Երկակի ստանդարտների վիրտուոզները

Այն տպավորությունն է, թե Հայաստանի քաղաքական կյանքն իսկապես ընթանում է ծուռ հայելիների թագավորությունում։ Երկակի ստանդարտների կիրառման հերթական դեպքը տեղի ունեցավ մի քանի օր առաջ, իսկ առիթը վարչապետ Փաշինյանի այցն էր Արցախ։ Ճանապարհին նա ընտանիքի հետ ճաշել էր ռեստորանում, նրան ՀԴՄ կտրոն չէին տվել (պատճառաբանելով, որ սարքը փչացել է), նա էլ այդ մասին տեղյակ էր պահել ԼՂՀ համապատասխան կառույցներին։ Այսինքն՝ վարվել էր այնպես, ինչպես կվարվեր ցանկացած գիտակից քաղաքացի։

Բայց դրան հաջորդած քարոզչական հարայհրոցն իսկապես տարօրինակ էր։ Նախ՝ տպավորություն էր, թե վարչապետն է մեղավոր, որ ՀԴՄ սարքը չէր աշխատում, հետո նրան մեղադրեցին, որ նա դա գնահատել է որպես «զինվորի հացը գողանալ» ու հիշեցրին, թե զինվորների համար ինչեր է արել այդ ռեստորանի սեփականատերը, հետո մեղադրեցին, որ «կիրակի օրով» նրա անվտանգությունն ապահովելու համար պետական միջոցներ են ապահովվել (երեւի ոչ աշխատանքային օրերին կամ աշխատանքային օրվա ավարտից հետո  անվտանգության աշխատակիցները պիտի տաքսիներով ուղեկցեն վարչապետին)...

Խնդիրը, սակայն, ոչ թե կոնկրետ այս դեպքն է, այլ հակաիշխանական քարոզչության կիրառած երկակի ստանդարտները։ Եվ պատահական չէ, որ վարչապետը ստիպված եղավ հիշեցնել դեռեւս 2019 թ. օգոստոսի 5-ին Ստեփանակերտում իր հնչեցրած «վեց կոնսենսուսները»։ Դրանց դեմ, ի դեպ, որեւէ առարկություն չեղավ ու չէր էլ կարող լինել, որովհետեւ հասարակության մեջ այդ հարցերի շուրջ իսկապես կոնսենսուս կա։ Իսկ «5-րդ կոնսենսուսն» այն մասին էր, որ Հայաստանում եւ Արցախում օրենքի առջեւ բոլորը պիտի հավասար լինեն, արտոնյալներ չպիտի լինեն, որեւէ մեկն էլ չպետք է հայրենիքին ու ժողովրդին մատուցած իր ծառայությունները «փորձի վաճառել արտոնյալ լինելու ձեւով»։ Մինչդեռ հակաիշխանական քարոզիչների հիմնական ասելիքը հենց դա էր՝ չարժեր աղմուկ բարձրացնել չտպված կտրոնի համար, որովհետեւ այդ ռեստորանի սեփականատերն ահագին բան է արել մեր բանակի համար (այսինքն՝ եթե ուրիշ մարդ լիներ, խնդիր չկար)։ Ընդ որում՝ վարչապետն այս միջադեպը չէր հանրայնացրել, հենց սեփականատերն էր հանրայնացրել՝ երեւի համարելով, որ ինքն իրավացի է, իր նկատմամբ ահավոր անարդարություն է տեղի ունեցել, եւ ընդհանրապես՝ «բարոյական հաղթանակն» իր կողմն է։

Երկակի ստանդարտների կիրառման մեկ այլ օրինակ էլ այն աղմուկն է, որ բարձրացրել է ընդդիմությունը՝ Սահմանադրական դատարանի շուրջ ստեղծված իրավիճակի առթիվ ԵԽԽՎ հնչեցրած իբր «շատ կոշտ» գնահատականի թեմայով։ Այդ աղմուկի էությունը հետեւյալն է՝ եթե ՀՀ իշխանություններն առաջնորդվեն իրենց այսրոպեական շահերով եւ արհամարհեն միջազգային կառույցների դիրքորոշումը, դա լրջորեն հարվածելու է ՀՀ շահերին, մենք դեմ ենք դուրս գալու քաղաքակիրթ աշխարհին, հետեւաբար՝ իշխանությունները պարտավոր են անվերապահորեն կատարել միջազգային կառույցների ասածը։ Այդպես է, թե ոչ՝ այլ հարց է, բայց այդ նույն գործիչներն ու քարոզչամիջոցները ճիշտ նույն բառապաշարով իշխանություններին կոչ են անում արհամարհել այդ նույն միջազգային կառույցների այլ հորդորները (օրինակ՝ ստամբուլյան կոնվենցիայի վավերացման հարցով)։ Այսինքն՝ մի դեպքում միջազգային կառույցների ցանկացած խոսք պետք է սրբորեն կատարել (եթե իրենց քաղաքական շահերին համընկնում է կամ գոնե կարելի է նաեւ այդպես մեկնաբանել), իսկ մեկ այլ դեպքում այդ կառույցների ասածը գրոշի արժեք չունի։ Սա նույնպես երկակի ստանդարտների կիրառում է, մինչդեռ պիտի գոյություն ունենա մեկ միասնական մոտեցում՝ առաջնայինը մեր պետական շահն է, եւ յուրաքանչյուր առանձին դեպքում իշխանությունները պիտի առաջնորդվեն այդ պետական շահով։ Անկախ նրանից՝ միջազգային կառույցները գոհ կմնան, թե իրենց «խորին մտահոգությունը կհայտնեն»։ Բայց սա արդեն այլ, շատ ավելի լուրջ թեմա է։