«Չեմ ուզում լինել Սպիտակ տան նախագահ. ուզում եմ լինել ՀՀ շարքային քաղաքացի»

Հիմա, երբ ակտիվացել են երջանկության մասին խոսակցությունները, ինձ թվում է`ոչ թե հենց երջանկության մասին են խոսում, այլ փորձում են դրա բանաձևը դուրս բերել, աֆորիզմներ հորինել: Բայց ես կարծում եմ` ոչ ոք իրականում չգիտի, թե ինչ բան է երջանկությունը, երբ է մարդը երջանիկ: Մենք հաճախ երջանկության ներկայությունը չենք գիտակցում, հետո ենք հասկանում, հատկապես սիրո մեջ:  Գուցե հեշտությամբ կարելի է պատմել, թե երբ է մարդը ուրախ լինում: Բայց երջանկության բանաձևը, կարծում եմ, ոչ ոք չգիտի: Նույնիսկ Աստվածն ավելի ընկալելի է, քան երջանկությունը: Ո՞րն է երջանկությունը` չգիտեմ: Բայց համոզված եմ, որ մարդը չի կարող 24 ժամ երջանիկ լինել:

Բանաստեղծ Հուսիկ Արա.

Անձնական երջանկություն.

Ծննդատան առաջ սպասում էի որդուս ծնվելուն: Առաջնեկս պիտի ծնվեր: Անսովոր իրավիճակ էր: Մտածում էի` ո՞նց է լինում, որ մարդուց մարդ է ծնվելու այս հիվանդանոցի երկրորդ հարկում: Ու ո՞նց է լինում, որ այդ նոր ծնվածը նման է լինելու մարդուն: Բնությունն այդ ի՞նչ աներևակայելի ուժ ունի, ինչպե՞ս է օրգանական բարդ մեխանիզմը ձևավորվում սաղմի մեջ, որ, ասենք, քիթը ծնկի վրա չի լինում: Մարդ է` ինչպես իր մարդ ծնողները: Ու երբ բժշկուհին դուրս եկավ ու ասաց` «Աչքդ լույս, տղա ես ունեցել», հիշում եմ, որ դուրս եկա հիվանդանոցից ու սկսեցի վազել: Ասֆալտապատ ճանապարհ էր: Ես վազում էի առանց դադար առնելու` ոչնչի մասին չմտածելով: Անընդհատ վազում էի: Տիեզերքում ոչինչ չկար: Ես էի ու իմ այդ զգացողությունը, որ ստիպում էր ինձ վազել: Համալսարան ընդունվելիս այդպես չուրախացա, գիրք տպագրելիս` նույնպես: Ուրիշ զգացողություն էր: Ինձ թվում է` սա էր երջանկությունը: 

Երբ ես ծնվել եմ, կարճ ժամանակ անց հայրս բանտարկվել է: Դեպքն այսպես էր պատահել. ես ծնվելուց մի քանի օր հետո հիվանդացել էի, ջերմություն ունեի: Հիվանդանոց էին տարել, հայրս գնացել էր ու բժշկից պահանջել, որ երեխային տա իրեն, որպեսզի տեղափոխի Երևան: Երևի չէր վստահում մարզային հիվանդանոցին: Մի քիչ խմած է եղել, բժշկի հետ վիճել են, քաշքշոց է եղել, ու հորս 3 տարով բանտարկել են: Ես մինչև 3 տարեկանս հայր չեմ տեսել: Երբ փողոցում խաղալիս ուրիշ երեխաների հայրերը գալիս էին, նրանք վազում էին իրենց հայրերին ընդառաջ, ես էլ նրանց հետ էի վազում իրենց հայրերի մոտ: Շատ չէի գիտակցում, բայց գիտեի, որ ես հայր չունեմ: Հիշում եմ` ամառ էր, երբ հայրս ազատվեց: Շատ մեծ տուփով խտացրած կաթ էր բերել: Հետո հասկացա, որ այդքան էլ մեծ տուփ չէր: Բայց այն ժամանակ ինձ թվացել էր, թե շատ-շատ մեծ է և մորս խնդրում էի, որ հորս բերած խտացրած կաթից գնի: Չէի համոզվում, որ հորս բերածը նույն խանութի խտացրած կաթի տուփի չափ էր: Հայրս կտրեց տուփի բերանը, գդալ տվեցին, ու ես սկսեցի ուտել այդ խտացրած կաթից: Դուրս եկա փողոց, խաղընկերներիս ասացի` «Արդեն ես էլ պապա ունեմ»: Երջանկության իմ առաջին զգացողությունն էր` չգիտակցված:

Մասնագիտական երջանկություն.

