Երբ մարզերում տրանսպորտային համակարգը կբարելավվի. ինչու է միասնական ցանցի ներդրման գործընթացը դանդաղում

Այս տարվա երկրորդ կեսից Կոտայքի, Արարատի եւ Արմավիրի մարզերում նախատեսվում է նոր տրանսպորտային միջոցների շահագործում:

Հայաստանում միջմարզային երթուղիների ընդհանուր համակարգի ներդրումը, սակայն, որոշակի խոչընդոտներով է ընթանում: Մարզերում մեկ օպերատորի կողմից կենտրոնացված սպասարկման համակարգի սպասված մեկնարկը ձգձգվում է բարդ ու ժամանակատար աշխատանքի եւ ինչ-որ տեղ արհեստածին խոչընդոտների պատճառներով: Դրան է նաեւ նպաստում համայնքների խոշորացումը, քանի որ գործընթացը դեռեւս վերջնական ավարտված չէ: Որոշ մարզերում էլ հավելյալ դժվարության ու մրցութային փուլերի ժամանակավոր սառեցմանն են հանգեցրել մրցույթին մասնակից եւ չհաղթած որոշ կազմակերպությունների իրավական դաշտ մտցնելու որոշումները:

Օրերս ՀՀ ԱԺ ֆինանսավարկային եւ բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովը դրական եզրակացություն տվեց «Երևանի ավտոբուսների ծրագիր» դրամաշնորհային համաձայնագիրը վավերացնելու մասին նախագծին: Նշենք, որ նախագծի քննարկման ժամանակ անդրադարձ եղավ նաեւ վերոնշյալ խնդրին:

ՀՀ Ազգային ժողովի «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Արուսյակ Մանավազյանը էլ հարց ուղղեց ՀՀ տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների փոխնախարար Արմեն Սիմոնյանին՝ հետաքրքրվելով՝ հնարավոր չէ՞ խնդրին որոշակի արագացված տեմպերով լուծում տալ:

«Օրինակ՝ ինչո՞ւ պիտի մարզի բնակիչը 2-3 տարի սպասի, որ դատական հարցերը կարգավորվեն, նոր լուծում ստանա իր մարզի հասարակական տրանսպորտի խնդիրը: Ինչի՞ն սպասի, ինչքա՞ն սպասի բնակիչը: Ի՞նչ լուծում կառաջարկեք»,- մասնավորապես հարցադրում արեց Մանավազյանը: ՏԿԵ փոխնախարարն էլ նկատեց՝ նույն մտահոգություններն ինքն ունի, սակայն, երբ խնդիրը իրավական դաշտում է, ոչինչ անել հնարավոր չէ:

ՏԿԵ ավտոմոբիլային տրանսպորտի քաղաքականության բաժնի պետի պաշտոնակատար Ռուզաննա Այվազյանն էլ «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրուցում անդրադառնալով խնդրին՝ նշեց՝ այս պահին մեկ մարզ կա, որտեղ մրցույթ է կայացել, եւ հաղթող կազմակերպություն չի եղել:

«Արմավիրի մարզի Արմավիրի տարածաշրջանում հաղթող կազմակերպություն չունենք: Մրցույթին մասնակցած երկու կազմակերպություններն էլ յուրաքանչյուրն իր մասով չի ապահովել օրենսդրության պահանջները: Սակայն երկուսն էլ փաստացի բողոքարկել են դատարանի որոշումը»,- ասաց նա:

Այվազյանը նաեւ նկատեց՝ դատավարական գործընթացի ավարտից հետո կրկին մրցույթ կհայտարարվի, եւ արդեն հստակ կլինի, թե ո՞ր կազմակերպությունը կլինի փոխադրող:

«Արմավիր մարզի Վաղարշապատի տարածքում խնդիր չունենք: Փոխադրող կազմակերպություն ունենք արդեն: Կոտայքի մարզում ունենք հաղթող կազմակերպություն, այն արդեն ավտոբուսներ է ներկրել Հայաստան, վաղվանից դրանք երթուղի կմտնեն, կգործարկվեն: Նախատեսվում է՝ երթուղային ցանցն ավելի կմեծանա, կթարմացվի: Կոտայքի մարզի հետ կապված խնդիր չունենք»,- վստահեցրեց Ռուզաննա Այվազյանը:

