Նախկինները մի հաջողություն այնուամենայնիվ արձանագրեցին

Այս օրերին հասարակական-քաղաքական շրջանակներում, լրատվամիջոցների էջերում ու հատկապես սոցկայքերում ընթացող «բանավեճերի» մակարդակն իսկապես մտահոգիչ է։ Փոխադարձ վիրավորանքներն ու անապացույց մեղադրանքներն իջեցվել են փողոցային մակարդակի, ու տպավորությունն այն է, որ այլ տարբերակ չկա՝ հաջորդ քայլը ձեռնամարտն է։ Բայց ամենաահավորը նույնիսկ ոչ թե այս փողոցային լեզվակռվի մակարդակն է, այլ այն, թե ինչ վիթխարի անդունդ կա այդ «քաղաքական բանավեճերի» եւ պետությանն ու հասարակությանը իսկապես հուզող խնդիրների միջեւ։ Կորոնավիրուսային համավարակի վերջը չի երեւում, ինչպես ամբողջ աշխարհը, այնպես էլ Հայաստանը սոցիալ-տնտեսական շատ բարդ վիճակում է եւ ելքեր է փնտրում՝ փորձելով հարմարվել նոր իրողություններին, մարդկանց համար իրենց ամենօրյա կարիքները հոգալը բարդացել է, էլ ավելի բարդացել է պետությունների գործը՝ իրենց քաղաքացիների առջեւ ստանձնած պարտավորությունները կատարելու հարցում, եւ այս իրավիճակում մեր քաղաքական «էլիտան» բանուգործը թողած՝ միմյանց մեղադրում է բոլոր մահացու մեղքերի մեջ։

Սա, իհարկե, առաջին հերթին ՀՀ նախկին իշխանությունների հետեւողական գործունեության արդյունքն է։ Այո, նրանք հաջողության հասան եւ այնուամենայնիվ կարողացան իշխանություններին ներքաշել ցածրամակարդակ լեզվակռվի մեջ ու դրանով իսկ հանրությանը ցույց տալ, թե տեսեք՝ մենք նույն հարթության վրա ենք։ Մեկուկես-երկու տարի առաջ որեւէ մեկը կարո՞ղ էր պատկերացնել, որ Ռոբերտ Քոչարյանն, օրինակ, ոչ միայն կհամարձակվի հրապարակային ելույթ ունենալ, այլեւ իշխանություններին կմեղադրի կոռուպցիայի մեջ, Գագիկ Ծառուկյանը բարոյախրատական ելույթներ կունենա, Սերժ Սարգսյանի թիմակիցները հեղափոխական իշխանություններին կսպառնան ֆիզիկական հաշվեհարդարով, եւ այլն։ Իսկ հիմա այդ ամենը ոչ միայն իրողություն է, այլեւ մարդիկ կան, ովքեր լրջորեն հետեւում են այդ «քաղաքական բանավեճերին»։

Ինչո՞ւ իշխանությունները չպետք է մտնեին այդ լեզվակռվի մեջ։ Որովհետեւ երբ նախկիններն են ձգտում դրան, դա հասկանալի է՝ նրանք ուրիշ ոչինչ անել չեն կարող եւ ի վիճակի են միայն հայհոյել իշխանություններին (ոնց էլ լինի՝ էլի հրեական հայտնի անեկդոտի պես «նստվածքը կմնա»), մինչդեռ իշխանությունները պարտավոր են ավելի պատասխանատու լինել սեփական խոսքի նկատմամբ, եւ, որ ամենակարեւորն է, խոսելու փոխարեն աշխատել։ Հասկանալի է, որ կորոնավարակը շատ ծանր հարված է հասցրել երկրի տնտեսությանը, հասկանալի է, որ այս իրավիճակում փայլուն ցուցանիշներ ակնկալել հնարավոր չէ (ինչպես հնարավոր չէր, ասենք, ԽՍՀՄ փլուզման եւ դրան հաջորդած պատերազմի տարիներին), բայց այդ նույն կորոնավարակը պիտի իշխանությունների համար ոչ թե «մեղմացուցիչ հանգամանք» լինի, այլ կրկնապատիկ եռանդով ու արդյունավետությամբ աշխատելու խթան։ Պարզ է, որ միշտ էլ կգտնվեն մարդիկ, ովքեր կհայտարարեն, թե Քոչարյանի օրոք ավելի լավ էր, որովհետեւ խաղողն ավելի բարձր գնով էին մթերում, կամ Սերժ Սարգսյանի ժամանակ ավելի լավ էր, որովհետեւ փողոցում առանց դիմակ քայլելու համար չէին տուգանում։ Ընդ որում՝ այդ մարդկանց մեղադրել չի կարելի, այդպես մտածելը նրանց իրավունքն է, եւ եթե հանրային գիտակցությունն այդ մակարդակի վրա է, ուրեմն էլի իշխանություններն են մեղավոր, որովհետեւ չեն կարողացել մարդկանց ներկայացնել իրական խնդիրները կամ ներկայացրել են ոչ այնքան համոզիչ։

Իսկ սա նշանակում է, որ իշխանությունների երկխոսությունը պիտի ոչ թե նախկինների հետ լինի, այլ հասարակության։ Այո, դա ավելի բարդ է, որովհետեւ մարդիկ, ճիշտ թե սխալ, բայց կոնկրետ հարցեր են բարձրացնում, եւ այդ երկխոսությունը հաճախ կարող է տհաճ լինել իշխանությունների համար, մինչդեռ նախկինների հետ լեզվակռիվը հեշտ է՝ անցյալից մի երկու դրվագ ես հիշեցնում, եւ վերջ։ Բայց հասարակությանը պետք է ոչ թե նախկինների «պորտը տեղը դնող», այլ իր հետ երկխոսող ու անգամ բանավիճող իշխանություն։ Եվ սա ամենակարեւորն է։