Քաղաքականացվածության հետեւանքները

12/09/2020 schedule13:10

Հայաստանի հիմնական առանձնահատկություններից, եթե կուզեք՝ պրոբլեմներից մեկն այն է, որ մեզանում քաղաքականացված է գրեթե ամեն ինչ. տնտեսությունը, առողջապահությունը, գիտությունը, կրթությունը, մշակույթը, անգամ սպորտը։ Իսկ այն ակադեմիական ինստիտուտները, որոնք պիտի քաղաքական իշխանություններից անկախ լինեին եւ մասնագիտական դիրքերից հանձնարարականներ տային իշխանություններին, թե ինչպես պետք է ղեկավարել այդ ոլորտները, կամ շատ թույլ են, կամ կախվածության մեջ են օրվա իշխանություններից եւ գերադասում են սպասարկել նրանց քաղաքական շահերը։

Միայն երկու օրինակ բերենք։ Երեւի շատերն են նկատել, որ կորոնավիրուսի դեմ պայքարի քաղաքականացվածության մակարդակը Հայաստանում չափազանց բարձր է, եւ դա էապես ազդում է այդ պայքարի արդյունավետության վրա։ Ընդդիմությունը քաղաքական մեղադրանքներ է հնչեցնում իշխանությունների հասցեին՝ հայտարարելով, թե արտակարգ դրությունն ու կարանտինը համավարակի դեմ պայքարի հետ կապ չունեն, իշխանությունների հիմնական նպատակը քաղաքական ազատությունները սահմանափակելն է, եւ այլն, իշխանություններն էլ իրենց հերթին են մեղադրում ընդդիմությանը, թե նրանք գործում են «ինչքան վատ՝ այնքան լավ» սկզբունքով ու անում են ամեն ինչ, որ մարդիկ լուրջ չվերաբերվեն հակահամաճարակային կանոններին, եւ վարակվածների թիվը մեծ լինի։ Հիմա պատկերացրեք՝ այս ամենի փոխարեն Հայաստանում լիներ քաղաքական իշխանություններից անկախ մասնագիտական կառույց, որը կվայելեր հասարակության անվերապահ վստահությունը՝ անկախ մարդկանց քաղաքական հայացքներից, ու հենց այդ ինստիտուտի (տվյալ դեպքում՝ ենթադրաբար, լավագույն համաճարակաբանների կոնսիլիումի) հանձնարարականներն էլ կատարեին իշխանությունները։ Հասկանալի է, որ քաղաքական շահարկումները միանգամից կբացառվեին։ Ի՞նչ քաղաքական շահարկումներ, եթե լավագույն մասնագետներն են մշակել ռազմավարությունը, հասարակությունն էլ վստահ է, որ այդ մասնագետները ճիշտ նույնպիսի ռազմավարություն կմշակեին ցանկացած իշխանությունների օրոք։

Մի ուրիշ օրինակ։ Երկու տարուց ավելի է՝ Ամուլսարի հարցում անորոշություն է, եւ դա  դարձել է կարեւորագույն քաղաքական թեմաներից մեկը։ Ու հանրությունն իշխանություններից քաղաքական լուծում է ակնկալում։ Հիմա պատկերացրեք՝ Հայաստանում լիներ հանրության անվերապահ վստահությունը վայելող եւ իշխանություններից անկախ մասնագիտացված ինստիտուտ, որը կուսումնասիրեր խնդիրը եւ հստակ եզրակացություն կտար՝ հանքը շահագործել կարելի է կամ չի կարելի։ Վերջ, խնդիրը փակված կլիներ, որովհետեւ իշխանությունները ստիպված կլինեին գործել ըստ այդ եզրակացության։ Անկախ նրանից՝ համընկնո՞ւմ է դա իրենց քաղաքական շահերի հետ, թե ոչ։ Ընդ որում՝ որակյալ մասնագետների պակաս Հայաստանում հաստատ չկա, ակադեմիական ինստիտուտներն էլ գործում են։ Այլ հարց է, որ այդ ինստիտուտների անաչառության նկատմամբ վստահությունը չկա։ Որտեղի՞ց լինի, եթե տասնամյակներ շարունակ դրանք «մատչելի գներով» դրական եզրակացություններ էին տալիս այս կամ այն հանքավայրը շահագործելու կամ ՀԷԿ-եր կառուցելու վերաբերյալ։