Նաեւ հետաքրքրվեցինք, թե ընդհանուր առմամբ միասնական տրանսպորտային համակարգի ներդրման գործընթացի տեմպերն ինչպե՞ս են գնահատվում, Այվազյանն ասաց. «Քանի որ նորություն է, եւ ամբողջ կանոնավոր ուղեւորափոխադրումները կազմակերպվել են մինչեւ հիմա 1-ական երթուղիներով, իսկ այժմ, քանի որ ամբողջ ցանցը սպասարկվելու է մեկ օպերատորի միջոցով, իհարկե, շատ ավելի բարդ է ընթանում»:

Այվազյանի խոսքով՝ համայնքների խոշորացմամբ պայմանավորված՝ վերանայվում են նաեւ չվացուցակները, մարզային ու միջմարզային երթուղիների ուղեգծերը: Նրա փոխանցմամբ՝ այն մարզերում, որտեղ դեռ մրցույթ չի հայտարարվել, ամենայն հավանականությամբ կհայտարարվի 1,5-2 ամիս հետո. «Աշխատանքներն են տարվում, դրանց ծավալը մեծ է: Հուսով ենք, որ կկարողանանք հնարավորինս արագ ապահովել մրցույթների ընթացքը»:

Ավտոմոբիլային տրանսպորտի քաղաքականության բաժնի պետի փոխանցմամբ՝ մրցույթին մասնակցած պարտվող կողմը ցավագին է տանում, քանի որ այն մեծ ներդրումների հետ է կապված: «Սակայն մենք բազմիցս ասել ենք, որ այդ նույն փոխադրող կազմակերպությունները կարող են մասնակցել մյուս մարզերի մրցույթներին, շտկելով թերություններն ու համապատասխանեցնելով դրանք նշված պայմաններին ու պահանջներին՝ կարողանան հաղթահարել: Այդ առումով որեւէ սահմանափակում չկա»,- ասաց նա:

Հարցադրմանը՝ դատավարական պրոցեսները որքանո՞վ են ազդել նախանշված ժամկետում ծրագիրն ավարտին հասցնելուն, Այվազյանը հայտնեց՝ բնականաբար, այդ գործընթացները կասեցրել եւ դանդաղեցրել են գործընթացը: Նախնական ժամկետները նախանշված են եղել 2022 թվականի ավարտ, սակայն ընթացող տեմպը հուշում է, որ չեն հասցնի. «Քանի որ դեռեւս համայնքների խոշորացման գործընթացը ամբողջովին չի ավարտվել որոշ մարզերում, դրանից էլ է կախված երթուղիների վերանայումը: Դա էլ է գործընթացը մի փոքր հետ գցում:

Այվազյանը նաեւ հայտնեց, որ մրցույթին մասնակից ընկերությունները հիմնականում տարիների փորձառություն ունեցող եւ նախկինում տարբեր երթուղիներ սպասարկող փոխադրողներ են. «Ոլորտը յուրօրինակ է, պատասխանատվությունը՝ մեծ, եւ, բնականաբար, նախապատվություն ենք տալիս դրանց, քանի որ իրենց համար ավելի հեշտ է գործընթացը կազմակերպել: Սակայն դրանք նախկինում մեկ-երկու երթուղի են սպասարկել, այժմ խոսքը մի ամբողջ համակարգի մասին է. մեծ ներդրումների ծավալ է ակնկալում: Բավականին խիստ է գնահատվում տրանսպորտային միջոցների որակը. պիտի թարմացնեն ամբողջովին»:

Այվազյանի փոխանցմամբ՝ 2018 թվականից իրականացվում է շատ մեծ ծրագիր, որի արդյունքը քաղաքացիներն ամենաուշը եկող տարի կտեսնեն: Արդեն կա մշակած ծրագրային համակարգ, որի միջոցով կկարողանան ապահովել ինտերակտիվ քարտեզի պահանջը. բջջային հավելվածով մարդիկ կկարողանան տեսնել, թե իրենց տրանսպորտային միջոցը որտե՞ղ է, ո՞ւր է հասել:

«Ծրագիրը պատրաստ է, սակայն այդ հավելվածը եւս կգործարկվի, երբ բոլոր մարզերում արդեն շահագործման հանձնվի նոր տրանսպորտային շարժակազմը»,- հայտնեց Այվազյանը: Հարցին՝ վճարման համակարգն ինչպե՞ս է լինելու, արդյոք մայրաքաղաքի տրանսպորտի նմա՞ն կլինի, Այվազյանը նշեց, որ նման պահանջ չկա սահմանված, փոխադրողը կորոշի: