Խոսքի ազատության եւ «մի վնասիր» սկզբունքի փխրուն սահմանը

Լրատվամիջոցների ղեկավարներն ու լրագրողական կազմակերպությունները մեկը մյուսի ետեւից մտահոգություններ են հնչեցնում, թե օգտվելով արտակարգ դրությունից՝ իշխանությունները փորձում են լռեցնել ազատ խոսքն ու Հայաստանում գրաքննություն հաստատել։ Անգամ տեսակետներ են հնչում, թե արտակարգ դրություն հայտարարելու հիմնական նպատակը հենց դա էր, ու հիմա իրավապահ մարմինները լրատվամիջոցների ու սոցկայքերի օգտատերերի նկատմամբ ոչ իրավաչափ քայլեր են ձեռնարկում՝ ստիպելով հեռացնել անգամ այն հրապարակումները, որոնք անմիջական կապ չունեն կորոնավիրուսի համաճարակի հետ։

Փորձենք հասկանալ, թե որքանով են արդարացված այս մտահոգությունները, եւ ինչ է տեղի ունենում իրականում։

Այո, իսկապես էլ, արտակարգ դրությամբ պայմանավորված՝ ԶԼՄ-ներին առնչվող սահմանափակումների հարցում ավելի հստակ ձեւակերպումների անհրաժեշտություն կա, որովհետեւ անհասկանալի է, օրինակ, թե ինչ չափանիշներով պիտի որոշվի՝ տվյալ հրապարակումը խուճապ առաջացնո՞ւմ է, թե ոչ։ Եվ այս անորոշությունը, այո, տեսականորեն կարող է իշխանությունների մեջ գայթակղություն առաջացնել՝ արգելելու իրենց համար տհաճ ցանկացած հրապարակում։ Առայժմ նման բան չի եղել ու վստահաբար՝ չի էլ լինի, բայց զուտ տեսականորեն նման բան իսկապես հնարավոր է։ Այլ հարց է, որ եթե անգամ այդպիսի բան լինի, դա որեւէ արդյունք չի տա. ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների զարգացման այսօրվա մակարդակի պայմաններում հասարակությունից որեւէ բան թաքցնելը պարզապես անհնար է, եւ որեւէ «արգելված լուր» հաստատ տասնապատիկ ավելի մեծ արագությամբ կտարածվի։

Բայց նաեւ՝ այնպես չպետք է լինի, որ իշխանությունները պարտավոր են հնարավոր բոլոր միջոցներով պայքարել կորոնավիրուսի տարածման դեմ, իսկ մյուսներն իրավունք ունեն ցանկացած ձեւով խանգարել նրանց, եւ որեւէ մեկը չի կարող ոտնահարել նրանց այդ իրավունքը։ Նախ՝ այս հարցում «իշխանություններ» եւ «մյուսներ» չկան, սա բոլորիս խնդիրն է, եւ երկրորդ՝ եթե իշխանությունները մեծ պարտավորություններ ունեն, ուրեմն պիտի նաեւ մեծ լիազորություններ ունենան։ Այլ հարց է, որ կոնկրետ ԶԼՄ-ներին վերաբերող սահմանափակումների հարցում այդ լիազորությունները պիտի շատ զգուշորեն եւ պրոֆեսիոնալ բարձր մակարդակով կիրառվեն, ցանկալի է՝ նաեւ լրագրողական կազմակերպությունների անմիջական մասնակցությամբ։

Իսկ մեծ հաշվով՝ խնդիրն այն է, որ Հայաստանում դասական իմաստով լրատվական դաշտ չկա կամ գրեթե չկա։ Լրատվամիջոցների գերակշիռ մեծամասնությունն ըստ էության ոչ թե լրատվամիջոց է, այլ քաղաքական պայքարի «հատուկ ստորաբաժանում», որի նպատակը ոչ թե հանրությանն անաչառ տեղեկատվությամբ ապահովելն է, այլ «հրամանատարի» (սեփականատիրոջ կամ պատվիրատուի) հանձնարարությունները կատարելը։ Եթե դա այդպես չլիներ՝ խնդիրը շատ ավելի հեշտությամբ կկարգավորվեր։ Լրատվամիջոցների ղեկավարներն իրենք համաձայնության կգային, թե ինչ է կարելի, եւ ինչն է անթույլատրելի արտակարգ դրության պայմաններում ու կաշխատեին «մի վնասիր» սկզբունքով»։ Հիմա դա հնարավոր չէ, որովհետեւ շատերի գործունեության նպատակը, ցավոք, հենց «վնասելն» է։ Ինչը գուցեեւ նորմալ կլիներ ցանկացած այլ պարագայում՝ խոսքի ազատության տեսանկյունից, բայց արտակարգ դրության պայմաններում անընդունելի է։ Իրավիճակը կկարգավորվի՝ էլի թող «վնասեն», ինչքան ուզում են (կամ ինչքան պահանջում են պատվիրատուները), բայց հիմա դրա ժամանակը չէ։

Հ.Գ. Արտակարգ դրության պայմաններում ԶԼՄ-ների «խախտումներով» զբաղվողներին էլ խորհուրդ կտայինք ավելի մեծ պատասխանատվությամբ մոտենալ հարցին ու չփորձել արջի ծառայություն մատուցել իշխանություններին։ Իշխանությունները, վստահաբար, ոչ դրա կարիքն ունեն, ոչ էլ ցանկություն ունեն մեկ միլիմետրով անգամ նվազեցնել խոսքի ազատության սահմանները։

