Տնտեսագիտության մեջ յուրաքանչյուր թվի մեկնաբանությունը կարող է այլ լինել. Առաքելյան

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գրառումը՝ 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշով Վրաստանին, իսկ 2020-ին Ադրբեջանին անցնելու վերաբերյալ, հակասական քննարկումների առիթ է դարձել

Վարչապետի գրառմանն են անդրադարձել մասնավորապես նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը, Ազգային ժողովի պատգամավոր Միքայել Մելքումյանը՝ պնդելով, որ Հայաստանը Վրաստանին չի անցել: Բագրատյանի խոսքով՝ ՀՆԱ-ի պաշտոնական ցուցանիշը Համաշխարհային բանկն է հրապարակում, եւ Հայաստանը չի անցել Վրաստանին: Իսկ Մելքումյանը, Հայաստանի, Վրաստանի եւ Ադրբեջանի գործազրկության, երկրների ՀՆԱ-ի ցուցանիշների միջեւ համեմատականներ անցկացնելով, այլ ցուցանիշների է կարեւորություն տվել, որտեղ Հայաստանը զիջում է:

Նշենք, որ, ըստ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի տվյալների, 2019-ին Հայաստանում մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն կազմել է 4530 դոլար, իսկ Վրաստանում՝ 4290: Նրանք կանխատեսում են նաեւ, որ 2020-ին Հայաստանը կանցնի Ադրբեջանին: Ըստ այդ կանխատեսման՝ 2020-ին ՀՀ-ում մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն կկազմի 4760 դոլար, Ադրբեջանում՝ 4720 դոլար, իսկ Վրաստանում՝ 4630:

Թեմայի վերաբերյալ «Հայկական ժամանակ»-ը զրուցել է ՀՀ վարչապետի խորհրդական, տնտեսագետ Մեսրոպ Առաքելյանի հետ:

- Պարո՛ն Առաքելյան, ինչո՞վ է պայմանավորված այն, որ Հայաստանը մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ով 2019-ին անցել է Վրաստանին, եւ որքանո՞վ է դա ազդել ՀՀ քաղաքացու կյանքի վրա:

- ԱՄՀ-ն 2019 թվականի տվյալների համաձայն՝ ներկայացրել է աշխարհի երկրների դասակարգումը՝ մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի չափով, որտեղ Հայաստանի ցուցանիշը գերազանցում է Վրաստանի ցուցանիշին: Իհարկե, Հայաստանի կառավարության գործունեության եւ տնտեսական հաջողությունների թիվ մեկ նպատակը հարեւան երկրներին անցնելը չէ, սակայն մենք հասկանում ենք, որ տարածաշրջանում Վրաստանը մեզ համար միշտ եղել է տնտեսական տեսանկյունից համադրելի երկիր: Հետեւաբար այդ ցուցանիշի արձանագրումն ավելի շատ ոչ թե պետք է համեմատության տեսանկյունից նայել, այլ, որ դա էական բարեփոխումների հետեւանք է: 2019 թվականին կառավարության կողմից բազմաթիվ բարեփոխումներ արձանագրվեցին, որը նաեւ անդրադարձավ ՀՆԱ-ի վրա:

