Նովա․ Հայաստանը, հավանաբար, կովկասյան հովազի բազմացող զույգ կունենա (տեսանյութ)

29/01/2021 schedule19:04

Կովկասյան հովազի մինչ այժմ չնկարահանված առանձնյակ է ֆիքսվել Կովկասյան կենսաբազմազանության ապաստարանի տարածքում տեղադրված թակարդ-տեսախցիկների միջոցով։ 2013թ․-ից սկսած, ինչ Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամը (FPWC) գործունեություն է իրականացնում նշված տարածքում, սա հովազի 4-րդ առանձնյակն է, որը նկարահանվել է հիմնադրամի տեսախցիկների միջոցով:

Այս մասին հաղորդագրություն է տարածել Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամը: «Այս առանձնյակի նկարահանումը կարող է շատ ավելի կարևոր ձեռքբերման մասին վկայել։ Նախնական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ հավանական է հովազը լինի էգ, ոչ թե՝ արու, ինչը շատ մեծ առաջընթաց կլինի տարիներ շարունակ իրականացվող պահպանության գործում։ Այս հավանականության իրական լինելը պարզելու համար անհրաժեշտ է իրականացնել հավելյալ ուսումնասիրություններ, սակայն առանձնյակի էգ լինելու հավանականությունը մեծ հնարավորություններ է ստեղծում կենդանիների հետագա բազմացման և սերունդ տալու ուղղությամբ, ինչը կլինի կարևորագույն ձեռքբերում Հայաստանի ու ամբողջ տարածաշրջանի համար։

Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամի տնօրեն Ռուբեն Խաչատրյանն ընդգծել է․ «Եթե հաստատվի էգ առանձնյակի առկայությունը, կնշանակի, որ հովազների սերունդ տալու հույսը շատ մեծ է։ Հովազի առողջ բազմացող զույգի առկայությունը տեսակի գոյատևման գործում կարող է անկյունաքարային հանգամանք հանդիսանալ»։

Ի դեպ, նման զարգացումը շատ հավանական է։ Մեր ուսումնասիրությունները վկայում են, որ մեկ ամսվա կտրվածքով նոր առանձյակը ֆիքսվել է նույն տարածքում, ինչ հայտնի Նեո անունով արու հովազը։ Իրականում քիչ հավանական է, որ երկու արու առանձնյակները կարող են միմյանց այդքան մոտ գտնվել այդքան երկար ժամանակ։ Նեո անունով և նոր նկարահանված հովազները երիտասարդ առանձնյակներ են, ինչը նրանց բազմանալու հավանակությունը դարձնում է առավել հավանական։

Նկարահանված նոր առանձնյակի սեռը հաստատելուց հետո, նրա ներկայությունը տարածքում ավելի նշանակալի կդառնա։ Վերջին անգամ էգ առանձնյակ արձանագրվել է Խոսրովի անտառի տարածքում, երբ ՀՀ-ն դեռ Խորհրդային իշխանության ներքո էր։

Անկախ նոր հայտնաբերված առանձյակի սեռից, արդեն իսկ աննախադեպ է նույն՝ Կովկասյան կենսաբազմազանության ապաստարանի (CWR) տարածքում, երկու հովազի առկայությունը։ Այս հանգամանքն ապացուցում, որ FPWC կողմից մասնավոր կերպով պահպանվող տարածքում արվում է ամեն հնարավորը տարածքն անվտանգ դարձնելու համար, ինչի արդյունավետությունն ակնհայտ է։

Նշենք, որ Խորհրդային տարիներին կովկասյան հովազը ենթարկվել է հետապնդումների և պահպանության ներքո է վերցվել միայն 1987 թվականին։ Այդ ժամանակաշրջանից հետո, անկախ որսի արգելքից, հովազի պոպուլյացիան շարունակվել է կրճատվել։ Վերջին ցավալի իրադարձությունների ֆոնին Կովկասյան կենսաբազմազանության ապաստարանի նշանակությունն ավելի է արժևորվել, քանի որ այն բնության մասնիկների համար ապահովում է անվտանգ կենսամիջավայր, որտեղ կարելի է պաշտպանված լինել։ Հիմնադրամի տնօրեն Ռուբեն Խաչատրյանն ընդգծել է, որ շատ ցավալի էր հետևել, թե ինչպես են պատերազմի ընթացքում վերացվում կարևորագույն էկո-համակարգերը, սակայն բարեբախտաբար CWR տարածքները հաջողվել է պահպանել։

