Խոսքի ազատության եւ «մի վնասիր» սկզբունքի փխրուն սահմանը

Լրատվամիջոցների ղեկավարներն ու լրագրողական կազմակերպությունները մեկը մյուսի ետեւից մտահոգություններ են հնչեցնում, թե օգտվելով արտակարգ դրությունից՝ իշխանությունները փորձում են լռեցնել ազատ խոսքն ու Հայաստանում գրաքննություն հաստատել։ Անգամ տեսակետներ են հնչում, թե արտակարգ դրություն հայտարարելու հիմնական նպատակը հենց դա էր, ու հիմա իրավապահ մարմինները լրատվամիջոցների ու սոցկայքերի օգտատերերի նկատմամբ ոչ իրավաչափ քայլեր են ձեռնարկում՝ ստիպելով հեռացնել անգամ այն հրապարակումները, որոնք անմիջական կապ չունեն կորոնավիրուսի համաճարակի հետ։

Փորձենք հասկանալ, թե որքանով են արդարացված այս մտահոգությունները, եւ ինչ է տեղի ունենում իրականում։

Այո, իսկապես էլ, արտակարգ դրությամբ պայմանավորված՝ ԶԼՄ-ներին առնչվող սահմանափակումների հարցում ավելի հստակ ձեւակերպումների անհրաժեշտություն կա, որովհետեւ անհասկանալի է, օրինակ, թե ինչ չափանիշներով պիտի որոշվի՝ տվյալ հրապարակումը խուճապ առաջացնո՞ւմ է, թե ոչ։ Եվ այս անորոշությունը, այո, տեսականորեն կարող է իշխանությունների մեջ գայթակղություն առաջացնել՝ արգելելու իրենց համար տհաճ ցանկացած հրապարակում։ Առայժմ նման բան չի եղել ու վստահաբար՝ չի էլ լինի, բայց զուտ տեսականորեն նման բան իսկապես հնարավոր է։ Այլ հարց է, որ եթե անգամ այդպիսի բան լինի, դա որեւէ արդյունք չի տա. ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների զարգացման այսօրվա մակարդակի պայմաններում հասարակությունից որեւէ բան թաքցնելը պարզապես անհնար է, եւ որեւէ «արգելված լուր» հաստատ տասնապատիկ ավելի մեծ արագությամբ կտարածվի։

Բայց նաեւ՝ այնպես չպետք է լինի, որ իշխանությունները պարտավոր են հնարավոր բոլոր միջոցներով պայքարել կորոնավիրուսի տարածման դեմ, իսկ մյուսներն իրավունք ունեն ցանկացած ձեւով խանգարել նրանց, եւ որեւէ մեկը չի կարող ոտնահարել նրանց այդ իրավունքը։ Նախ՝ այս հարցում «իշխանություններ» եւ «մյուսներ» չկան, սա բոլորիս խնդիրն է, եւ երկրորդ՝ եթե իշխանությունները մեծ պարտավորություններ ունեն, ուրեմն պիտի նաեւ մեծ լիազորություններ ունենան։ Այլ հարց է, որ կոնկրետ ԶԼՄ-ներին վերաբերող սահմանափակումների հարցում այդ լիազորությունները պիտի շատ զգուշորեն եւ պրոֆեսիոնալ բարձր մակարդակով կիրառվեն, ցանկալի է՝ նաեւ լրագրողական կազմակերպությունների անմիջական մասնակցությամբ։

Իսկ մեծ հաշվով՝ խնդիրն այն է, որ Հայաստանում դասական իմաստով լրատվական դաշտ չկա կամ գրեթե չկա։ Լրատվամիջոցների գերակշիռ մեծամասնությունն ըստ էության ոչ թե լրատվամիջոց է, այլ քաղաքական պայքարի «հատուկ ստորաբաժանում», որի նպատակը ոչ թե հանրությանն անաչառ տեղեկատվությամբ ապահովելն է, այլ «հրամանատարի» (սեփականատիրոջ կամ պատվիրատուի) հանձնարարությունները կատարելը։ Եթե դա այդպես չլիներ՝ խնդիրը շատ ավելի հեշտությամբ կկարգավորվեր։ Լրատվամիջոցների ղեկավարներն իրենք համաձայնության կգային, թե ինչ է կարելի, եւ ինչն է անթույլատրելի արտակարգ դրության պայմաններում ու կաշխատեին «մի վնասիր» սկզբունքով»։ Հիմա դա հնարավոր չէ, որովհետեւ շատերի գործունեության նպատակը, ցավոք, հենց «վնասելն» է։ Ինչը գուցեեւ նորմալ կլիներ ցանկացած այլ պարագայում՝ խոսքի ազատության տեսանկյունից, բայց արտակարգ դրության պայմաններում անընդունելի է։ Իրավիճակը կկարգավորվի՝ էլի թող «վնասեն», ինչքան ուզում են (կամ ինչքան պահանջում են պատվիրատուները), բայց հիմա դրա ժամանակը չէ։

Հ.Գ. Արտակարգ դրության պայմաններում ԶԼՄ-ների «խախտումներով» զբաղվողներին էլ խորհուրդ կտայինք ավելի մեծ պատասխանատվությամբ մոտենալ հարցին ու չփորձել արջի ծառայություն մատուցել իշխանություններին։ Իշխանությունները, վստահաբար, ոչ դրա կարիքն ունեն, ոչ էլ ցանկություն ունեն մեկ միլիմետրով անգամ նվազեցնել խոսքի ազատության սահմանները։

Տպել
1437 դիտում

Մինչեւ տարվա վերջ ավարտին կհասցնենք Ներքին Կարմիրաղբյուրի պուրակի շինարարական աշխատանքները. Ղուլարյան