Որպես լրագրող հիմնականում խոսել եմ լուսանցքում հայտնված մարդկանց մասին: Այդ մարդկանց մասին գրել եմ ակնարկներ, էսսեներ: Գնացել եմ քաղաքից քաղաք, գյուղից գյուղ, երկար փնտրել այդ մարդկանց, նյութը պատրաստել, ինչի համար առանձնապես չեմ էլ վճարվել: Բայց երբ պատմել եմ կյանքից դուրս մնացած այդ մարդկանց ցավի մասին, ինձ բավարարված եմ զգացել, կարծես, շատ կարևոր մի գործ եմ արել: Ինձ թվում է` այդպիսի զգացողություն կարող է ապրել իրավաբանը, երբ իր ջանքերի շնորհիվ արդարացվել է մի անմեղ մարդ: Հիմա մտավորականների, արվեստագետների հետ հարցազրույցներ եմ անում մշակույթի և արվեստի մասին: Միշտ չէ, որ գոհ եմ մնում այդ զրույցներից, բայց երբեմն նկարահանման տաղավարից դուրս եմ գալիս և ուզում եմ ճախրել:

Բանաստեղծի երջանկությունը բառն է, բառի հետ հանդիպումը: Բառն աշխարհի ամենամեծ բանն է: Միշտ ասում եմ` առաջինն ինձ համար հայերենն է, նոր` Հայաստանը: Այս չքնաղ, այդ հրաշալի լեզվով ստեղծագործելը ֆանտաստիկ հաճույք է: Ես ինձ երկնքում եմ զգում, Աստծու հետ եմ հարաբերվում, երբ գրում ու խոսում եմ հայերենով: Իմ բացարձակ երջանկությունը հայերեն բառն  է ու աստված` «Ի սկզբանէ էր բանն և Բանն էր առ Աստուած և Աստուած էր Բանն»:

Հանրային երջանկություն.

Մեր կյանքը հետաքրքիր անցավ 1988-ից մինչև հիմա: 1988-ին ավելի շատ Օպերայի հրապարակում էինք լինում, քան մեր տներում: Ամեն ինչ ապրեցինք այդ տարածքում` անկումներ և վերելքներ: 1988-ը ֆանտաստիկ էր: Մարդիկ, ձիերը հեծնած, գալիս էին իրենց գյուղերից: Մի անգամ տեսա, թե ինչպես է մի մարդ կապել ձին օպերայի դիմացի ծառից, ինքը քնով անցել ձիու ստվերի տակ: 

2018-ին, երբ Սերժը հրաժարական տվեց, ես չէի կարողանում պատկերացնել, որ դա իսկապես պատահեց: Ապրիլյան հեղափոխությունն ինձ ապշեցրեց: Մարդն իր համար է ապրում, բայց ապրել հեղափոխական օրեր, անցնել դժվարությունների միջով և հասնել հաղթանակի` սա աներևակայելի երջանկություն է: Գիտե՞ք ինչ հպարտություն էի ապրում, երբ տեսնում էի երիտասարդների պայքարը` «Ես եմ տերը իմ երկրի»: Այսպիսի հիանալի ժողովուրդ, որ մի մարդու պես կանգնեց ու վերականգնեց իր իրավունքն ու արժանապատվությունը: Եվ այդ բոլորը` առանց արյուն թափելու: Իհարկե, դա ավելի շատ առաջնորդի շնորհքն էր:

Խաղաղ օրերին ասում են` «Վայ, էս ինչ ազգ ա, էս ինչ երիտասարդություն ա...»: Հիշում եք` այն հուսահատ օրերին գրել էի «Ապոկալիպտո» բանաստեղծությունը, որովհետև հենց այդ զգացողությունն ունեի: Մեկ էլ վճռական պահերին տեսնում ես` կանգնած են ու բոլորը մեկ են: Բառի բուն իմաստով` մեկ են: Եվ բոլորը գրեթե սուրբ են: Քո գենով, քո ազգով, քո պատկանելությամբ, քո երիտասարդությամբ ես հպարտ. սա է ինձ համար ամենամեծ երջանկությունը:      

Երջանիկ երկիր, երջանիկ հասարակություն.

Ասում է` «Կգա Աստծո հազարամյա թագավորությունը և խաղաղությունը». դրախտն է այդ տեղը: Իսկ երկրի վրա մարդու համար երջանիկ երկիրն այն է, որտեղ ինքը նախընտրում է ապրել: Այդ տեղն ինձ համար Հայաստանն է: Այդ քաղաքն ինձ համար Երևանն է: Այստեղ ամեն ինչ իմն է: Այստեղ ես ազատ եմ: Սահյանը ճիշտ էր ասում` «հայերեն են խոսում քարերդ»: Ես լսում և ընկալում եմ քարի զրույցը: Միշտ ասում եմ` եթե հազար անգամ էլ ամուսնանամ, հայուհու հետ կամուսնանամ, որովհետև միայն հայուհին կարող է ինձ հասկանալ. Տերյանի ասած` «Քեզ չի հասկանա սառն օտարուհին»: Այս քաղաքի վատն էլ է իմը: Սա է իմ տարածքը, որտեղ իմ նախնիներն են ապրել և իմ զավակներն են ապրելու: Այստեղ իմ պատմությունն է, որտեղ պայքարեցի, որտեղ լացեցի, որտեղ սիրեցի, որտեղ գժտվեցի: Իսկ մնացածը` ժողովրդավարություն, տնտեսություն, բան... սրանք լավ բաներ են, բայց հենքն այն է, թե որտեղ ես դրանք կերտում: Եթե Սպիտակ տան նախագահ նշանակեն, ես երջանիկ չեմ լինի: Ես երջանիկ եմ որպես Հայաստանի Հանրապետության շարքային քաղաքացի:

Զրույցը պատրաստեց Մարինա Բաղդագյուլյանը