Մարդու իրավունքների հովհարային պաշտպանները

Երեկ համացանցում մի տեսանյութ էր հայտնվել, թե ինչպես են ոստիկանները դիմակ չկրելու համար մի քաղաքացու բավականին կոշտ մեթոդներով բերման ենթարկում։ Ու բնականաբար՝ ահավոր աղմուկ բարձրացավ։ Էլ «ոստիկանական բռնապետություն», էլ «ոչ իրավաչափ ուժի կիրառում», էլ «խոշտանգված քաղաքացի», էլ  «մարդու իրավունքների կոպտագույն ոտնահարում»... Ոստիկաններն անհամաչափ ուժ են կիրառել, թե ոչ՝ երեւի ծառայողական քննությունը կպարզի (եթե նշանակվի), բայց խոսքն այդ մասին չէ։ Խոսքն այն մասին է, որ ամենաշատը աղմկում են հատկապես նրանք, ովքեր շաբաթներ շարունակ իշխանություններին մեղադրում էին ձեւական կարանտինի համար ու հեգնում, թե այդ օրերին ոստիկանությունը բառիս բուն իմաստով անգործության էր մատնված, մինչդեռ հարեւան Վրաստանում, օրինակ, բակում նարդի խաղացողներին տուգանում էին համարյա հազար դոլարով։ Ճիշտ այսպիսի աղմուկ է բարձրացել նաեւ վարչապետի ֆեյսբուքյան էջում կարանտինային կանոնները չպահպանողների լուսանկարների հրապարակման առթիվ։ Ու դարձյալ՝  «մարդու իրավունքների ոտնահարում», «միջամտություն անձնական կյանքին» եւ այլն։

Սովորական պայմաններում բոլոր այդ քննադատություններն, իհարկե, տեղին կլինեին, բայց Հայաստանում նման բաներ են տեղի ունենում հենց այն պատճառով, որ հիմա սովորական պայմաններ չեն, երկրում արտակարգ դրություն է։ Սովորական պայմաններում մարդկանց լուսանկարներն առանց իրենց համաձայնության հրապարակելն էլ է անընդունելի, նարդի խաղացողներին տուգանելն էլ, այստեղ վիճելու բան չկա։ Բայց պատկերացրեք՝ պատերազմ է, թշնամին հարձակվում է, մեր զորքերն անտառի փեշին պաշտպանական ամրություններ են սարքում, ու հանկարծ հայտնվում են բնապահպանները՝ ահազանգելով, թե «ախր դա բարբարոսություն է, այդտեղ Կարմիր գրքում գրանցված սիզախոտ է աճում…»:

Համաձայնվեք՝ Հայաստանն այսօր մոտավորապես այդ վիճակում է, բոլորիս առաջնահերթ խնդիրը համաճարակի դեմ պայքարն է, ու եթե որեւէ միջոցառում կարող է թեկուզ կես տոկոսով նպաստել դրան՝ պիտի անենք դա։

Այո, Հայաստանը պայքարում է համավարակի դեմ, ու ցավոք՝ մեզանում սա վերածվել է մշակութաբանական, եթե կուզեք՝քաղաքակրթական առճակատման։ Ու ակնհայտ է, որ պայմանականորեն ասած՝ «Վլե» լսողներն, այո, դիմակ չեն դնելու, մեքենայի պատուհանից տոպրակով աղբը փողոց շպրտողները դիմակ չեն դնելու, դեռ մի բան էլ՝  «ղժժալու են» դիմակ դնողների ու սոցիալական հեռավորություն պահպանողների վրա։ Բայց իրավիճակն այնպիսին է, որ ահավոր բարձր ձայնով «Վլե» լսողն ուրիշների կյանքը չի վտանգում (ընդամենը մի քիչ նյարդայնացնում է, եւ վերջ), իսկ դիմակ չդնելով՝ կարող է սպառնալիք դառնալ շատերի առողջության համար։ Ու հիմա ի՞նչ, ստացվում է, որ նրանց սաստելը մարդու իրավունքների ոտնահարում է, իսկ նրանց անպատասխանատվության պատճառով հնարավոր տուժողները ոչ մարդ են, ոչ մարդու իրավունքնե՞ր ունեն։ Ինչո՞ւ պիտի տասնյակ կարգապահ քաղաքացիներ իրենց առողջությունը վտանգի ենթարկեն ինչ-որ մեկի պատճառով, որը համարում է, որ ինքը «ջոգող տղայ ա» ու վաղուց «բիթիյա» , որ «էս սաղ սութ ա, բիլգեյցն ու սոռեսն են արե, մըլիցեքն էլ մամենտը ջոգել են ու հավայի փող են աշխըտըմ»։

Մի խոսքով՝ ոստիկանությունն, այո, պարտավոր է կարգ ու կանոն հաստատել, այդ թվում՝ նաեւ կոշտ մեթոդներով։ Բնականաբար՝ բացառապես նրանց նկատմամբ, ովքեր այլ լեզու չեն հասկանում, եւ այդ չհասկանալն իր մեջ հանրային վտանգ է պարունակում։ Ավելին՝ եթե ոստիկանությունը նույն կերպ գործեր արտակարգ դրության առաջին շաբաթներին, մեծ հավանականությամբ՝ այսօր Հայաստանում համավարակային իրավիճակը շատ ավելի բարվոք կլիներ։ Իսկ մարդու իրավունքների հովհարային պաշտպանները ճիշտ կանեն՝ մեկ-մեկ էլ կարգապահ քաղաքացիների իրավունքները պաշտպանեն։