Անձի առևանգում, ծեծ, սպանության սպառնալիք, յուրացում, վատնում. ոստիկանության 1-օրյա ամփոփագիրը

Պոմպեոն պատրաստ է մասնակցել 2024-ի նախագահական ընտրություններին

Մինչեւ 7 նստատեղանոց ավտոմեքենաների վարկերի համար փոխհատուցում կտրվի տուրիստական ընկերություններին

Կադիրովը ԱՄՆ հատուկ դաշնային բյուրոյից պահանջել է խոստացված 250 հազար դոլար պարգեւը

Դատավորների հարգանքի ճանապարհն առաջին հերթին պետք է դատավորները ցույց տան. Նիկոլայ Բաղդասարյան

Վազգեն Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին. ՔԿ

Ստեփանակերտում պայթյունների ձայներ կլսվեն. հրթիռակասետային ռումբերի պայթեցման աշխատանքներ են նախատեսվում

Մենք պետք է մեծարենք դատավորներին. ինչքան մեծարենք, դատավորները ինքնամաքրման գործընթացի մեջ ավելի արագ կմտնեն. Մկրտչյան

Տնտեսվարողների մեծ մասը չի օգտվել արտոնյալ ժամկետից. փոփոխություն կատարվեց կորոնավիրուսի 3-րդ միջոցառման մեջ

Իմ ասածների համար չեմ փոշմանել. Վազգեն Մանուկյանը Քննչական կոմիտեում է

ՏՄՊՊՀ-ն հրավիրում է մասնակցել մի շարք ենթաօրենսդրական նորմատիվ իրավական ակտերի մշակմանը

Վերջին օրերին մենք կորոնավիրուսի թվերի որոշակի աճ ունենք, ինչն անհանգստացնող է. վարչապետ

Շուշեցի հայտնի եղբայրներն ու նրանց ընտանիքը նոր տուն ունեն

Կորոնավիրուսի ցուցանիշները Հայաստանում շարունակում են աճել. հաստատվել է 491 նոր դեպք

Մեկնարկել է ՀՀ կառավարության հերթական նիստը. օրակարգում ներառված է 49 հարց

Երեկվա և նախորդ օրվա թեժ քննարկումներից հետո օրենքով գողեր են կապվել ինձ հետ ու սպառնացել. Բաբաջանյան

«Շատերը ցանկանում են տեղական արտադրություն հիմնել, բայց պիտի հասկանան, թե որքան է տեւելու թուրքական ապրանքների արգելքը»

Չպայթած զենք-զինամթերքի վնասազերծման աշխատանքներ են նախատեսվում Մարտունի և Մարտակերտ քաղաքների մոտակայքում

Հիմնավորվել է, որ 33-ամյա ցմահ դատապարտյալն ապօրինի թմրանյութ է ձեռք բերել ծանրոցներ տեղափոխող վարորդի միջոցով. ՔԿ

Մեղրու լեռնանցքում մառախուղ է, տեսանելիությունը՝ 50-150 մետր, բքի պատճառով Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհը փակ է

Երեկ Արցախի հարավում իրականացված որոնումները դարձյալ արդյունք չեն տվել. աճյուններ չեն հայտնաբերվել

ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ

Նյու Յորքում տեղադրվել են հակաէրդողանական գրառումներով վահանակներ

Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ կլինեն Երևանի և 7 մարզերի մի շարք հասցեներում

Հրդեհ Գյումրի քաղաքում. տուժածներ չկան

2021-ի փետրվարին նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ՝ ձուն թանկացել է 52.5 տոկոսով, ձեթը՝ 50.4, իսկ շաքարավազը 40.6 տոկոսով

365 կգ հերոինի գործով մեղադրյալների թվում նաև իրանցի կա. 6 ձերբակալվածներից 3-ը ազատ են արձակվել. մանրամասեր

Ճիշտ կեցվածքը ընդդիմադիր լինելն է. Գոգոլի անվան դպրոցի տնօրենը՝ իր գրառումների, հայացքների ու հարուցված քրգործի մասին

Մյանմայում այսօր բախումների հետևանքով 38 մարդ է սպանվել. իրավիճակը շարունակում է լարված մնալ

ԵԱՏՄ-ում առավել շատ թանկացած ապրանքներն են շաքարավազը, կարտոֆիլը և արևածաղկի ձեթը

Հայտնաբերվել են մեքենայի հայելիները գողացողները. 25 և 33 տարեկան երկու տղամարդ է բերման ենթարկվել (տեսանյութ)

Լոռու մարզպետը ներկայացրել է համայնքների խոշորացման վերաբերյալ նախնական մոտեցումները

Համբարձում Մաթեւոսյանը «Թումո» կենտրոնում այսօր հանդիպում է ունեցել գործադիր տնօրեն Մարի Լու Փափազյանի հետ

ԳՇ զորքերի ծառայության վարչության սպաներն իրականացրել են անվտանգության ռիսկերի նվազեցման մեթոդական պարապմունքներ

Արտյոմ Կարապետյանն «Արմենիայից» տեղափոխվել է «Առաջին ալիք»

Մոսկվայում Հայ իրավաբանների ասոցիացիան աջակցություն կցուցաբերի ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց անկախ քաղաքացիությունից

Լարսը բաց է. ռուսական կողմում 600 բեռնատար է կուտակվել

Երեւանի կենտրոնում կայանած շարժական կլինիկայում մարդիկ հեպտատիտ C-ի, B-ի, սիֆիլիսի և ՄԻԱՎ-ի թեստ հանձնեցին

Ադրբեջանի կողմից հայկական ժառանգությունը սեփականացնելու նոր քաղաքականություն է իրագործվում. Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