Մոտ ժամանակներում լարվածությունը դժվար թե բախման վերածվի. արևելագետը՝ Իրան-Ադրբեջան հակասությունների մասին

28/09/2021 schedule18:25

Վերջին օրերին լարվել են Իրանի և Ադրբեջանի հարաբերությունները։ Երկու երկրները զորքեր են տեղակայել սահմանների մոտ, ինչպես նաև սկսել զորավարժություններ՝ կրկին միմյանց սահմանների մերձակայքում:

Իրանի և Ադրբեջանի միջև հակասությունների, Հայաստանի դիրքորոշան և հավանական ռազմական բախումների մասին ՀԺ-ն զրուցել է արևելագետը Արմեն Պետրոսյանի հետ:

- Պարոն Պետրոսյան, իրանա-ադրբեջանական ճգնաժամն ինչի՞ հետևանք է՝ քաղաքականությո՞ւն, մշակո՞ւյթ, կրո՞ն, էներգետիկ հարցե՞ր...

- Այս երկու երկրների հարաբերությունները պատմական հիմքեր ունեն: Դրանց հիմքում և՛ կրոնն է, և՛ մշակույթը, և՛ քաղաքականությունը: Հակամարտության ամբողջ պատճառն Ադրբեջան պետության արհեստական ձևավորումն է: Սա Թուրքիայի կողմից պատմական հիմքեր ունեցող մշակութային-էթնիկ հակամարտություն է: Որոշակի փուլում այն վերածվեց Ադրբեջան-Իրան միջպետական հարաբերությունների լարվածության:

- Տարածաշրջանային առումով, հատկապես՝ Հայաստանի համար, Իրան-Ադրբեջան լարվածությունը ինչի՞ կարող է հանգեցնել:

- Մոտ ժամանակներում լարվածությունը դժվար թե բախման վերածվի: Սա ժամանակավոր լարվածություն է: Հազիվ թե այլ դաշտ տեղափոխվի այս ամենը:

- Այսինքն՝ ռազմական մեծ բախումների հավանականություն չե՞ք տեսնում:

- Իհարկե, ոչ: Երկու կողմն էլ այս պահին պատրաստ չէ պատերազմի, մեծ հաշվով հիմքեր էլ չկան: Ապագայում, իհարկե, չի կարելի բացառել բախման հնարավորությունը: Ինչո՞ւ կողմերը հիմա պատրաստ չեն բախման, որովհետև Ադրբեջան-Իրան հակամարտությունը նշանակում է Թուրքիա-Ադրբեջան-Իրան համակամարտություն, որն իր մասշտաբով կարող է հանգեցնել տարածաշրջանային պատերազմի՝ անկախատեսելի հետևանքներով: Հետևաբար, բոլոր դերակատարները քաջ գիտակցում են այն լուրջ վտանգները, որոնց կարող են առճակատվել ռազմական բախման դեպքում: Համակարտությունը հիմա հռետորաբանության փուլում է գտնվում, անցկացվում են զորավարժություններ, բայց որոշ ժամանակ անց կողմերը կհանգեն բանակցությունների:

- Իսկ ՌԴ-ն ի՞նչ դերակատարում ունի:

- ՌԴ-ն, որպես այդպիսին, չունի դերակատարում: Իրան-Ադրբեջան հարաբերությունների տիրույթում է լարվածությունը, որը մի շարք պատճառներ ունի:

- Իրանցի վարորդների ձերբակալումը, մեքենաների հետախուզումը Գորիս-Կապան ավտոճանապարհին կարո՞ղ են պատճառ լինել Իրան-Ադրբեջան հարաբերություններում նոր լարվածություն ստեղծելու համար:

