Ներքաղաքական պայքարի անվան տակ

Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե Հայաստանում ներքաղաքական բուռն իրադարձություններ են տեղի ունենում՝ ընդդիմությունը փորձում է համախմբվել եւ իշխանափոխություն իրականացնել, որովհետեւ համարում է, որ իշխանությունները սխալ ուղղությամբ են տանում երկիրը, քարոզչական պայքարում ավելի ու ավելի կոշտ հռետորաբանություն է օգտագործվում, իշխանություններն իրենց հերթին փորձում են մոբիլիզացնել բոլոր ներքին ռեսուրսները, եւ այլն։ Իրականում Հայաստանում ընթացող «ներքաղաքական պայքարը» կարելի է բնութագրել մեկ նախադասությամբ՝ հեղափոխական իշխանությունները փորձում են վերադարձնել տասնամյակներ շարունակ պետությունից ու ժողովրդից թալանած միլիարդները, իսկ թալանողները դիմադրում են ու փորձում թույլ չտալ։ Սա է, ուրիշ բան չկա։ Այդ ամենն, իհարկե, փաթեթավորվում է քաղաքական կարգախոսներով, գումարվող «սխոդկաները» հանուն պատշաճության ներկայացվում են որպես ներկուսակցական քննարկումներ կամ միջկուսակցական խորհրդակցություններ, սեփականատիրոջ կամ ստվերային ֆինանսավորողի անմիջական պատվերը կատարող լրատվամիջոցները ձեւացնում են, թե իշխանություններին հայհոյում են բացառապես պետության եւ հասարակության շահերից ելնելով, բայց դրանից գործընթացի էությունը չի փոխվում. նպատակն ընդամենը թալանածը պաշտպանելն ու պատասխանատվությունից խուսափելն է։

Ու քանի որ հանուն թալանածը պաշտպանելու մղվող այդ կատաղի պայքարը քողարկվում է «ներքաղաքական պայքարի» փաթեթավորմամբ, տրամաբանորեն՝ հարցը պետք է ներկայացնել այնպես, թե իշխանություններն էլ թալանածը վերադարձնում են զուտ քաղաքական նկատառումներով։ Պարզ ասած՝ պետք է հանրությանը ներշնչել, թե իբր իշխանությունները նախկինում կատարած հանցանքների համար հետապնդում են միայն նրանց, ովքեր քաղաքական հավակնություններ ունեն եւ իշխանությունների համար որոշակի վտանգ են ներկայացնում, իսկ նրանք, ովքեր գլուխները կախ մի կողմ են քաշվել՝ դուրս են մնում իշխանությունների տեսադաշտից։ Իրականում իշխանությունների մեղքը չէ, որ երկար տարիներ Հայաստանում գործել է մի համակարգ, որտեղ կամ երկիրը թալանելու համար անպայման պետք էր մտնել քաղաքականություն ու դառնալ պետական պաշտոնյա, կամ՝ եթե ինչ-որ մեկը հարստացել էր այլ ճանապարհով, հարստությունը պահպանելու համար ստիպված պիտի լիներ քաղաքական ծառայություններ մատուցել իշխանություններին (այսինքն՝ զբաղվել քաղաքականությամբ)։ Հենց այդ համակարգն է պատճառը, որ այսօր նախկինում կատարված ցանկացած մասշտաբային հանցագործության բացահայտում կարելի է ներկայացնել որպես քաղաքական ենթատեքստ ունեցող։ Ավելին՝ սա նաեւ «հետադարձ էֆեկտ» ունի, որովհետեւ ցանկացած ջեբկիր կամ մանր ժուլիկ բռնվելուն պես վազում-գտնում է որեւէ ընդդիմադիր լրատվամիջոց ու տեսախցիկի առջեւ իրեն ներկայացնում որպես ահավոր սկզբունքային քաղաքական գործիչ ու քաղհալածյալ։ Ընդ որում՝ սա վերաբերում է նաեւ նրանց, ովքեր կամ երբեւէ չեն զբաղվել քաղաքականությամբ, կամ էլ առաջին անգամ քաղաքականության հետ առնչվել են հեղափոխության ժամանակ՝ բախտի բերմամբ թե պատահմամբ հայտնվելով իշխանական որեւէ օղակում։ Պատկերացնում եք, չէ՞, թե ինչ գտածոներ են սրանք նախկինների համար։

Այս իրավիճակի հիմնական բացասական հետեւանքներից մեկն էլ այն է, որ հանուն թալանածը պաշտպանելու մղվող պայքարը որպես «ներքաղաքական պայքար» ներկայացնելու արդյունքում  իրական ներքաղաքական դաշտ չի ձեւավորվում։ «Ներքաղաքական գործընթացներն» էլ սահմանափակվում են նրանով, որ սոցիալապես անապահով խմբերի ներկայացուցիչները չնչին օրապահիկի դիմաց ցույցեր են անում ի պաշտպանություն տարիներ շարունակ իրենց հարստահարած մուլտիմիլիոնատերերի։ Նրանց, ում հիմնական քաղաքականությունը եղել է հենց օրապահիկի կարոտ ու դրանով իսկ կառավարելի հասարակություն ունենալը։