Այո՛, ՀՀ քաղաքացին հիմա ավելի լավ է ապրում, քան առաջ: Ընդ որում, այդ լավ ապրելը ոչ թե արտացոլվում է ՀՆԱ-ի մեկ շնչին ընկնող ցուցանիշով, այլ այն ցուցանիշներով, որ ուղղակիորեն առնչվում են ՀՀ քաղաքացուն: Մասնավորապես՝ կառավարության տնտեսական-սոցիալական բազմաթիվ բարեփոխումներ ուղղակիորեն ազդում են քաղաքացու բարեկեցության վրա: 2019-ի սկզբից նվազագույն կենսաթոշակի համակարգը գործեց, եւ շուրջ 80 հազար քաղաքացի սկսեց ավելի շատ թոշակ ստանալ: 2020-ի հունվարի 1-ից միջինը 10 տոկոսով բոլոր կենսաթոշակները բարձրացան: Բազմաթիվ ոլորտներում աշխատավարձերի բարձրացում եղավ: Եկամտահարկի համահարթեցմամբ մի քանի հարյուր հազար քաղաքացու աշխատավարձ բարձրացավ: Հարկային օրենսգրքի փոփոխություններով միկրոձեռնարկատիրական համակարգը ներդրվեց: Առողջապահության ոլորտում բազմաթիվ ծառայություններ պետպատվերի շրջանակներում անվճար դարձան: Բազմաթիվ ոլորտներում, որոնց հետ քաղաքացին առնչվում է, լուրջ բարեփոխումներ ենք իրականացրել, որոնք, բնական է, շարունակական են լինելու: Պետական բյուջեի գլխավոր խնդիրը հենց դա է. ծախսերն իրականացնել առավելագույնս արդյունավետ ու հասցեական, որպեսզի մեծ թվով քաղաքացիների բարեկեցությանն առնչվի:

- Նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը գրել էր, թե ՀՆԱ-ի վերաբերյալ պաշտոնական տվյալները հրապարակում է ՀԲ-ն, եւ մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշով Հայաստանը չի անցել Վրաստանին: Ի վերջո, ԱՄՀ-ի տվյալները որքանո՞վ են համապատասխանում իրականությանը:

- ԱՄՀ-ի կողմից մակրոտնտեսական ցուցանիշների հրապարակման որեւիցե արգելք կամ խնդիր չկա: Զարմանալի է այն, որ ՀՆԱ-ի հրապարակման բացառիկ իրավասությունը «տրված» է Համաշխարհային բանկին: Բնական է, նման բան չկա: Ընդ որում, այդ տվյալները յուրաքանչյուր երկիր նախ ինքն է հրապարակում: Ազգային վիճակագրական ծառայություններն են հրապարակում սեփական երկրի ՀՆԱ-ն եւ ոչ թե ԱՄՀ-ն կամ ՀԲ-ն: Այսինքն՝ տվյալներն ստացվում են յուրաքանչյուր երկրից, որոշակի ճշգրտումներով բերում են ընդհանուր մեթոդաբանական տեսքի եւ հրապարակում են: ԱՄՀ-ն ամբողջ աշխարհում ընկալելի եւ հեղինակավոր կառույց է, ու կասկածի տակ դնել այդ կառույցի հրապարակած տվյալները կամ վերլուծությունները, մեղմ ասած, հասկանալի չէ: Ինչ վերաբերում է ՀԲ-ին, այն նույնպես միշտ բարձր է գնահատում ՀՀ կառավարության գործունեությունը: ՀԲ-ն դեռեւս չի ամփոփել 2019-ը: Համոզված եմ, որ բովանդակային առումով կունենանք նույն գնահատականները, երբ ամփոփվեն:

- Ինչպե՞ս է ստացվում, որ մի ճշգրիտ տվյալի մասին տարբեր տնտեսագետներ տարբեր կարծիքներ են հայտնում՝ իրենց հիմնավորումներով: Ո՞րն է ի վերջո իրականությանը համապատասխանում:

