Ի՞նչն է միավորում ընդդիմությանը

Կորոնավարակը կամաց-կամաց նահանջում է, երկիրը քայլ առ քայլ վերադառնում է բնականոն կյանքի, ու քանի որ Հայաստանը, ինչպես աշխարհի ցանկացած այլ երկիր, չի կարողացել խուսափել համավարակի բացասական հետեւանքներից, բնականոն կյանքին վերադառնալուն զուգահեռ ակտիվանում է նաեւ ընդդիմությունը։ Ռոբերտ Քոչարյանն է կտրուկ ակտիվացել (խափանման միջոցի փոփոխությունն ու ամառային հանգիստն ակնհայտորեն բարերար ազդեցություն են ունեցել ընդամենը մի քանի ամիս առաջ ռիսկային խմբում գտնվող ու անհետաձգելի ստացիոնար բուժման կարիք ունեցող քաղաքական գործչի վրա), Գագիկ Ծառուկյանն է պատրաստվում մեծ հանրահավաք կազմակերպել, Սերժ Սարգսյանն է ժամանակ առ ժամանակ ելույթներ ունենում (երեւի Միքայել Մինասյանի ելույթները սպասված արդյունքը չտվեցին), եւ այլն։ Հասկանալու համար՝ կհաջողվի՞ այդ ուժերին քաղաքական «թեժաշուն» ապահովել, թե ոչ, պետք է հնարավորինս իրատեսորեն գնահատել նրանց ռեսուրսներն ու ընդհանուր նպատակի շուրջ համախմբվելու հավանականությունը։

Սկսենք նրանից, որ ընդդիմադիր դաշտում լիդերության համար պայքարն այս ուժերի միջեւ բավականին թեժ է լինելու, իսկ միավորումը գրեթե բացառված է։ Քոչարյանն ու Ծառուկյանն, իհարկե, կարող են հիշել «հին ու բարի ժամանակները» եւ ակտիվորեն համագործակցել, բայց այդ դեպքում կբացառվի այդ զույգի համագործակցությունը Սերժ Սարգսյանի հետ (Ծառուկյանը հազիվ թե մոռացած լինի  «գլխին բամփելու» պատմությունն ու իր հասցեին երիտհանրապետականների հոխորտանքները)։ Նույն պատճառով ԲՀԿ-ն մի կողմ կքաշվի այն դեպքում, եթե Քոչարյանն ու Սերժ Սարգսյանը հիշեն «հին ու բարի ժամանակները» եւ համագործակցեն։ Այնպես որ՝ միավորման հավանականությունը չնչին է։

Հիմա փորձենք հասկանալ, թե որոնք են այդ երեք ուժերի իրական ռեսուրսները։ Ի՞նչ   «ակտիվներ» ունի Քոչարյանը։ Շատ փող եւ ծննդյան օրվա առթիվ ՌԴ նախագահի շնորհավորանքը։

Սերժ Սարգսյանը՝ շատ փող եւ կուսակցական կառույցներ։

Գագիկ Ծառուկյանը՝շատ փող։ Մեծությամբ երկրորդ խմբակցությունը չենք հիշատակում, որովհետեւ դա առավելապես շատ փողի արդյունք է, եւ ոչ թե քաղաքական կապիտալի վկայություն։ Եթե նկատեցիք՝ ընդհանրություն այնուամենայնիվ կա։ Շատ փողը։ Բայց նկատենք նաեւ, որ կոնկրետ Քոչարյանի եւ Սերժ Սարգսյանի դեպքում, ովքեր երբեք բիզնեսով չեն զբաղվել, շատ փողը քաղաքական առումով ավելի շուտ «հակակապիտալ» է, որովհետեւ անընդհատ հասարակությանը հիշեցնում է, թե ժամանակին ինչպես են նրանք ղեկավարել երկիրը։ Մի ուրիշ ընդհանրություն էլ կա՝ եթե այդ երեք ուժերի ֆինանսական ռեսուրսները հանենք, տակը բառացիորեն ոչինչ չի մնա։ Քոչարյանը կդառնա ընդամենը շարքային ամբաստանյալ՝առանց քաղաքական հավակնությունների ու աջակիցների (նրա ո՞ր «քաղաքական ծրագրին» պիտի աջակցեն), Սերժ Սարգսյանի ՀՀԿ-ն ստիպված կլինի իրեն պահել վերջին ընտրություններում ստացած տոկոսներին համապատասխան (այսինքն՝ մոտավորապես  «Օրինաց երկրի» պես), ԲՀԿ-ն էլ հազիվ թե հավակնի երկրորդ ուժի կարգավիճակին, որովհետեւ այդ կուսակցության համակիրները հազիվ թե իրենց ձայները տված լինեն հանուն այդ կուսակցության ծրագրային դրույթների կամ հոգեհարազատ գաղափարախոսության։

Սա, իհարկե, չի նշանակում, թե այս ուժերը չեն կարողանա «թեժ աշնան» իմիտացիա ստեղծել։ Ի վերջո՝ իմիտացիայի համար ոչ թե հանրային աջակցություն է պետք, այլ հզոր քարոզչամիջոցներ։ Բայց եթե անգամ դա նրանց հաջողվի, արդյունքում ունենալու ենք ինչ ասես՝ բացի ներքաղաքական պայքարից։ Որովհետեւ նորմալ երկրներում փողն այնուամենայնիվ ներքաղաքական պայքարի հիմնական գործիքը չէ։

Իսկ հասարակության մեջ Հայաստանը նորմալ երկիր դարձնելու նպատակի շուրջ կոնսենսուս կարծես թե կա։