Կովկասյան կենսաբազմազանության ապաստարանի գործունեության շարունակման մեջ անգնահատելի է նաև մեր գործընկերների աջակցությունը, որոնք են «World Land Trust», «Վիվա-ՄՏՍ», «ARTIS Amsterdam Royal Zoo», «IUCN NL» կազմակերպությունները։ Նրանց աջակցության շնորհիվ է նաև, որ այսօր մենք հույս ունենք Հայաստանում հովազի բազմացող զույգ ունենալ։

Հիշեցնենք, որ կովկասյան հովազը ՀՀ կենդանիների կարմիր գրքում գրանցված հազվագյուտ կենդանատեսակ է, որի պահպանությունն այսօր չափազանց կարևոր է։ Ենթատեսակն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում (ver. 3.1) «Endangered EN C2a(i)», իսկ տեսակը` «Near Threatened» կարգավիճակով: ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես «Կրիտիկական վիճակում գտնվող»` CR C2a(i); D: Այն, որ կենդանու  շարժի ֆիքսումն արդեն պարբերական բնույթ է կրում, խոսում է նաև այն մասին, որ առկա է կենդանու կերային բազան և անվտանգ միջավայր ապահովող բոլոր պայմանները»,-ասված է հաղորդագրության մեջ

։

ՀՀ ԿԳ տվյալների համաձայն՝ բնակեցնում է Հարավարևմտյան և Հարավային Հայաստանը` «Խոսրովի անտառ» արգելոցի կենտրոնական և արևելյան հատվածներից մինչև հայ-իրանական սահմանը՝ Գեղամա, Զանգեզուրի, Վայոց ձորի, Բարգուշատի և Մեղրու լեռնաշղթաների սահմաններում: Վտանգման հիմնական գործոններ են հանդիսանում արեալի մասնատված լինելը, որի հիմնական պատճառը որսագողությունն ու մարդու տնտեսական գործունեությունն է:

Տպել
1375 դիտում

Հիմնանորոգվում է Արթիկ-Անուշավան-Փանիկ ավտոճանապարհը

Վարչապետը հանձնարարել է շահագրգիռ պետական կառույցներին ապահովել հոկտեմբերի 1-ից ուժի մեջ մտնող հրամանի կիրարկումը

Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի նախագահ Գեղամ Գևորգյանն ընդունել է Արցախի իր գործընկեր Գևորգ Գրիգորյանին

Մարտի 1-ից 13 տարի անց ՍԴ-ն հակասահմանադրական է ճանաչում 300,1 հոդվածը, ՄԻԵԴ-ն էլ՝ արձանագրել խախտումներ

Ջերմուկի ճանապարհին մեքենան ձորն է գլորվել. 38-ամյա վարորդը մահացել է

Առաջին անգամ Հայաստանում իրականացվել է նոր կորոնավիրուսի 12 ամբողջական գենոմի վերծանում

Տեխնոլոգիական ոլորտի հայրենադարձներն աշխատանքով կապահովվեն

Արդարադատության փոխնախարար Քրիստիննե Գրիգորյանն ընդունել է շվեդական Ազգային դատարանների վարչության պատվիրակությանը

UCOM-ում գործում է «մատչելին՝ զեղչով» առաջարկը

Ղազախստանում կայացել է եռակողմ հանդիպում Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի գլխավոր դատախազների միջև

Արտաշես Խալաթյանը նշանակվել է ՔԿԱԳ պետ

Մալաթիա-Սեբաստիայում հայտնաբերվել է հակահամաճարակային կանոնների խախտման 16 դեպք

Վարանդայից հայտնաբերվել է ևս մեկ զինծառայողի աճյուն

Հատուկ նշանակության ստորաբաժանումների զորավարժությունները շարունակվում են (լուսանկարներ)