Հասկանալի է, որ այդ ինստիտուտների նկատմամբ հանրության վստահությունը վերականգնելը տարիների խնդիր է, եթե ոչ տասնամյակների։ Ընդ որում՝ ցանկացած իշխանության համար մեծ է գայթակղությունն ունենալ հլու-հնազանդ ակադեմիական ինստիտուտներ, որոնք ցանկացած պահի «գիտականորեն» կհիմնավորեն իրենց քաղաքական շահերին համահունչ որոշումները։ Բայց ժամանակակից պետություն ունենալու համար այդ գայթակղություններին չտրվելն ու իսկապես քաղաքական իշխանություններից անկախ ակադեմիական համակարգ ունենալը պարտադիր է։

Հակառակ դեպքում ամեն ինչ շարունակելու է քաղաքականացվել, քաղաքական որոշումներ են ընդունվելու անգամ այն հարցերում, որոնք զուտ մասնագիտական մոտեցում են պահանջում, ընդ որում՝ այդ որոշումները հաճախ են փոխվելու ըստ տվյալ պահի քաղաքական նպատակահարմարությունների կամ իշխող քաղաքական ուժի փոփոխության արդյունքում, եւ պետությունն ու հասարակությունը միայն տուժելու են։

«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Տպել
19598 դիտում

Գազամատակարարման ընդհատումներ կլինեն Շիրակի մարզում․ հասցեներ

Արմավիրի մարզում «Նիսսան»-ը բախվել է հաստաբուն ծառին և գլխիվայր հայտնվել դաշտում․ կա վիրավոր

ԱՄՆ-ն հարվածներ է հասցրել Իրանին՝ Հորմուզի նեղուցում ուղղաթիռի խոցմանն ի պատասխան. Իրանը հարվածել է բազաներին

Ապահովվել է ավելի քան 180 հազար այցելուի անվտանգություն․ «Երևանի գինու օրեր»-ն առանց լուրջ միջադեպերի

Ինչպես են ընթանում հյուսիս-հարավի Սիսիան-Քաջարան նոր ծրագրով կառուցվելիք կարևոր ճանապարհի աշխատանքները

Թունավորմամբ հոսպիտալացվել է 2 տարեկան երեխա. նա ացետոն է խմել

Վերահաշվարկների արդյունքով ամենաշատն ավելացել են «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ձայները․ Ալեքսանյան

Հորմուզի նեղուցով նավթի մատակարարումները լիովին կվերականգնվեն ոչ շուտ, քան 2027-ին

Հայաստանի ազգային հավաքականը ոչ-ոքի է խաղացել Մոլդովայի հետ

Միկա Բադալյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել․ կալանքի միջնորդությունը բավարարվել է

Առաջիկայում կսկսվի Քաջարանի թունելի շինարարությունը, հաջորդիվ՝ Բարգուշատի թունելինը․ վարչապետ

ԱՄՆ գործերի ժամանակավոր հավատարմատար Դեյվիդ Ալենը Սյունիքում է․ ինչ հանդիպումներ են նախատեսված

Տեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության նիստ. այն վարել է Նիկոլ Փաշինյանը. տեսանյութ

115 քրվարույթ՝ ընտրական հանցագործությունների դեպքերով․ «Ուժեղ Հայաստան», ԲՀԿ, «Հայաստան» դաշինք

Էս համբալներին պետք է իրենց տեղը ցույց տալ, երազախաբ են եղել. ՌԴ-ն նոկդաունի մեջ է, նաշադիր է պետք. տեսանյութ