- Թեեւ գործ ունենք թվերի հետ, սակայն տնտեսագիտության մեջ յուրաքանչյուր թվի մեկնաբանությունը կարող է այլ լինել՝ կապված նրանից, թե ինչ համատեքստում ենք դա ասում: Յուրաքանչյուր քաղաքացու համար բարեկեցությունն այլ ընկալում ունի՝ օբյեկտիվ եւ սուբյեկտիվ պատճառներով: Օրինակ՝ մենք բարձրացրել ենք կենսաթոշակները, եւ դրանից ոչ կենսաթոշակառու քաղաքացիների կյանքում բան չի փոխվել՝ կոպիտ ասած: Հարկային օրենսգրքի ինչ-որ մի հատված հնարավոր է՝ մեկի վրա ազդեցություն ունենա, մյուսի վրա չունենա: Հետեւաբար նույն կերպ՝ յուրաքանչյուր տնտեսական ցուցանիշ կարելի է դիտարկել տարբեր տեսանկյուններից: Հիմա արդյոք ՀՆԱ-ն ամբողջովին արտացոլո՞ւմ է բարեկեցությունը, իհարկե՝ ոչ: Տնտեսության մեջ յուրաքանչյուր ցուցանիշի վերաբերյալ՝ հաշվի առնելով տեղը, ժամանակը, հնարավոր է՝ տարբեր մեկնաբանություններ լինեն: Հակված չեմ բացառիկ կարեւորություն տալ մեկ կամ ուրիշ ցուցանիշի եւ դա ավելի շատ դիտարկում եմ հետեւանքի տեսանկյունից, թե ինչ բարեփոխումներ ենք իրականացնում, որոնք ուղղակիորեն լուծում են ՀՀ քաղաքացու առջեւ ծառացած խնդիրները: Մեր թիրախը ՀՀ քաղաքացու բարեկեցությունն է, որի ուղղությամբ մեր աշխատանքները կարծում եմ՝ բավականին հաջող իրականացվում են:

- ԱՄՀ-ի կանխատեսմամբ՝ 2020-ին Հայաստանը մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշով կանցնի նաեւ Ադրբեջանին: Կառավարությունն է՞լ է այդպես կանխատեսում:

- Այն ցուցանիշը, որը ԱՄՀ-ն դրել է կանխատեսման հիմքում, ՀՀ կառավարության այս տարվա կանխատեսումների շրջանակներում է: Կարծում ենք, որ լիովին իրատեսական է ոչ միայն դրված ցուցանիշին հասնելը, այլեւ գերազանցելը:

Տպել
2326 դիտում

«Քոնթուրգլոբալ հիդրոկասկադ» ՓԲԸ-ն հայտարարում է մրցույթ

Ոսկեհասկ գյուղի բնակիչներին դանակահարած 20-ամյա երիտասարդը կալանավորված է (տեսանյութ)

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն առաջարկում է օգտվել ոսկյա իրերի գրավադրմամբ վարկեր ձևակերպելու շահավետ պայմաններից

Զորավանի միջնակարգ դպրոցում տեղադրվել է 5 կՎտ հզորության արևային կայան

Տաթեւիկ Հայրապետյանը համամիտ չէ, որ գերիների վերադարձի հարցը ԵԽԽՎ նիստի օրակարգ չընդգրկելը ձախողում է

Փրկարար ծառայությունը հանդես է եկել հունվարի 1-ից 25-ն իրականացված աշխատանքների հաշվետվությամբ

ԵԽԽՎ-ում քաղաքական երկու խմբերի ղեկավարներ հարց են բարձրացրել հայ ռազմագերիներին ազատ արձակելու վերաբերյալ․ Մարուքյան

ԱԻՆ բուժապահովման վարչության պետին պետական պարգևներեն շնորհվել

«System of a Down»-ը կազմակերպում է առցանց դրամահավաք՝ աջակցելու Արցախում վիրավորված զինծառայողներին

Մինչ բնակարանի գնման կազմակերպումը քաղաքացուն առաջարկվել է բնակտարածք և աշխատանք․ նախընտրել է ապրել դրսում

«Արդար չէ այն նեգատիվը, որ այս պահին կա տիկին Մակունցի անձի նկատմամբ. կարեւորը առաջադրանքն է, որ տրվում է դեսպանին»

Հրդեհ է բռնկվել Հրաչյա Քոչարի փողոցի կրպակներից մեկում

Նպաստառուից 70.000 դրամ կաշառք պահանջած պաշտոնյան ձերբակալվել է գումարը ստանալու պահին (տեսանյութ)

Արայիկ Հարությունյանը շնորհավորել է Արցախի հերոս Կարեն Ջալավյանին՝ ծննդյան 50-ամյակի կապակցությամբ

