Քարոզչական մանիպուլյացիաների դեմ իմունիտետ է պետք

Այն, որ հանրաքվեին ընդառաջ նախկինների քարոզչական հռետորաբանությունն օրեցօր կոշտանալու է, հասկանալի ու կանխատեսելի էր: Նույնքան կանխատեսելի է, որ իշխանությունների գործողությունների մեջ նույնպես նախընտրական քարոզարշավի տարրեր կհայտնվեն: Ու որ այս ամենը ծանր նստվածք չթողնի՝ կարեւոր է, որ մարդիկ հստակ իմանան, թե քարոզչական ինչ մանիպուլյացիաներ են կիրառվում մեզանում, եւ որքանով այդ ամենը կապ ունի իրականության հետ: Մի քանի օրինակ բերենք:

Նախկիններն իշխանություններին մեղադրում են դիլետանտության եւ քարոզչական պատերազմում Ադրբեջանին պարտվելու մեջ, որովհետեւ ռուսական մի քանի լրատվամիջոցներում Խոջալուի դեպքերի վերաբերյալ խայտառակ հակահայկական հրապարակումներ են հայտնվել, իսկ «պատկան մարմինները»  դրան պատրաստ չեն եղել եւ չեն կանխել: Ընդ որում՝ այս մեղադրանքը հնչեցնողները վստահաբար գիտեն, որ ադրբեջանցիներն այդ հրապարակումների համար հսկայական գումարներ են ծախսել: Ռուսական (եւ ոչ միայն ռուսական) մամուլում փողով ինչ ասես կարելի է հրապարակել: Հիմա մեր իշխանություններին մեղադրողների ասածն ի՞նչ է, մենք պիտի ավելի շատ փող առաջարկեինք եւ հակառակ հոդվածնե՞րը պատվիրեինք: Դա էլ է տարբերակ, իհարկե, բայց եկեք հիշենք, թե ինչ տեղի ունեցավ, երբ ամիսներ առաջ արեւմտյան հեղինակավոր լրատվամիջոցներում Հայաստանի մասին դրական հոդվածներ հրապարակվեցին: Ադրբեջանցիներն անգամ իրենց նեղություն չտվեցին ու չխոսեցին այդ հոդվածների վճարովի լինելու մասին, որովհետեւ նրանց փոխարեն դա արեցին նախկիններին սպասարկող հայաստանյան քարոզչամիջոցները: Անգամ  «լրագրողական հետաքննություններ» արեցին ու «պարզեցին» թե կոնկրետ որքան են արժեցել այդ հոդվածները (թեեւ լրատվամիջոցները պաշտոնապես հերքեցին, որ դրանք կոմերցիոն հոդվածներ են եղել): Իսկ Խոջալուի մասին ադրբեջանամետ հոդվածների դեպքում, չգիտես ինչու, հակաիշխանական քարոզչամիջոցները ոչ մի հետաքննություն չարեցին, անգամ բառ չասացին, որ դրանք վճարովի հոդվածներ են: «Ապաշնորհ իշխանությունների մեղքով Հայաստանը պարտվեց քարոզչական պատերազմում», եւ վերջ: Այսինքն՝ ճիշտ եւ ճիշտ այն, ինչ Ադրբեջանի իշխանությունները փորձում են ներշնչել սեփական ժողովրդին:

Ուրիշ օրինակ բերենք: Իշխանություններին մեղադրում են նաեւ, թե Հայաստանում կորոնավիրուսի դեմ պայքարը խայտառակ փնթիությամբ է կազմակերպված, սկզբում վարչապետը կոչ արեց խուճապի չմատնվել, իսկ մի քանի ժամ անց Իրանի հետ սահմանը փակվեց, եւ այլն: Անհասկանալի է, թե ինչպես պիտի վարվեին իշխանությունները՝ ըստ քննադատողների տրամաբանության: Երեւի վարչապետը պիտի կոչ աներ անհապաղ խուճապի մատնվել, իսկ Իրանի հետ սահմանը պիտի բաց մնար: Բայց քարոզչական մանիպուլյացիաների մասնագետներին ոչ կորոնավիրուսն է հետաքրքրում, ոչ սահմանների վիճակը: Կարեւորը մերկապարանոց եզրակացությունն է՝  «իշխանություններն ապաշնորհ են»:

Մեկ այլ օրինակ: Համացանցում տեսանյութ է հայտնվել, որտեղ ինչ-որ մարդիկ շրջում են Երեւանում, ինչ-որ շենքեր նկարում, իրար հետ խոսում ադրբեջաներեն ու ծաղրում Հայաստանի իշխանություններին: Եվ՝ հարյուրավոր մեկնաբանություններ այն մասին, թե Հայաստանի իշխանություններն «ուղտի ականջում քնած են», ադրբեջանական լրտեսները վխտում են երկրում, իսկ սրանք իրենց քաղաքական շահերից այն կողմ բան չեն տեսնում... Պարզ ասած՝սովորական քարոզչություն: Մինչդեռ փաստն այն է, որ այդպիսի տեսագրության համար անհրաժեշտ է ընդամենը սիրողական տեսախցիկ եւ ադրբեջաներեն իմացող մարդ: Վերջ:

Մի խոսքով՝ հասարակությունը պիտի կարողանա քարոզչական մանիպուլյացիաները տարբերել իրական տեղեկատվությունից կամ գոնե քննադատաբար վերաբերվել իրեն հրամցվող  «տեղեկատվական հոսքերին»:

Ներքաղաքական սրացումների ժամանակահատվածներում դա ամենակարեւորն է: