Չպիտի լինի մեկը, ով խանութում վերցրել է 6 հատ հաց ու չի թողել հարեւանը վերցնի այն մեկ հացը. Արարատ Միրզոյան

Հայաստանում կորոնավիրուսի առաջին դեպքն ի հայտ գալուց մի քանի օր անց մարդիկ այնքան ակտիվորեն խանութներից առեւտուր չէին անում, որքան այդ մասին վկայում էին համացանցում տարածվող լուսանկարները: Եվ հենց սկսեց վարակվածների թիվն ավելանալ, ավելացավ նաեւ խուճապը: Արտակարգ դրություն հայտարարվելու այս փուլում եւ նախքան սա, ժամանակ առ ժամանակ, համացանցը ողողվում է մթերային խանութների դատարկ ցուցափեղկերի նկարերով: Ներկայացվում է այնպես կարծես մարաքաղաքում այլեւս սննդի պաշար չի մնացել կա՛մ, ուր որ է՝ չի մնալու: Բայց եթե անգամ ինչ-որ խանութներում կամ ինչ-որ ժամանակահատվածում նման իրավիճակ ստեղծվել է, մեր շրջայցերի ընթացքում խանութներում իրարանցում ու խելակորույս գնումներ անողներ չկային: 

Դրա անհրաժեշտությունը չլինելուն, բավարար պաշարներ ունենալուն վերջին օրերին պարբերաբար անդրադառնում են նաեւ երկրի առաջին դեմքերը: Ազգային ժողովի նախագահ Արարատ Միրզոյանը նույնիսկ բարոյական ու փիլիսոփայական տեսանկյունից էր մոտեցել այդ հարցին: 

Մարտի 16-ին երկրում արտակարգ դրություն սահմանելու վերաբերյալ Ազգային ժողովում կայացած հատուկ նիստի ժամանակ Միրզոյանն իր ելույթում շեշտել էր, որ նման ճգնաժամային իրավիճակներում մարդկանց, հանրույթի, խմբերի իրական բնավորության գծերն ու վարքագիծն ավելի լավ են դրսեւորվում:

«Կան մարդիկ, խմբեր, որոնք սահմանային իրավիճակներում սարսափելի վարքագիծ են դրսեւորում: Կան մարդիկ, խմբեր, ովքեր սահմանային իրավիճակներում ցույց են տալիս, թե ինչպիսի սիրալիր, հոգատար, մարդասիրական կարող են լինել: Մեր հայրենիքի համար սա, ինչ խոսք, առաջին փորձությունը չի, որ պիտի կրենք ու անպայմանորեն հաղթահարելու ենք սա եւս: Բայց կարեւոր է ոչ միայն սերը, փոխօգնությունը, կարեկցանքը, հանդուրժողականությունը, կարգապահությունը որովհետեւ այդ ամեն ինչից կախված են մարդկային շատ կոնկրետ կյանքեր: Կարեւորն այն է, որ արտակարգ իրավիճակից հետո բացվելու է լուսաբացը: Այս իրավիճակը հաղթահարվելու է, կարեւորն այն է, թե հաղթահարումից հետո մեզնից յուրաքանչյուրն ինչպես կնայի կողքինի դեմքին: Այդ օրը, երբ հաղթահարված լինի, չպիտի լինի մեկը, ով խանութում վերցրել է 6 հատ հաց ու չի թողել, որ հարեւանը, որի տանը էլի կա երեխա, վերցնի այն մի հացը»,- ասել էր Աժ պատգամավորը եւ բոլորին մաղթել մարդասիրություն ու սեր:

Երեկ կառավարության տեղեկատվական կենտրոնում լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի նախագահ Գեղամ Գեւորգյանը եւս մեկ անգամ վստահեցրել է՝ Հայաստանում որեւէ ապրանքի դեֆիցիտ չկա, գնումներ կատարելու սահմանափակում՝ եւս: Վերջինս սպառողներին հորդորել է գնումները խելամիտ ծավալներով կատարել: Գեղամ Գեւորգյանի խոսքով՝ արտակարգ դրությունը չի նշանակում, որ խանութներն  ու  դեղատները պետք է փակվեն կամ որ Հայաստան այլեւս ապրանք չի ներմուծվելու:

Ալյուր, ձեթ, կարագ, ցորեն, շաքարավազ, պանիր, թթվասեր. առաջին անհրաժեշտության եւ ոչ մի ապրանքի խնդիր Հայաստանում չկա։  «Հասկանում ենք, որ մարդիկ խուսափում են ամեն օր խանութներ գնալ, բայց այդ հերթերն ավելի մեծ խնդիր են։ Գնումներ կատարելիս խնդրում եմ հիշել, որ պարենային ապրանքները ժամկետ ունեն։ Եթե գնում են 4 արկող ձու դա ժամկետ ունի, գոնե ձվի մասով ավելցուկ ունենք»,- նշել է նա։

