Քաղաքական դաշտի որակը մտահոգիչ է․ իսկական ընդդիմություն է պետք

07/12/2019 schedule19:45

Հայաստանի նեքաղաքական կարեւորագույն խնդիրն ակնհայտորեն ուժեղ ընդդիմության բացակայությունն է: Այնպիսի ընդդիմության, որը, ինչպես ընդունված է ժողովրդավարական երկրներում, նորմալ քաղաքական մրցակցություն կապահովեր ու դրանով իսկ օգուտ կտար հասարակությանն ու վերջին հաշվով՝ պետությանը: Հայաստանում հզոր ընդդիմություն, իհարկե, կա, բայց այդ հզորությունն արտահայտվում է բացառապես ֆինանսական մեծ ռեսուրսներով, իսկ ահա հանրային աջակցության կամ պետությանն ինչ-որ կերպ օգուտ տալու տեսանկյունից այդ ընդդիմության «հզորությունը» գրեթե զրոյական է:

Իսկ ինչո՞ւ է այդքան կարեւոր իսկական ընդդիմություն ունենալը: Որովհետեւ դա իշխանություններին կստիպեր շատ ավելի մեծ պատասխանատվությամբ աշխատել՝ չկորցնելու համար հանրային աջակցությունը: Իսկ այսօրվա «հզոր ընդդիմությունը» (խոսքը նախկին իշխանությունների ու նրանց հարող շրջանակների մասին է) ուղղակի գանձ է իշխանությունների համար: Որովհետեւ իրենց հասցեին հնչեցված ցանկացած քննադատության (կապված տնտեսության հետ, սոցիալական խնդիրների, թե արտաքին քաղաքականության՝ էական չէ) կարող են պատասխանել «բա լավ է՞ր, որ ձեր ժամանակ...» եւ տասնյակ օրինակներ բերել՝ քննադատողների «աչքը կոխելով» նրանց օրոք կատարված հանցանքները եւ այդպիսով փակելով նրանց բոլորի բերանը: Պարզ ասած՝ նման խոցելի ընդդիմություն ունենալը գործող իշխանություններին հնարավորություն է տալիս թուլանալ եւ առանձնապես բանի տեղ չդնել քննադատությունները, ինչը, հասկանալի է, ազդում է (կամ վաղ թե ուշ կազդի) նրանց գործունեության որակի վրա:

Իսկ եթե երկրում ձեւավորվի այնպիսի հզոր ընդդիմություն, որի քննադատություններին հնարավոր չլինի պատասխանել «բա լավ է՞ր, որ ձեր ժամանակ...» բառերով, այդ դեպքում իշխանությունները ստիպված կլինեն գործել այնպես, որ քննադատությունները հնարավորինս քիչ լինեն, լինելու դեպքում էլ՝ ստիպված կլինեն առարկայական բացատրություններ տալ (եթե ոչ այդ ընդդիմությանը, ապա հասարակությանը):

Հասկանալի է, որ իշխանությունները որքան էլ իրապես շահագրգռված լինեն քաղաքական համակարգի կատարելագործմամբ ու պետության զարգացմամբ, իրենց ձեռքով այդպիսի ընդդիմություն չեն ստեղծելու: Եթե նույնիսկ փորձեն՝ հասարակությունը մերժելու է «հաճախորդներին», ինչպես մերժել է տարիներ շարունակ: Իշխանությունները կարող են միայն նպաստավոր պայմաններ ստեղծել իրական ընդդիմության ձեւավորման համար ու կարծես թե ստեղծում են (համենայն դեպս՝ չեն խանգարում): Իսկ ահա նախկինները խանգարում են՝ տասնյակ քարոզչամիջոցների աղմուկով քաղաքական դաշտում «զբաղված պահելով» այն տեղը, որը պիտի իրական ընդդիմությունը զբաղեցներ: Նախկինների համար դա չափազանց կարեւոր է, որովհետեւ եթե իսկական ընդդիմություն ձեւավորվի՝ իրենք վերջնականապես դուրս կմղվեն քաղաքական դաշտից, այլեւս հնարավորություն չեն ունենա նախկինում կատարված հանցագործությունների բացահայտումները ներկայացնել որպես քաղաքական հետապնդումներ ու կվերածվեն սովորական մեղադրյալների, որոնց անգամ ամենաթանկարժեք փաստաբանները հազիվ թե օգնեն:

Պարզ ասած՝ ստեղծվել է մի վիճակ, որտեղ նախկիններն իրենց լավ են զգում (հսկայական միջոցներ ունեն, քարոզչամիջոցներ են առել ու քաղաքական գործունեության պատրանք են ստեղծում՝ հարցազրույցներ են տալիս, միջազգային ինչ-որ միջոցառումների են մասնակցում եւ այլն), իշխանություններն էլ իրենց հերթին են «կոմֆորտի դաշտում»՝ ընդդիմախոսները ծայրահեղ վարկաբեկված ու խոցելի են, ու իրենք ինչ էլ անեն՝ նախկինների համեմատ տասնապատիկ լավ է լինելու, հետեւաբար՝ անհանգստանալու բան չկա, իսկ արդյունքում քաղաքական կյանքի որակն ընկնում է:

Իսկ սա, համաձայնվեք, լուրջ խնդիր է: Կամ էլ՝ վաղ թե ուշ դառնալու է լուրջ խնդիր:

Տպել
2090 դիտում

Կառավարությունը կգործադրի բոլոր ջանքերը՝ ազատ, թափանցիկ, արդար ընտրությունների անցկացման համար. Արսեն Թորոսյան