ՃՈ ուժեղացված ծառայություն Արագածոտնի մարզում․ հետախուզման մեջ գտնվող մեքենաներ են հայտնաբերվել (տեսանյութ)

Հինգերորդ զորամիավորումում անցկացվել է մարտական հերթապահության հերթափոխ (լուսանկարներ)

Հայտնի են ձյան վոլեյբոլի Հայաստանի առաջնության մրցանակակիրները

Հայաստանի հավաքականի պաշտպանը տեղափոխվել է «Փյունիկ»

ՀՖՖ վեց անդամների անդամությունը կասեցվել է. ՀՖՖ գլխավոր քարտուղարը պարզաբանում է

Շրջակա միջավայրի նախարարությունում տեղի է ունեցել իր ձևաչափով նախադեպը չունեցող հանդիպում․ Ռոմանոս Պետրոսյան

ՀՀ-ն վերահաստատում է հավատարմությունն ու նվիրվածությունը Եվրոպայի խորհրդի որդեգրած սկզբունքներին և նպատակներին. ԱԳՆ

Գերմանիայից հատուկ չվերթով Երևան է ժամանել 30 տոննա հումանիտար օգնություն․ Երևան է տեղափոխվել նաև երկու միկրոավտոբուս

Փանիկում կիրականացվի բնակչության տարհանում, կփորձարկվեն էլեկտրաշչակները

Առաջիկայում կհայտարարվի այլընտրանքային նախադպրոցական ծառայությունների մրցույթ. ԿԳՄՍՆ

Լարսը բաց է. ռուսական կողմում 500 բեռնատար է կուտակված

ՀՀ էկոնոմիկայի և ԻԻՀ արդյունաբերության, հանքերի և առևտրի նախարարները հուշագիր են ստորագրել

Շինուհայր-Հարժիս ավտոճանապարհը դժվարանցանելի է, Մասիս քաղաքում մառախուղ է

Դպրոցի տնօրենի մրցույթում երկու հաղթող կա․ մինչ նախարարը որոշում կկայացնի, ուսուցիչները բողոքի ցույց էին անում

«Քաղաքական պեդոֆիլիա»՝ ըստ ռուսական պետական ԶԼՄ-ների, արդարության պայքար՝ ըստ ցուցարարների. Նավալնիի գործի նոր էջը

ԱԱՏՄ ներկայացուցիչները հանդիպել են «Երևանտրանս» ՓԲ ընկերության պատասխանատուների հետ

Քննարկվում է հանել դասարանում առավելագույնը 20 սովորողի առկայությունը թույլատրող դրույթը. Ժաննա Անդրեասյան

Ծիծեռնակաբերդի խճուղում մեքենաներ են բախվել. կան տուժածներ

Պատերազմի մասնակիցներն ու նրանց ընտանիքի անդամները շուտով կստանան առաջին կիսամյակի ուսման վարձի փոխհատուցումը

Հայաստան է ժամանել ՌԴ զինված ուժերի պատվիրակությունը (լուսանկարներ)

Պուտինը մեկնաբանել է Գալենջիկի «պալատի» մասին Նավալնիի ֆիլմը

Դպրոցից մոտ 13 միլիոն 500 հազար դրամի ջեռուցման մարտկոց են գողացել․ դեպքը բացահայտվել է (տեսանյութ)

ԱԳ նախարարն Օդրի Ազուլեի հետ զրույցում ընդգծել է մշակութային ժառանգության պահպանության քայլերի ձեռնարկման հրատապությունը

Խաղաղապահ բրիգադում անցկացվել է շարային ստուգատես

Երկրաֆիզիկոս Սերգեյ Նազարեթյանը պարգևատրվել է «Կանխարգելում, Օգնություն, Փրկություն» մեդալով

Արևածաղկի 1 լիտր ձեթի գինը 2021 թվականին բարձրացել է միջինում 14%-ով․ ՏՄՊՊՀ-ն ուսումնասիրել է գնի բարձրացման պատճառները