Սահմանամերձ Բարեկամավանի միակ շրջանավարտի ավարտական երեկոն․ մի կողմից հակառակորդի հետ սահման, մյուսից՝ անտեսանելի թշնամի

Սյուզաննա Ղարաքեշիշյանն այս տարի միայնակ ավարտեց դպրոցը․ Տավուշի մարզի Բարեկամավան գյուղը միայն մեկ շրջանավարտ ուներ։

Ավարտական ճոխ երեկո, ներկայացում կամ հումորային համարներ չեն բեմադրվել, սակայն օրը փորձել են տոն դարձնել ուսուցիչները։  Այսօր բացօթյա տարածքում դիմակներով ու ծաղիկներով եկել են շնորհավորելու։ Ավարտական երեկոն հենց այսպես էլ տեղի է ունեցել։ Իրարից հեռու աթոռներ են դրվել, որոնք նախապես ախտահանել է շրջանավարտը։ Սյուզաննան շնորհակալական խոսքեր է հայտնել, նույնիսկ պարային համար ցույց տվել։ Մենակ շատ է չարչարվել, բայց օրվանից գոհ է։

Բարեկամավանի Մայիս Ղարաքեշիշյանի անվան միջնակարգ դպրոցում, Սյուզաննային չհաշված, 15 աշակերտ է սովորում։ Սահմանամերձ գյուղի կրթական հաստատությունում պատերազմին սովոր են, ինչպես իրենք են ասում՝ մի կողմից արդբեջանավիրուսն է, մյուսից՝ կորոնավիրուսը։ Գյուղից գնացողները շատ են․ աշխատանք, խմելու ջուր չկա, ոռոգման ջուրը եւս խնդիր է։ Դպրոցում ջրմուղ կոյուղի չկա․ գնդակոծման ժամանակ հոսքագծերն ավերվել են։ Հողերի մեծամասնությունն էլ հակառակորդի նշանառության տակ է։

Գյուղի միակ շրջանավարտի 3 դասընկերները հերթով հեռացել են հայրենիքից, 3-րդ դասարանից մենակ է մնացել։ Ստիպված նրան միացրել են տարբեր դասարանցիների հետ, այնպես, որ տարիքային տարբերությունը շատ չլինի։

«Մի տարի ինձնից փոքրերի հետ եմ դասի նստել, մի տարի՝ մեծերի։ Փոքրերի հետ վերհիշել եմ անցածը, մեծերի հետ՝ նախապատրաստվել մյուս տարվան»,- պատմեց Սյուզաննան։

12-րդ դասարանի դասերն անհատական պարապմունքների են նմանվել, առաջին կիսամյակը միայնակ դասասենյակում էր, երկրորդը՝ հեռավար, ինքն ու ուսուցիչն էին միանում դասին։

Մասնագիտական ընտրությունը Սյուզաննան վաղուց է կատարել․ ուզում է այդ դպրոցում աշխատել։ Ուսումը շարունակելու է Մանկավարժական համալսարանի տարրական ուսուցում, մեթոդիկա բաժնում։

Դպրոցի տնօրեն Աստղիկ Ազատյանը շրջանավարտին խինդով լեցուն, թռվռան աղջիկ է անվանում, աշխատասեր ու շնորքով: Ասում է՝ երգում, պարում է։

«Մեր երեխաները համարյա բոլորը լավն են, որովհետեւ կյանքը նրանց ժամանակից շուտ է մեծացնում, հասուն դարձնում․ դժվար են մեր պայմանները»,- նշեց տնօրենը՝ ավելացնելով՝ աշակերտները հակառակորդի կրակոցներին սովորել են։ Նրանց պաշտպանելու համար՝ այն պատուհանները, որ այդ կողմ են նայում, պատով փակվել են։ Իր տան դուռն էլ, որ բացում է, հակառակորդի դիրքերն է տեսնում։

Մի շրջան կրակոցների պատճառով Սյուզաննային ու քրոջը հայրը տեղափոխել է գյուղից, սակայն նորից վերադարձել են։ Քույրն էլ անցած տարի է ավարտել դպրոցը․ այն ժամանակ 2 շրջանավարտ կար։

Ազատյանի խոսքով՝ դպրոցը նախկինում ուրիշ էր․ ինքն օրինակ՝ անհամեմատ վատ պայմաններով է հաճախել, բայց մի դասարանում 30 հոգի են եղել, հիմա՝ կառույցը մի կերպ դպրոց է դարձրել, բայց մեծ շենքում աշակերտները քիչ են։ Մյուս ուսումնական տարում 2-րդ, 4-րդ, 5-րդ եւ 8-րդ դասարաններ չեն լինելու։ Երկու առաջին դասարանցի են ունենալու, եթե ծնողները չփոշմանեն։

Տնօրենին ցավ պատճառող հարցերը շատ են, հիմա էլ կորոնավիրուսն է, որի պատճառով աշակերտների մոտ հետընթաց է։ Հեռավար դասերն անում են, բայց դժվարություններ կան, մի մասը հնարավորություն չունի։ Գյուղում գիտելիք ստանալու վայրը միայն դպրոցն է, փակելու դեպքում՝ բարձիթողի վիճակում են լինում, տուժում են: Այսօր հունիսի մեկն է, այս մասին խոսելու եւս մեկ առիթ։

«Ինձ թվում է՝ մեղք եմ գործում, որ դաս չենք անում»,- անկեղծացավ տնօրենը՝ հիշեցնելով իրենց գյուղի ու այդ դպրոցի պահպանության համար զոհված շատ տղաների մասին։ Այդ ամենն արվել է, որ գյուղը մնա, դպրոցը գոյատեւի։

Հույս ունի՝ սեպտեմբերին թեկուզ դիմակներով, ձեռնոցներով, պարետատան կանոններով, բայց դասասենյակներում կսկվի դասը։ Երեխաները կգան դպրոց ու նորմալ կրթություն կստանան: Վախենում է՝ գյուղը մի օր դատարկվի։

Ի դեպ հանրակրթական այս հաստատությունն անվանակոչված է գյուղի մատույցներում զոհված Մայիս Ղարաքեշիշյանի անունով։ Այսօրվա միակ շրջանավարտի եւ Մայիս Ղարաքեշիշյանի միջեւ ազգակցական կապ չկա, պարզապես գյուղում ամենատարածված ազգանունն է։