Միմյանցից դժգոհելն ամենահեշտն է

Եվ այսպես, կորոնավիրուսի տարածման տեմպերով Հայաստանը հայտնվեց համաշխարհային «առաջատարների» ցանկում, ու իրավիճակի բարելավման նախանշաններն առայժմ չեն երեւում։ Այս իրավիճակի համար պատասխանատու ենք բոլորս, եւ առաջին հերթին՝ բնականաբար, իշխանությունները, որովհետեւ ընդհանրապես այդպես է՝ երկրում կատարվող ամեն ինչի թիվ մեկ պատասխանատուն իշխանություններն են, եւ եթե ինչ-որ հարցում ձախողում կա, դրա թիվ մեկ մեղավորը նույնպես իշխանություններն են։ Համենայն դեպս մեր հանրային ընկալման մեջ այդպես է արմատավորված, ու դա այնքան էլ հեռու չէ իրողությունից։

Բայց համաձայնվեք՝ այսօր մեղավորներ փնտրելու ժամանակը չէ։ Դրա փոխարեն պետք է հաշվի առնել առկա իրողությունները եւ փորձել գոնե հիմա հնարավորինս քիչ կորուստներով դուրս գալ այս ծանր իրավիճակից։ Ընդ որում՝ իշխանություններն ակնհայտորեն որոշակի դասեր քաղել են իրենց սխալներից, բայց եկեք անկեղծ լինենք՝ արդյո՞ք հանրությունը նույնպես դասեր քաղել է, եւ արդյո՞ք առօրյա կյանքում մարդկանց պահվածքը համապատասխանում է այն վիճակին, որում հայտնվել է Հայաստանը։ Խոսքն այն քաղաքական գործիչների մասին չէ, ովքեր հրապարակավ խորհուրդներ են տալիս Ադրբեջանի նախագահին, թե երբ է Հայաստանի վրա հարձակվելու ամենաճիշտ պահը (դեռ լավ է, որ հարձակման ամենահարմար ուղղություններն էլ ցույց չեն տալիս)։ Խոսքը շարքային քաղաքացիների մասին է։ Այո, մարդկանց վարքագծում որոշակի փոփոխություններ եղել են. հիմա դիմակ ու ձեռնոցներ կրողներն անհամեմատ ավելի շատ են, խանութներում էլ սոցիալական հեռավորությունը շատից-քչից պահպանում են։ Բայց...

Երեւանի բոլոր թաղամասերի բնակիչները հաստատ ամեն երեկո հրավառության ձայներ են լսում։ Պատկերացնո՞ւմ եք մարդու ինչ տեսակ պիտի լինի, որ երկրում, որտեղ օրական հարյուրավոր վարակվածներ ու նորանոր մահեր են արձանագրվում, որոշի տարբեր «օբյեկտներում» կամ թեկուզ իր բակում «սալյուտ խփել»։ Մարդկանց տրամադրությունը դեռ մի կողմ, բայց հասկանալի է, չէ՞, որ հազիվ թե մի քանի հոգանոց նեղ-ընտանեկան միջոցառման ժամանակ հրավառություն կազմակերպեն, այսինքն՝ յուրաքանչյուր այդպիսի «սալյուտ» շատ հստակ տեղորոշում է վարակի պոտենցիալ բռնկման հերթական օջախը։ Լավ, հասկացանք, ամենասկզբում կորոնավիրուսի շուրջ մի տեսակ անլուրջ-արհամարհական-կատակային վերաբերմունք կար (հիշում եք, չէ՞, հումորները՝ «կոռոնա կպնենք՝ էթանք Ծաղկաձոր»), բայց հիմա, երբ վիճակն աղետալի է, ոչ բոլորն են փոխել իրենց վերաբերմունքը, ու սա արդեն որեւէ տրամաբանական բացատրություն չունի։ Անգամ վարչապետն էր լուսանկար հրապարակել, թե ինչպես են երեւանյան բակերից մեկում երեխաների օրվա առթիվ ինչ-որ միջոցառում կազմակերպել ու տասնյակ երեխաների հավաքել իրար գլխի։ Ինչ դիմակներ, ինչ սոցիալական հեռավորություն... Ու դա եզակի դեպք չէր, տասնյակ բակերում նույն վիճակն էր։ Իսկ շրջաններում ընդհանրապես հազվադեպ կարելի է տեսնել պաշտպանիչ դիմակներով մարդկանց, դիմակներ կրողներին էլ տեղացիները մատնացույց են անում՝ «սրանք հաստատ Երեւանից են», ապա մեծահոգաբար թփթփացնում ուսերին՝ «ախպեր, մեր մոտերքը դրանից չկա»։ Չնայած՝ ի՞նչ պահանջես, եթե ԱԺ պատգամավորն է պաշտպանիչ դիմակին «նամոռդնիկ» անվանում (հետո՞ ինչ, որ համապատասխան արձագանքը չի ուշանում՝ կատակում են, թե «նրան ի՞նչ ա էղել, արխային խոսում ա, գիտի, որ վիրուսը մենակ մարդուց մարդու ա փոխանցվում»)։

Ինչեւէ։ Հանկարծ տպավորություն չստեղծվի, թե ամեն ինչի մեղավորը միայն համաճարակին լուրջ չվերաբերվող շարքային քաղաքացիներն են։ Պետական կառույցներն էլ շատ լուրջ թերացումներ ունեն՝ պարեկային ծառայությունների հաճախ ձեւական աշխատանքից սկսած, առողջապահական համակարգով վերջացրած։ Եվ այդ կառույցների նկատմամբ հասարակության դժգոհությունները հիմնականում տեղին են։ Պարզապես լավ կլինի, եթե դիմացինի գործունեությունից դժգոհելուց առաջ մենք ինքներս ճիշտ անենք այն, ինչ պահանջվում է մեզանից։