Նախկին «սահմանադրական կարգի» շահառուները

Եվ այսպես՝ ԲՀԿ-ն, ՀՅԴ-ն եւ Արթուր Վանեցյանի «Հայրենիք» կուսակցությունը հանցագործության մասին հաղորդում են ներկայացրել գլխավոր դատախազությանն ու պահանջում են քրեական գործ հարուցել օրենսդիր իշխանության ներկայացուցիչների եւ մի շարք բարձրաստիճան պաշտոնյաների դեմ՝ իշխանության յուրացման ու սահմանադրական կարգի տապալման համար։

Արթուր Վանեցյանի դեպքում երեւի ամեն ինչ հասկանալի է՝ ճակատամարտից առաջ միշտ էլ ցանկալի է ճամբարափոխ եղած այնպիսի մեկի ներկայությունը, որը լավ կիմանա իր նախկին թիմակիցների «թույլ կողմերն» ու լուրջ ծառայություններ կմատուցի (թեեւ պատմությունից հայտնի է, թե սովորաբար հետագայում ինչպես են վարվում դավաճանների հետ), իսկ ահա ԲՀԿ-ին ու Դաշնակցությանը սահմանադրական կարգի պաշտպանների դերում տեսնելը, մեղմ ասած, փոքր-ինչ տարօրինակ էր։ Չնայած՝ ամեն ինչ կախված է նրանից, թե ով ինչպես է պատկերացնում սահմանադրական կարգը։

ԲՀԿ-ն, հասկանալի է, չէր կարող նման քայլի դիմել առանց Գագիկ Ծառուկյանի անմիջական հրահանգի, այսինքն՝ թեեւ դեպի դատախազություն խրոխտ կեցվածքով քայլողների մեջ անձամբ Ծառուկյանը չկար, բայց ըստ էության՝ հենց նա է իշխանություններին մեղադրում սահմանադրական կարգը տապալելու մեջ։ Այն կարգը, որն իրեն թույլ էր տալիս ընտրակաշառք բաժանելով՝ մշտապես տեղ ունենալ խորհրդարանում, «իրենով անել» մի ամբողջ մարզ, թաքցնել հարկերն ու թաքցրածի չնչին մասով մեծ բարեգործի համբավ վաստակել, ընտրողների հետ շփվել ատրճանակը գոտու տակ խրած, պատգամավորներին ստրկական «բարաթներ» ստորագրել տալ, եւ այլն։ Հիմա իշխանություններն այդ կարգը տապալել են, ու ինքն ահավոր բարկացած է, որովհետեւ հույս ուներ, որ իր նկատմամբ բացառություն կանեն։

Դաշնակցության համար նախկինում գործող «սահմանադրական կարգը» նույնիսկ ավելի ձեռնտու էր, հետեւաբար՝ դրա «տապալումն» էլ ավելի ծանր հարված է։ Եթե ԲՀԿ նախագահը գոնե փող էր ծախսում քաղաքական դաշտում որոշակի տեղ զբաղեցնելու համար, Դաշնակցությունն ընդամենը շահագործում էր իր անցած ուղին ու դրա հաշվին համարյա միշտ հաջողացնում խցկվել ոչ միայն խորհրդարան, այլեւ կառավարություն։ Առանձնապես շատ բան պետք չէր. տարին մեկ-երկու ռազմահայրենասիրական ելույթ, ընտրություններից առաջ՝ ընդդիմադիր կեցվածք (որպեսզի հանկարծ իրական ընդդիմությունը շատ ձայն չստանա), ընտրություններից հետո՝ անդամակցում իշխող կոալիցիային եւ խմբակային լուսանկար Աղվան Վարդանյանի հայտնի կեցվածքով, ու որպես պարգեւատրում՝ նախարարական ու մարզպետական մի քանի պորտֆելներ։ Հենց այնպես, զուտ նրա համար, որ Սփյուռքում համակիրներ ունեն, համ էլ՝ ատրճանակի վրա երդվողներն ավելի լավ է իշխանական կերակրատաշտին մոտ ու կուշտ լինեն, քան՝ հեռու եւ սոված։

Հիմա պատկերացրեք՝ այդ «սահմանադրական կարգը» տապալվել է, նոր իշխանություններն իրենց կուսակցության «հերոսական անցյալը» հաշվի չեն առնում, ժողովուրդը՝ նույնպես (դրա համար էլ խորհրդարանական վերջին ընտրություններում չնչին ձայներ ստացան, իշխանություններն էլ «չֆայմեցին» նախորդ անգամների պես մի ճար անել ու անցկացնել խորհրդարան), ու իրենք ստիպված են հարմարվել նոր իրողություններին։ Բայց ո՞վ զահլա ունի։ Ավելի լավ չէ՞ պարզապես պայքարել «նախկին կարգերը» վերադարձնելու համար։

Մի խոսքով՝ առայժմ անհասկանալի է միայն, թե ինչո՞ւ ՀՀԿ-ն ու Քոչարյանը նույնպես չեն միացել այդ երեք ուժերի քայլին։ Չէ՞ որ այդ քայլով նրանք ուզում են վերադարձնել այն «սահմանադրական կարգը», որն իրենց օրոք էր արմատավորվել։ Երեւի մտածում են, որ դեռ ժամանակը չէ, թող առայժմ սրանք նետվեն մարտի, իսկ իրենք կհայտնվեն վերջին պահին, կամ էլ՝ կձեւացնեն, թե ընդհանրապես կապ չունեին այս ամենի հետ։