- Այո, 44-օրյա պատերազմը, դրա հետևանքնով տարածաշրջանում ռազմական հավասարակշռության խախումը, բոլոր քայլերը, որոնք իրականացվում են իրանական կողմի դեմ, փունջ են ստեղծում խնդիրների, ինչն էլ հանգեցնում է հարաբերությունների լարման: Իրանական կողմի պատասխանը տարբեր հոգևոր և քաղաքական գործիչների հայտարարություններում է, զորվարժություններում: Հայաստանի սահմանին եղածն էլ բերեց լարվածության խորացման, որը շարունակվում է մինչ օրս: Նախօրեին էլ Իլհամ Ալիևը թուրքական «Անադողլու» գործակալությանը տված հարցազրույցում մեղադրել էր Իրանին՝ ակնկարկելով զորավարժությունների անցկացումը՝ որակելով այն անթույլատրելի:

- Ռազմական բախումների հեռանկարի դեպքում ՀՀ-ն ինչպիսի՞ դիրքորոշում պետք է ունենա շահեկան վիճակում հայտնվելու համար:

- Վերջին պատերազմից հետո մոտ են և՛ Իրանի Իսլամական Հանրապետության, և՛ Ռուսաստանի Դաշնության հետ ընդհանուր շահերը: Բնականաբար, այս պարագայում ՀՀ-ի համար կարևոր են սերտ, դաշնակցային հարաբերություններն Իրանի հետ: ՀՀ-ի համար շատ կարևոր է նաև ՌԴ-ի հետ դաշնակցային հարաբերությունների խորացումը, որովհետև ակնհայտ է՝ վերջին պատերազմը վերջինը չէր այս տարածաշրջանում: Ադրբեջանի և Թուրքիայի նկրտումները տարածաշրջանում անընդհատ հակազդեցություն են առաջացնելու:

Անյուտա Աթանեսյան

Տպել
616 դիտում

Կրկին դիտարկվել է Ավանի և Նոր Նորքի հանրային տրանսպորտը․ 2 տրանսպորտային միջոց տեղափոխվել է ոստիկանության հատուկ տարածք

Ակտիվ ընթացքի մեջ են Երևան-Գառնի-Գեղարդի վանք հանրապետական նշանակության ավտոճանապարհի հիմնանորոգման աշխատանքները

Երեւան են բերվել հավելվածով աշխատող վճարովի սամակատներ. ինչպես կարելի է օգտվել դրանցից եւ որ տարիքից սկսած

Գագարինում պետական աջակցությամբ իրականացվում են առաջնահերթ լուծում պահանջող ծրագրեր

Մասիս համայնքն ամբողջությամբ կապահովվի կապույտ վառելիքով

«Արմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն» ընկերության տանիքում բռնկված հրդեհը մարվել է (տեսանյութ)

Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության աջակցությամբ Հալեպում վերանորոգվում են Ս. Գևորգ եկեղեցին և ՀԲԸՄ-ի մարզադաշտը

Հայկական կողմը կարևորել է Սուրբ Աթոռի՝ Ցեղասպանության վերաբերյալ աներկբա ու սկզբունքային դիրքորոշումը (լուսանկարներ)

Եռօրյա զորավարժությունների շրջանակում անցկացվել են հրետանային ստորաբաժանումների ցուցադրական պարապմունքներ (լուսանկարներ)

Քարտեզները, որոնց մասին խոսել է ՌԴ նախագահը, 99 տոկոսով համընկնում են «Վարչատարածքային բաժանման մասին» օրենքին. վարչապետ

Չարչյանի առողջական վիճակն ուսումնասիրելու հարցով հանձնաժողովը ստեղծված է. Ավանեսյան

Գյումրու քաղաքապետի թեկնածուներից երկուսը հրաժարվել են մանդատներից

Արարատ Միրզոյանի խոսքը Սուրբ Աթոռի փոխպետքարտուղար Էդգար Պենյա Պառայի հետ մամուլի համար համատեղ հայտարարության ժամանակ

«Ուզում ես շենացնել հայրենիքդ, սկսիր քո՛ համայնքից»․ Վեդիում ՔՊ-ի ավագանու ցուցակը գլխավորելու է Գարիկ Սարգսյանը

Տարածաշրջանի բոլոր տնտեսական եւ տրանսպորտային կոմունիկացիաները պիտի բացվեն. Փաշինյանը՝ ապաշրջափակման մասին

