Բա ափսոս չէի՞ն «ազատ խոսքը ճնշելու» նախկին մեթոդները

29/12/2019 schedule18:55

Վերջին օրերին ընդդիմության ամենասիրելի թեման դարձել է լրատվամիջոցների նկատմամբ իրականացվող ճնշումների հարցը: Իբր՝ իշխանությունները տոտալ գրոհ են սկսել ազատ խոսքի եւ լրատվամիջոցների դեմ, ու վերջին մեկուկես տարիների ընթացքում ավելի շատ լրագրողներ են հարձակման ենթարկվել ու ավելի շատ գործեր են հարուցվել լրատվամիջոցների նկատմամբ, քան նախորդ տասը տարիներին: Նույնիսկ կոնկրետ թվեր են ներկայացվում (թե լրատվամիջոցների դեմ քանի դատական հայց կա), օրինակներ են բերվում (ասենք՝ «Հայելի» ակումբի վրա «իշխանական համակիրների» կողմից ձվեր նետելը, «Ժողովուրդ» օրաթերթի խմբագրատուն ներխուժելը, TV 5 հեռուստաընկերության սեփականատիրոջ ձերբակալությունը) եւ այլն:

Փորձենք հասկանալ: Նախ՝ դատական հայցերի մասին: Լրատվամիջոցները տարբեր պաշտոնյաների մասին ինչ ուզում՝ գրում են, ու շատ հաճախ այդ պաշտոնյաները (ո՞ւմ մտքով կանցներ) դիմում են դատարան, այսինքն՝ վարվում են այնպես, ինչպես նախատեսված է օրենքով: Նախկինում էլ նման բաներ երբեմն պատահում էին, բայց ավելի հաճախ իշխանություններն անցանկալի լրագրողներին ու լրատվամիջոցներին կամ ահաբեկում էին, կամ կաշառում, այսինքն՝ հարցը լուծում էին «հայավարի»: Ու եթե հիմա այդ խնդիրները լուծվում են օրենքով, դա միայն մի բան է նշանակում՝ լրատվամիջոցները պաշտպանված են օրենքով: Որոշ լրատվամիջոցների սա գուցեեւ դուր չի գալիս, որովհետեւ օրենքով պաշտպանված լինելը նաեւ պարտավորեցնում է գործել օրենքի շրջանակներում, բայց համաձայնվեք՝ այդ պարտավորությունը «լրատվամիջոցների նկատմամբ ճնշում» անվանելը չափազանցություն է:

Հիմա՝ «իշխանական համակիրների» գործողությունների մասին: Ըստ համապետական վերջին ընտրությունների արդյունքների՝ ՀՀ չափահաս բնակչության ավելի քան 70 տոկոսն իշխանությունների համակիր է: Հիմա ի՞նչ, եթե, ասենք, որեւէ գյուղում իշխանության որեւէ համակիր հարեւանի հավը գողանա, պիտի ասենք, որ իշխանություննե՞րն են գողացել այդ հավը, կամ եթե այդ մարդուն ոչ թե կալանավորեն, այլ ընդամենը տուգանեն, պիտի ասենք, որ իշխանությունները հովանավորո՞ւմ են հավագողությունը:

TV 5 հեռուստաընկերության սեփականատիրոջ հետ կապված պատմությունն ընդհանրապես այլ դեպք է: Պատկերացրեք՝ ինչ-որ մեկը կասկածվում է աղմկահարույց քրեական գործով անցնող վկային ցուցմունքները փոխելու դիմաց կաշառելու մեջ, եւ այդ մարդը ոչ թե հեռուստաընկերության, այլ, ասենք, ձկնաբուծարանի կամ կոշկակարի արհեստանոցի սեփականատեր է: Եվ ի՞նչ, վկային կաշառելու համար կասկածվողին ձերբակալելը պիտի գնահատվեր որպես ձկնաբուծության դեմ բռնաճնշո՞ւմ, թե՞ ընդդիմությունը պիտի հայտարարեր՝ տեսեք, ապազգային իշխանություններն արմատախիլ են անում մեր ազգային կոշկակարությունը: Հասկանալի է, չէ՞, որ նման բան չէր լինի: Այսինքն՝ ստացվում է, որ այլ բնույթի սեփականություն ունեցողին կոնկրետ կասկածանքով ձերբակալել կարելի էր, իսկ լրատվամիջոցի սեփականատիրոջը՝ չի կարելի: Էլ չենք խոսում այն մասին, որ «ազատ խոսքը լռեցնելու» նպատակով որեւէ լրատվամիջոցի սեփականատիրոջ նկատմամբ քրեական գործ հարուցելն ընդհանրապես զուրկ է որեւէ տրամաբանությունից՝ այն պարզ պատճառով, որ դրա արդյունքում տվյալ լրատվամիջոցն ակնհայտորեն ոչ թե ավելի լոյալ կդառնա իշխանությունների նկատմամբ, այլ հակառակը՝ ավելի կկոշտացնի հռետորաբանությունը:

Ի դեպ՝ նկատենք նաեւ, որ «իշխանությունների կողմից ճնշումների ենթարկվողները» ոչ այնքան լրատվամիջոցներ են, որքան քարոզչամիջոցներ: Քարոզչամիջոցների գործունեությունն, իհարկե, օրենքով չի արգելվում, ավելին՝ դրանք նույնպես պաշտպանված են օրենքով: Պարզապես պետք է արձանագրել, որ դրանց գործունեությունը խոսքի ազատության հետ առանձնապես կապ չունի: Բայց սա արդեն այլ թեմա է:

Տպել
3288 դիտում

Ucom-ի ինտերնետ խանութում 5% զեղչ է Xiaomi բոլոր սարքավորումների համար

Ուժեղացված ռեժիմով ստուգայցեր են կատարվել Մալաթիա Սեբաստիա վարչական շրջանում (տեսանյութ)

Արմեն Սարգսյանը հյուրընկալել է Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ Արթուր Թովմասյանին

Կորոնավիրուսից մահացած անձանց անունները հրապարակելու փաստով նյութեր են նախապատրաստվում

Շենգավիթի միջոցառման կազմակերպիչների նկատմամբ վարչական վարույթ է հարուցվել. ԱԱԾ

Անձնական տվյալների պաշտպանության գործակալությունն արձագանքել է կորոնավիրուսից մահացածների անունները հրապարակելու փաստին

Դիլիջանի «Նալբանդի թալա» հանդամասում «UAZ»-ը շուռ է եկել. վարորդը մահացել է, տուժածը՝ հոսպիտալացվել

2020 թվականին ՔԿՀ-ներում գրանցվել է մահվան 3 դեպք․ դրանք կապ չունեն կորոնավիրուսի հետ․ Սրբուհի Գալյան

Ատամնաբուժարանների խախտումներին հատուկ ուշադրություն է դարձվում․ ԱԱՏՄ

«Արմավիր» ՔԿՀ-ի նախկին պաշտոնատար անձի՝ կաշառք ստանալու դեպքի վերաբերյալ քրեական գործի նախաքննությունն ավարտվել է

Հրաչյա Հակոբյանի մոտ կորոնավիրուս չի հաստատվել

72-ամյա քաղաքացին դադարեցրել է շուրջ 6 օր տեւած հացադուլը. դատախազությունից վերջապես արձագանքել են նրա խնդրին

ԱՄՆ-ում ոստիկանները մի քանի անգամ կրակել են Սպուտնիկի պրոդյուսերի վրա

Կարգի՛ հրավիրեք ձեր գործընկերոջը, եթե չեք կարողանում օգնել, մենք գիտենք լավ բժիշկների․ Պողոսյանը՝ ԲՀԿ-ականներին

Հակահամաճարակային անվտանգության ուղղությամբ իրականացվող միջոցառումներն առավել խստացվում են

Հրապարակվել են կորոնավիրուսից մահացածների անունները, մասնագետը անձնական տվյալների պաշտպանության խնդիր է տեսնում

ՀՔԾ-ն վարույթ է ընդունել ՀՖՖ նախկին նախագահին առնչվող նոր քրեական գործը

Հայաստանը նշված է կարմիր ազդանշանով՝ որպես ամենավտանգավոր եւ ռիսկային երկրներից մեկը համաճարակի առումով․ Նաիրա Զոհրաբյան

Մաթեմատիկական մեդալավորում, բժշկություն, արևելագիտություն․ նախագահը խրախուսել է ուսանողական մրցույթի հաղթողներին

Այսօր ոստիկանությունը համարժեք չէ տիրող հանցավորությանը․ Արմեն Խաչատրյան