Բաց մի թողեք այսօրվա գեղեցիկ աստղագիտական երևույթը․ Ազիզյան

Միլիարդներ են առաջարկում ՔՊ-ի պատգամավորներին. ընդդիմությունը չի գտնի այն 8 հոգուն, որոնց փնտրում է

7595 արձանագրություն՝ տրանսպորտային միջոցը երկրորդ շարքում կանգառ կամ կայանում կատարելու համար․ տեսանյութ

«Հեզբոլլահ»-ը կոչ է արել Լիբանանի իշխանություններին «շտկել» հարաբերություններն Իրանի հետ

Տեսաք չէ՞, ոնց էր Ծառուկյան Գագիկը «համապատասխան» ձևի փորձում ճողոպրել․ մոտը «ճգնամաժ» է սկսվել․ Հովհաննիսյան

Ընտրությունների պատկերը կարո՞ղ է փոխել վերահաշվարկը. ինչ են ծրագրել ընդդիմադիրները. տեսանյութ

Ոնց որ դեժավյու լինի․ 8 հոգու ուզում են «պոկել» էն 100% հաղթանակ խոստացողները․ դուք մտածեք՝ ձեզնից չպոկվեն

«Աջափնյակ» կայարանի կառուցման նախագիծը պատրաստ է իրագործման, ի հեճուկս տպավորությունների, ոչ մի հետաձգում չկա

Ասում էինք, չէ՞, երազելու եք, որ փախնեք Հայաստանից ու չեք կարողանալու․ Չախոյան․ տեսանյութ

Հակակոռուպցիոն դատարանը 160-ից ավելի խափանման միջոցի միջնորդությունների մոտ 90 տոկոսը բավարարել է

Ծառուկյանի փեսան վնասել է բռնագանձման ենթակա բնակարանը․ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում

Քաղաքացիները կամավոր զենք-զինամթերք են հանձնել

Թույլտվության համար չի դիմել. ինչո՞ւ են Սիրուշոյի խանութի վրայից հեռացնել տվել խաչի տեսքով գովազդը

Ինչ է սպասվում Վանաձորում առաջիկա ժամերին․ Ազիզյանը մանրամասնել է

Այս հաղթանակը հաստատում է, որ ՀՀ ժողովուրդը սատարում է երկրի կայուն զարգացումը․ Ղրղզստանի նախագահը՝ Փաշինյանին

Բոլորը պատժվելու են օրենքին համապատասխան, եղբայր ջան․ Ռուբինյանը՝ ՀՀ-ից հեռանալու փորձ արած Ծառուկյանին

«Ուժեղ Հայաստան»-ի պատգամավորի թեկնածուներից 2-ը կալանավորվել են

Վիճաբանություն և ծեծկռտուք Աբովյանում․ կա տուժած

Քաղաքացիների հետ քննարկման արդյունքում կորոշվեն համայնքների 3 առաջնահերթ խնդիրները՝ առաջիկայում լուծելու համար

Գյումրիում պետք է հնարավորինս արագ ունենանք արտահերթ ընտրություններ․ վարչապետ․ տեսանյութ

ՀՀ ժողովուրդը վերահաստատել է իր հանձնառությունը եվրոպական ապագային․ Կիպրոսի նախագահը շնորհավորել է Փաշինյանին

Օդի ջերմաստիճանը չի փոխվի․ առանձին հատվածներում հորդառատ անձրևներ կտեղան

Անհանգստացնող է, որ ընտրակաշառքների հետ կապված հանդուրժողականության չհամաձայնեցված մթնոլորտ կա. վարչապետ

Հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ. հայտնի է՝ ինչու

Լեբեդևը հույս է հայտնել, թե ՀՀ-ում «իրավիճակը կկայունանա»՝ չմանրամասնելով՝ ինչն է իր պատկերացմամբ անկայուն