Տպել
1593 դիտում

Մհեր Գրիգորյանը նոր խորհրդական է նշանակել ու նրան գործուղել ԱՄՆ

Արթուր Բազեյանը նաև ճանաչվել է Եվրոպայի առաջնության լավագույն բռնցքամարտիկ

Ուրախ կլինեմ շարունակել համատեղ աշխատանքները. Էմանուել Մակրոնը շնորհավորել է Նիկոլ Փաշինյանին

Հալաբյան փողոցում գիշերն ապամոնտաժվել է հերթական ապօրինի կառույցը

Արժույթները նվազել են. Կենտրոնական բանկը սահմանել է նոր փոխարժեքներ

Երևանում ու 6 մարզերում էլեկտրաէներգիայի մինչև 6-ժամյա անջատումներ կլինեն

ԱՄՆ-ն ու Թուրքիան բանակցում են Քաբուլի օդանավակայանի պաշտպանությունը թուրքերին հանձնելու հարցով

Հրդեհ Մասիս քաղաքի աղբավայրում. մեկնել է 3 հրշեջ խումբ

Ստեփանակերտում այսօր 7 ժամ ջուր չի լինի

Հաղթանակ՝ նոկաուտով. բռնցքամարտիկ Արթուր Բազեյանը հռչակվել է Եվրոպայի չեմպիոն

Բրյուսելում մեկնարկել է Եվրամիության երկօրյա գագաթնաժողովը. քննարկվող թեմաները հայտնի են

3 բուհի խորհուրդների ձեւավորման ընթացքը կանգ է առել. նախարարությունը սպասում է Սահմանադրական դատարանի որոշումներին

Ռոսաստանի Գվարդիայի ուղղաթիռը կործանվել է․ երեք հոգուց բաղկացած անձնակազմը զոհվել է

ՄԻՊ-ը Ադրբեջանի նախագահի և Թուրքիայի առաջին տիկնոջ միջև խոսակցության տեսանյութն ուղարկել է ԵՄ բարձրագույն ղեկավարությանը

Թամանյանական ոճով կառուցված Հայթաղ համայնքի մշակույթի տունն առաջին անգամ կվերանորոգվի

Քննարկվել են Հայաստանում պղնձի արտադրությանը վերաբերող հարցերը

Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի նախագահները քննարկել են Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված իրավիճակը

Խնդրում եմ զերծ մնանք բնության հաշվին կոնկրետ ոլորտ զարգացնելուց. Պետրոսյանը՝ «Sevan Startup Summit 2021»-ի մասին

Դատախազությունն արձագանքել է Չարչյանի հարցով հանրությանն ակնհայտ մոլորության մեջ գցելուն միտված անհիմն պնդումներին

Արտաշատի քաղաքային մարզադաշտում աթլետիկայի վազքուղի կկառուցվի

Քանաքեռավան գյուղում այրվում է խոտածածկ տարածք․ հայտարարվել է հրդեհի բարդության «1-Բիս» կանչ

Վարանդայի (Ֆիզուլի) շրջանում ևս մեկ աճյուն է հայտնաբերվել

Պարույր Սևակ գյուղի մոտակայքում այրվել է մոտ 60 հա խոտածածկ տարածք

«Իզմիրլյան» ԲԿ-ի աշխատակիցները ցուցմունք են տվել, Չարչյանը շարունակում է մնալ հիվանդանոցում. պաշտպան

Հայաստանում ընտրության արդյունքներից դժգոհները իրենց չարացածությունը փորձում են պարպել Ստեփանակերտում. քաղաքագետ

Երեւանում կտեղադրվի System of a Down (SOAD) խմբի անդամների քանդակը

ԿԸՀ-ն վերահաշվարկել է եւս 16 տեղամասերի քվերակության արդյունքները

Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է «Տաշիր» ընկերությունների խմբի նախագահ Սամվել Կարապետյանի հետ

Գործարկվելու է Դողս համայնքի շչակը

Փողոցում վաճառվող ծիրանից թունավորումներ են լինում. թաղապետարանի աշխատողները Մաշտոցի պողոտայից հանում էին առևտրականներին

«Ինչո՞ւ չեք պահպանում Կեսարիայի Սուրբ Թորոս հայկական եկեղեցին». Փայլանը՝ թուրք նախարարին

Ռուսաստանում ԱՄՆ դեսպան Ջոն Սալիվանը վերադարձել է Մոսկվա

Թռչունյանը ամերիկյան համալսարանում ծանոթացել է բուհի գործունեությանը, նյութատեխնիկական բազային ու հնարավորություններն

Նախարարությունը զոհված զինծառայողների նույնականացված մարմինների հուղարկավորության վերաբերյալ հանդես կգա հայտարարությամբ

Մայր Աթոռը պնդում է, թե Արմեն Չարչյանին առաջադրված մեղադրանքները անհիմն են և պահանջում անհապաղ ազատ արձակել նրան

Մոլդովական փողոցում իրականացվել են ապօրինի զավթած հողամասերի ցանկապատերի ապամոնտաժման, տարածքի մաքրման աշխատանքներ

Աթենքում 37-ամյա քահանան ազոտաթթուն լցրել է 7 եպիսկոպոսների վրա

«Ծիծեռնակաբերդ» զբոսայգու տարածքում իրականացվել է հսկվող այրում (տեսանյութ)

Վերակառուցվում է Երևանի համար 116 դպրոցը․ ներդրումը կկազմի 1 միլիարդ 365 միլիոն դրամ

Հայաստանի առաջնության լավագույն դարպասապահներից մեկը տեղափոխվեց «Արարատ-Արմենիա»