Խծաբերդի մարտերում զոհված ինը զինծառայող հետմահու պարգևատրվել է «Արիության» մեդալով

Մոսկվա-Երևան չվերթի ինքնաթիռի ժամանումից հետո 28-ամյա հետախուզվող է բերման ենթարկվել

«Հայերը մեր ընկերներն են և մենք պատրաստ չենք ընդունելու թուրքերի օգնությունը». պաղեստինցիներ

ՀՀ-ն պատրաստակամ է անցկացնել արդար ընտրություններ. Ապիտոնյանն ընդունել է ԵԱՀԿ դիտորդական առաքելության հիմնական կազմին

Ուժեղ, ինքնիշխան պետությունը պետք է ունենա ուժեղ հետախուզական ծառայություն. Սերգեյ Նարիշկին

Արցախում հրետակոծությունից վնասված 7064 շենք-շինություն է հաշվառվել

Այսօր զինամթերքի վնասազերծման աշխատանքներ են նախատեսված Արցախի 4 քաղաքներում

Իսրայելը հրադադարի ռեժիմ չի հաստատի մինչև հինգշաբթի

Երևանի Մամիկոնյանց փողոցում ծառը տապալվել է մեքենայի վրա

Թուրքիայի նախագահ Էրդողանն անիծել է Ավստրիայի կառավարությանը

«Քարաշամբի գավաթը․ պատմության քառասունդարյա վկան». անիմացիոն հոլովակ Հայաստանի պատմության թանգարանում

Վաղը ժամանակավորապես կդադարեցվի Գեղարքունիքի մարզի Գեղհովիտ համայնքի մի հատվածի գազամատակարարումը

Վահրամ Դումանյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Թանգարանների միջազգային օրվա առթիվ

Բանկերը եւ վարկային կազմակերպությունները 2.5 մլրդ դրամի վարկ են ներել զոհվածներին, նրանց ընտանիքի անդամներին. ԿԲ նախագահ

Թաթոյանը ԵԽ-ի եւ МГИМО-ի բարձրաստիճան միջոցառմանը ներկայացրել է համավարակի ընթացքում աշխատանքի առաջատար փորձը

Ադրբեջանցիների թիկունքային ապահովման փորձերը կանխվում են. լիարժեք հանգուցալուծման շուրջ բանակցություններ կլինեն վաղը. ՊՆ

Օգտագործելով պաշտոնը, փոխնախարարը խոչընդոտել է դիզվառելիքի ներկրմանը. գործն ուղարկվել է դատարան

Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 212 նոր դեպք. գրանցվել է 17 մահ

ԱՄՆ նախագահի խորհրդականը Ալիևի հետ զրույցում անպատասխանատու և սադրիչ է անվանել սահմանին տեղաշարժերը

«Զվարթնոց» օդանավակայանից ձերբակալվել է Գագիկ Բեգլարյանը. նա ներկայացվել է ԱԱԾ

4-ամյա երեխային ապտակելու գործով մեղադրանք է առաջադրվել բժշկին. նախաքննությունն ավարտվել է

ԲՀԿ ընտրական ցուցակը գլխավորելու է Գագիկ Ծառուկյանը. հայտնի են երկրորդ ու երրորդ համարները

Հրդեհ Թբիլիսիի հանրակացարանում. 5-րդ հարկից կին է ընկել

Արմեն Գրիգորյանը ՀԱՊԿ ԱԽ քարտուղարների կոմիտեի նախագահի հետ քննարկել է սահմանային իրավիճակը

Ռազմամարզական ճամբարի ծրագիրը կփորձարկվի 4 դպրոցներում

Փրկարարները հեռացրել են ընկած ծառը ճանապարհի երթևեկելի հատվածից

Հրդեհ Ստեփանակերտում. այրվել է հողամասի տնակը

Կանխվել է 24-ամյա քաղաքացու ինքնասպանության փորձը Երևանի Հաղթանակի կամրջից

Հույն-թուրքական բանակցությունների երկրորդ փուլ. Չավուշօղլուն մտադիր է մեկնել Աթենք

Լևոն Տեր-Պետրոսյանն ընտրություններին մասնակցելով Ռոբերտ Քոչարյանի ջրաղացին է ջուր լցնում. Վիգեն Խաչատրյան

Քարաթափում Երևան-Մեղրի ավտոճանապարհին. այն միակողմանի փակվել էր

Էջմիածնի ջրանցքից դուրս է բերվել 55-ամյա քաղաքացու դի

Գյումրիում բացվեց ՀՀ-ում առաջին «Ընտանիքի անկյուն» ռեսուրսային կենտրոնը. շուտով կգործի նաև «Հայրերի դպրոցը»

Առողջապահության նախարարությունն ու «Վեոլիա ջուրը» տարբեր պնդումներ են անում. ինչու է Սիսիանում աղիքային վարակ բռնկվել

ԱՄՆ-ը Ադրբեջանի ղեկավարությունից կպահանջի դուրս բերել իր ուժերը ՀՀ տարածքից․ ԱՄՆ նախագահի խորհրդականը՝ Նիկոլ Փաշինյանին

Կամարիսում հիմնանորոգվում են ներհամայնքային ճանապարհներ

ՄԱԿ-ում 3-րդ անգամ չեն կարողացել համաձայնության գալ իսրայելա-պաղեստինյան հարցի շուրջ. Էրդողանը Բայդենին է մեղադրում

Արմեն Սարգսյանը ստորագրել է զինծառայությունից խուսափած անձանց նկատմամբ համաներում հայտարարելու մասին օրենքը

Գործարկվելու է Հոռոմ համայնքի շչակը․ ԱԻՆ-ը խնդրում է չանհանգստանալ