Ստեփանակերտում բնակելի առանձնատուն է այրվել (լուսանկարներ)

Մայրաքաղաքի «Երեւան» ձուլվածքով նստարանների մեծ մասը կոտրված են, որոշներն արդեն պիտանի չեն նստելու համար

Ալեն Սիմոնյանն առաջիկայում պաշտոնական այցով կմեկնի Ռուսասաստան․ ԱԺ նախագահն ընդունել է դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինին

Հայ խաղաղապահները Կոսովոյում նշել են Անկախության օրը (լուսանկարներ)

Զրո հանդուրժողականություն բոլոր ապօրինությունների նկատմամբ․ Կարեն Անդրեասյանը ներկայացրել է ՔԿ ծառայության նոր պետին

Զորամասերի պատասխանատուների հավաք-խորհրդակցություն է անցկացվել

Գազալցակայաններում իրավունք չեն ունենա լիցքավորել Էլեկտրոնային շտեմարանում չգրանցված մեքենաներին. որքան է տուգանքի չափը

Արտաշես Խալաթյանն ազատվել է վարչապետի աշխատակազմի հանրային խորհրդի քարտուղարության պետի պաշտոնից

Համոզված եմ, որ Ուզբեկստան-Հայաստան փոխշահավետ համագործակցությունը կշարունակի զարգանալ. Շավքաթ Միրզիյոևի ուղերձը

Խախտվել են պահպանվող բնական օբյեկտների պահպանության կանոնները. տեսչական մարմինը հաշվետվություն է ներկայացրել

Արբանյակային մոնիթորինգի տվյալներով «Արևիք» ազգային պարկում այրվել է մոտ 423 հա տարածք. առկա են ծխացող օջախներ

Խաղողագործները բողոքի ակցիա են իրականացնում Կառավարության դիմաց. նրանց հետ հանդիպման դուրս եկավ էկոնոմիկայի նախարարը

Երևանում կկատարվի երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն

ՀՀ շրջանների զգալի մասում այսօր ու առաջիկա օրերին անձրև կտեղա. ցրտելու է 7-10 աստիճանով

«Արևիկ» ազգային պարկի տարածքում հրդեհաշիջման աշխատանքները վերսկսվել են

Երևանի քաղաքապետարանը պնդում է՝ «Դվինի» շինություններն ապօրինի են, հյուրանոցից ապատեղեկատվություն են որակում (տեսանյութ)

Ռուսական կողմը պատրաստ է բոլոր ոլորտներում համագործակցել. հանդիպել են ՌԴ դեսպանն ու ՀՀ փոխվարչապետը

Անդրեա Վիկտորինին վերահաստատում է ԵՄ շարունակական աջակցությունը Հայաստանի ժողովրդավարական բարեփոխումներին

Չնայած բազում դժվարություններին, հայ ժողովուրդը կշարունակի հզոր պետություն կերտել. Ղարիբաշվիլիի ուղերձը

Խաբարովսկում կործանված Ան-26 օդանավի անձնակազմի բոլոր անդամները զոհվել են

Հայաստանի և Հունաստանի արտգործնախարարները մտքեր են փոխանակել տարածաշրջանային և միջազգային օրակարգի մի շարք հարցերի շուրջ

Երևանի 39-ամյա բնակչին մեղադրանք է առաջադրվել վեճի ժամանակ կրակոցներ արձակելու համար. նա կալանավորվել է

Թալիբները ցանկություն են հայտնել մասնակցել ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի հանդիպումներին

Քննարկվել են մաքսային վարչարարության ոլորտում կառույցների միջև համագործակցությանն առնչվող հարցեր. հանդիպում ՊԵԿ-ում

Ապատեղեկատվության եւ հակաքարոզչության հետեւանքով պատվաստումային գործընթացը հապաղել է. նախարար

Որ դեպքում կարող են աշխատանքից ազատել կորոնավիրուսի դեմ չթեստավորված կամ չպատվաստված աշխատակցին. նոր նախագիծ