվրոպայի չեմպիոն

Ծիծեռնակաբերդի համայնքապատկան անտառային գոտին վերականգնվում է

Ամենից շատ կաշառք հիմնականում բաժանում են «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» դաշինքները. Դանիել Իոաննիսյան

Քաջարանի որոշ թափթփուկներ, որոնք սպառնացել են կոմիբինատի աշխատակիցներին, պառկելու են ասֆալտին. Փաշինյան (տեսանյութ)

Լին Թրեյսին այցելել է ՊՆ Պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Ոստիկանությունը Դեմոկրատական կուսակցության ակտիվիստներին բերման է ենթարկել․ Արզաքանցյանը տեսանյութեր է հրապարակել

Հայաստանը մեծ հավակնություններ և ներուժ ունեցող երկիր է․ Հայկ Չոբանյանը մասնակցում է GLEX-2021 միջազգային համաժողովին

Բայդենի մասնակցությամբ ԱՄՆ-ԵՄ գագաթնաժողովի ժամանակ կքննարկվի նաև Լեռնային Ղարաբաղի հարցը

Մեղրիում պահեստազորի փոխգնդապետը Փաշինյանին առաջարկեց Դավիթ Մաթեւոսյանին ազգային հերոսի կոչում շնորհել (տեսանյութ)

Բայդեն-Էրդողան հանդիպման արձագանքները միջազգային մամուլում և Թուրքիայում

Ոստիկանությունը հերքում է ընտրակաշառք բաժանելու համար բերման ենթարկելու և գործին ընթացք չտալու լուրերը

Հնդկաստանում նոր վիրուսի հետևանքով հեռացնում են հիվանդների աչքը. չի բացառվում, որ վարակը հասնի նաեւ Հայաստան

ԱԳՆ հայտարարությունը Թուրքիայի և Ադրբեջանի նախագահների՝ Արցախի օկուպացված տարածքներ այցելության առնչությամբ

Անահիտ Ավանեսյանը և Գևորգ Սիմոնյանն այցելել են Պրոֆ. Ռ. Յոլյանի անվան Արյունաբանական կենտրոն և դարձել արյան դոնոր

Ուկրաինայի անհեթեթ հայտարարությունները

Ընտրություններից հետո գալու ենք՝ որոշ թափթփուկ պաշտոնյաների վզներից բռնելու. նրանց կտեսնեք ասֆալտին պառկած. Փաշինյան

Տեղեկատվությունը հաստատվելու պարագայում իրավապահների կրունկների տակ եք հայտնվելու, զգուշացնում եմ․ Արեն Մկրտչյան

Ստացվել է առերևույթ ընտրական հանցագործության վերաբերյալ 138 հաղորդում. 6 քրեական գործ է հարուցվել․ դատախազություն

«Հեյնիկեն» գարեջրի շշերին տպվել են բոլոր երկրների դրոշները, որտեղ անցկացվելու են ֆուտբոլի Եվրո2020 առաջնության խաղերը

Հնդկաստանում մահացել է 39 կին, 94 երեխա և 33 թոռ ունեցող ընտանիքի հայրը

Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունները լուսաբանելու համար հավատարմագրվել են արտասահմանյան 49 լրատվամիջոցներ

Ընտրակաշառք առաջարկելու և տալու համար մեղադրանք է առաջադրվել ևս 2 անձի. կալանավորելու միջնորդություն է ներկայացվել

Ներկայացել է որպես լրագրող, զորամասում ծառայող զինվորին գումար փոխանցելու պատրվակով նրանցից հափշտակել է 2,7 մլն դրամ․ ՔԿ

Հերթը հասել է մկնիկներով սնվելուն