Քաղաքական խաղերի ժամանակը չէ

Չնայած միասնության եւ համերաշխության կոչերին՝ Հայաստանում ներքաղաքական լարվածությունը չի թուլացել։ Հռետորաբանությունը գուցեեւ փոքր-ինչ մեղմացել է, բայց ընդհանուր տպավորությունն այնպիսին է, թե քաղաքական ուժերն արտակարգ դրության այս ժամանակահատվածն օգտագործում են հակառակորդների դեմ հնարավորինս շատ «մատերիալ» հավաքելու եւ իրավիճակի կայունացումից հետո նոր թափով ներքաղաքական պայքար սկսելու համար։ Սա ինչ-որ տեղ հասկանալի է, որովհետեւ կորոնավիրուսով կյանքը չի ավարտվելու, առավել եւս՝ քաղաքական կյանքը։ Պարզապես ներկա պահը ենթադրում է որոշակի «կարմիր գծեր», որոնց հատումն անթույլատրելի է։

Վերցնենք թեկուզ ԱԺ վերջին աղմկահարույց որոշումը։ Ընդդիմությունը դա անվանում է «հեռախոսով մարդկանց հետեւելու օրինագիծ», թեեւ նույն հաջողությամբ կարելի էր անվանել, օրինակ, «կապի ժամանակակից միջոցները կորոնավիրուսի հետագա տարածումը կանխարգելելուն ծառայեցնելու օրինագիծ»։ Նայած, թե ով ինչպես է տեսնում կամ ինչպես է ուզում տեսնել։ Ընդ որում՝ իշխանություններին չվստահելն ընդդիմության իրավունքն է, նրանք կարող են «համոզմունք հայտնել», թե իշխանություններն այդ օրինագիծն օգտագործելու են քաղաքական հակառակորդների դեմ պայքարելու համար։ Առավել եւս, որ օրենքն իսկապես որոշակիորեն սահմանափակում է մարդու ազատությունները, այսինքն՝ վատ բան է։ Բայց կորոնավիրուսն էլ է վատ բան, արտակարգ դրությունն էլ, կարանտինն էլ, տնտեսական գործունեության սահմանափակումներն էլ։ Ու մենք լավի ու վատի միջեւ չենք ընտրություն կատարում, ընտրություն ենք կատարում վատի եւ ավելի վատի միջեւ՝ ելնելով ստեղծված իրավիճակից։ Սա բոլորն են հասկանում։

Հիմա՝ բուն ընտրության մասին։ Սոցկայքերում շատերն են հայտարարում, թե սրանից հետո իրենց պետք չէ սովորական զանգեր ուղարկել, ընդհանրապես՝ իրենք հրաժարվելու են սմարթֆոններից կամ տանից դուրս են գալու առանց հեռախոսի, այսինքն՝ ամեն ինչ անելու են, որ հնարավոր չլինի տեղորոշել իրենց, եւ այլն։ Մի խոսքով՝ շատերն ընդդիմանում են ու փորձում պահպանել տեղաշարժի ու շփումների իրենց ազատությունը։ Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե դա իրենց որոշելիքն է՝ մարդիկ կան, ովքեր էությամբ ավելի ազատատենչ են եւ անձնական ազատությունն ավելի են կարեւորում, քան կորոնավիրուսով վարակվելու վտանգը, ու դրանում նույնիսկ ինչ-որ ռոմանտիկ բան կա՝ «ռուսական ռուլետկայի» նման։ Բայց սա՝ միայն առաջին հայացքից։ Իրականում այդ «ազատատենչությունը» կամ «ռոմանտիկան» կարող է շատ թանկ արժենալ ուրիշների՛ համար, այսինքն՝ դրա համար կարող են վճարել ուրիշները, մինչդեռ «ռուսական ռուլետկա» խաղացողն ատրճանակն ի՛ր քունքին է ուղղում, եւ ոչ թե շրջապատից որեւէ մեկի, առավել եւս՝ անծանոթ մարդկանց։ Այլ կերպ ասած՝ այստեղ մենք ընտրության հնարավորություն չունենք։ Անկախ նրանից՝ ինքներս վախենում ենք վարակվելուց, թե ոչ, կամ դուր են գալիս մեզ այդ սահմանափակումները, թե ոչ, բոլորս պարտավոր ենք ենթարկվել դրանց։ Ու եթե անգամ ինչ-ինչ ձեւերով հնարավոր է խաբել իշխանություններին ու խուսափել «վերահսկվելուց», միեւնույն է՝ բոլորս պիտի հասկանանք, որ դրանով ոչ միայն ինքներս մեզ ենք խաբում, այլեւ վնասում ենք կորոնավիրուսի դեմ պայքարին՝ վտանգելով շատերի առողջությունը։

Քաղաքական ընդդիմությունն, իհարկե, դեռ երկար է շահարկելու բոլոր այս սահմանափակումներն ու փորձելու է առավելագույն դիվիդենտներ շահել, իշխանություններն էլ իրենց հերթին դեռ երկար ժամանակ հիշեցնելու են, թե ինչպես էին պահում իրենց ընդդիմադիրներն այս լարված օրերին, բայց այս պահին ամենակարեւորն այն է, որ հասարակությունը չմտնի այդ «խաղերի» մեջ եւ  հետեւի կառավարության որոշումներին։ Անկախ մարդկանց քաղաքական հայացքներից՝ սա ամենաօպտիմալ տարբերակն է։