Ովքեր են Գեղարքունիքում և Կոտայքում ՔՊ-ի համայնքապետի թեկնածուները

Դավիթ Գևորգյանն անդրադարձել է պաշտոնից ազատման իր դիմումին եւ խնդրել զերծ մնալ որևիցե մեկնաբանությունից

ԱՀԿ-ն կարծում է՝ աշխարհն ունի բոլոր միջոցները՝ կորոնավիրուսային հիվանդությունը հաղթահարելու համար

Կենտրոնական բանկը սահմանել է նոր փոխարժեքներ․ դոլարը թանկացել է, եվրոն ու ռուբլին՝ էժանացել

Վարդենիս-Մարտակերտ ճանապարհի ապաշրջափակման մասին քննարկում տեղի չի ունենում. փոխվարչապետ

Էրեբունու սննդի օբյեկտներում պատվաստված չլինելու կամ ՊՇՌ թեստի պատասխան չունենալու հիմքով կազմվել է 9 արձանագրություն

Հերիք եղավ, բոլ եղավ. 28 տարի դուք բանակցելիս եք եղել հայրենիքի 72 տոկոսը հանձնելու վերաբերյալ. Նիկոլ Փաշինյան

Իրականացվել է մարտական հերթափոխ. ստուգվել են զինծառայողների հաստիքային սպառազինությունն ու հանդերձանքը

Ուժեղացված ծառայություններ Երևանում. հայտնաբերվել է սպանության փորձի մեղադրանքով հետախուզվող (տեսանյութ)

«Զինծառայողների ապահովագրման հիմնադրամ»-ում զոհվածների ցուցակը հրապարակված է. պաշտպանության նախարարը՝ Գեղամ Նազարյանին

Քննարկվել են բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում հայ-լիտվական համագործակցությունն ընդլայնելու հնարավորությունները

Տեղի է ունեցել Հայաստանում Սուրբ Աթոռի առաքելական նվիրակության բացման արարողությունը (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Այս պահին Հայաստանի վարչապետի ու Ադրբեջանի նախագահի միջև որևէ հանդիպում նախատեսված չէ. Արարատ Միրզոյան

Արվելու է ամեն ինչ, որպեսզի Հոկտեմբերի 27-ի պատվիրատուները հայտնվեն ճաղերի հետևում. Ալեն Սիմոնյան

ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը և պատգամավորները ծաղիկներ են խոնարհել Հոկտեմբերի 27-ի զոհերի հիշատակին (լուսանկարներ)

Վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել հոկտեմբերի 27-ի ոճրագործության զոհերի հիշատակին (տեսանյութ)

Փելասարում դիրքային փոփոխություն տեղի չի ունեցել. վարչապետ

Դիմել էր փախուստի՝ վնասելով ճանապարհին կայանված 7 ավտոմեքենա, 17-ամյա վարորդը կալանավորվել է. ՔԿ (տեսանյութ)

Արմեն Սարգսյանն աշխատանքային կարճատև այցով Արաբական Միացյալ Էմիրություններում է (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Արտակ Մանուկյանն ընտրվել է Կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ

Հրդեհ Արին Բերդի փողոցում. հայտարարվել է հրդեհի բարդության «Թիվ 2» կանչ (լուսանկարներ)

«Էլենէքսը» շրջակա միջավայրին հասցրել է 6.3 մլն ՀՀ դրամի չափով վնաս. ԲԸՏՄ

Հոկտեմբերի 30-ին միակողմանի կփակվի Էջմիածին-Երևան ճանապարհը. կանցկացվի «Վարչապետի գավաթ» սիրողական կրոսավազքը

Արմեն Սարգսյանը Սաուդյան Արաբիայից մեկնել է Արաբական Միացյալ Էմիրություններ

Ընտրությունները պիտի զարգացման, շենացման, հզորացման նոր ժամանակաշրջան բացեն մեր մեծ համայնքում. Դավիթ Խուդաթյան