Իսկ որոշ մեծ խանութների դարակների ժամանակավոր դատարկ լինելը կամ նմանատիպ լուսանկարների առկայությունը Գեւորգյանը հետեւյալ կերպ է բացատրել. «Այս պահին անհանգստացնող երեւույթներ չկան։ Միակ խնդիրը օրական ֆիզիկական ծավալի ապահովումն է։ Երբեմն ֆիզիկական անձանց կողմից աբսուրդային գնումներ են կատարվում, բնական է, որ այդ ապահին պետք է պահեստներից կարողանան տեղափոխել։ Սուպերմարկետների աշխատակիցները պետք է կարողանան այդ ամենը պահեստներից տեղ հասցնել»:

ՏՄՊՊ հանձնաժողովն առաջիկայում 44 անուն ապրանքի պաշարների մոնիտորինգ է իրականացնելու։ Առայժմ պարզել են, որ ամենաշատը վաճառվել է նպարեղենը։

ՀՀ վարչապետը եւս արդեն որերրորդ դեպքն է անդրադառնում է խուճապ առաջացնող լուսանկարներին եւ առհասարակ մարդկանց առեւտրի ծավալին: Վարչապետը շրջայցեր է կատարում մի շարք խանութներով, որոք  լեփ- լեցուն են: Երեկ էլ, երբ շրջում էր երեւանյան սուպերմարկետներում, գնորդները վստահեցնում էին, որ մեծածավալ գնումներ չեն անում, իսկ վաճառողները հավաստիացնում, որ ապրանքները չեն թանկացել: 

Այնուամենայնիվ, կան մարդիկ, որոնք ուշադրություն են հրավիրում այս կամ այն ապրանքատեսակի գնի բարձրացման վրա: Օրինակ մարտի 17-ի երեկոյան, արդեն ահազնագում էին, որ կաթի գինը մեկ օրում 390 դրամից հասել է 430-ի:

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կարծիքով գնաճի դեմ ամենաարդյունավետ պայքարը կարող են հենց սպառողներս վարել, երբ որ ի վերջո պայմանավորվեն, որ այսպես խուճապային գնումներ չենք իրականացնում: Այս մասին Ազգային ժողովում՝ արտակարգ դրություն հայտարարելու քննարկման ժամանակ ասել էր վարչապետը՝ պատասխանելով «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Արուսյակ Ջուլհակյանի այն հարցին, թե արդյո՞ք պետությունը որեւէ կերպ վերահսկում է կամ պատրաստվում է միջամտել տնտեսվարողների կողմից վարվող գնային քաղաքականությանը, քանի որ երեկվանից տարբեր խանութներում գնաճ է նկատվում՝ սպիրտի եւ առաջնային սպառման ապրանքների:

Վարչապետը նաեւ նկատեց՝ որ անհրաժեշտություն չկա Խորհրդային Միության ժամանակների պես գնումներ կատարել-ամբարել: Բայց մյուս կողմից էլ նկատեց՝ Մարտի 8-ի համեմատ՝  առեւտրային ցանցերում առեւտուրը 20 տոկոսով աճել է: Այնուամենայնիվ, ըստ նրա, խանութների ցուցափեղկերում դատարկություն չկա:

ՏՄՊՊՀ նախագահը երեկ նկատել է, որ ներկրվող ապրանքների որոշակի թանկացում տեղի է ունեցել արտարժույթի տատանումով պայմանավորված: Նա սակայն չէր հայտնել, թե որ ապրանքատեսակների մասին է խոսքը, միայն շեշտել, որ հսկողության տակ են պահում: «Չենք բացառում, որ կգտնվեն տնտեսվարողներ, որոնք գները մի փոքր կբարձրացնեն, սակայն հիմնականում վերահսկում ենք խոշոր խաղացողներին, որոնք ապահովում են հանրապետության սպառման գերակշիռ մասը»,- նշել է Գեւորգյանը:

Օրվա վերջում ՏՄՊՊՀ-ն նաեւ հաղորդգրություն էր տարածել եւ տնտեսվարողներին հորդորել զերծ մնալ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության օրենսդրության խախտումներից:

«Հաշվի առնելով մամուլում եւ սոցիալական ցանցերում սննդամթերքի եւ առաջին անհրաժեշտության ապրանքների գների բարձրացման, ապրանքային շուկայում ապրանքների պակասուրդի եւ մի շարք այլ խնդիրների վերաբերյալ հաճախ բարձրացվող մտահոգությունները՝ ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովն այսօր տեղի ունեցած նիստում որոշում է կայացրել զգուշացում տալ սննդամթերքի եւ առաջին անհրաժեշտության ապրանքների իրացմամբ զբաղվող տնտեսվարող սուբյեկտներին»,-ասված էր հաղորդագրության մեջ: Հանձնաժողովը հարկ է համարել տեղեկացնել, որ արտակարգ դրության պայմաններում տնտեսվարող սուբյեկտների կողմից իրավախախտում կատարելու փաստը կգնահատվի որպես պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք: