Եթե Պուտինը զգա, որ արդյունքի չի հասնում Ուկրաինայում, կարող է կիրառել միջուկային մարտագլխիկներ. Գարիկ Քեռյան

Հայտնի է, որ այսօր առավոտից գնդակոծվել է Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևը։ Քաղաքում օդային տագնապի մասին ահազանգից հետո որոտացել է մի քանի պայթյուն, կան զոհեր և տուժածներ։

Նշենք, որ հոկտեմբերի 8-ին՝ Ղրիմի կամրջի պայթյունից և մասնակի փլուզումից հետո, մի շարք ռուս պաշտոնյաներ սպառնում էին հարվածներ հասցնել Ուկրաինայի կենտրոնին, Գերագույն Ռադային և նույնիսկ միջուկային զենք կիրառել։ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինն էլ մեղադրել է ուկրաինական գաղտնի ծառայություններին Ղրիմի կամուրջը պայթեցնելու համար և այն անվանել «ահաբեկչական հարձակում»։

«Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում քաղաքագետ Գարիկ Քեռյանը, անդրադառնալով վերջին դեպքերին, նկատում է՝ սկզբնական շրջանում ռուսական կողմը հաշվարկել էր, որ պատերազմն արագ է ընթանալու, իրենք հասնելու են արդյունքի և Ուկրաինային ստիպեն ճանաչել տարածքային փոփոխությունները, սակայն.

«Ռուսաստանը չէր հաշվարկել Արևմուտքի գործոնը, և փաստացի առաջին փուլը հանգեցրեց ռուսական ռազմական պլանների ձախողման: Դրանից հետո փոխվեց մարտավարությունը, սկսվեց Ուկրաինային դանդաղ կազմալուծելու և ռեսուրսները «աղալու» գործընթացը: Այս ծրագրին ի պատասխան՝ Արևմուտքն ավելացրեց նոր տեսակի զինամթերքի մատակարարումը Ուկրաինային, այդպիսով՝ պատերազմը դարձավ երկկողմանի՝ հյուծելով և՛ ՌԴ-ին, և՛ Ուկրաինային: Այս պահին անկանխատեսելի է, թե ինչ շարունակություն կարող է ունենալ տարվող ռազմական օպերացիան»:

Ըստ քաղաքագետի՝ ավելի ակտիվ գործողությունների վերսկսման համար շրջադարձային կետ եղավ Ղրիմի կամրջի վրա տեղի ունեցած պայթյունը: «Այն ստիպեց Ռուսաստանին Ուկրաինայի դեմ սկսել կիրառել նոր զենքեր և ոչ թե ռազմաճակատում վարել ռազմական գործողություններ, այլ հարվածել Ուկրաինայի քաղաքներին և մայրաքաղաքին: Այս հագմանքը կարող է ստիպել ԱՄՆ-ին և Արևմուտքին Զելենսկուն տանել բանակցությունների սեղան, որովհետև Արևմուտքն իր համար կարմիր գիծ է համարում այս պատերազմի միջուկայինի վերածումը: Սակայն եթե Պուտինը զգա, որ արդյունքի չի հասնում Ուկրաինայում, հնարավոր է՝ կիրառի փոքր հզորության միջուկային մարտագլխիկներ, որոնք կարող են դնել քաղաքակրթության ոչնչացման հարցը»,- կարծում է զրուցակիցը:

Քեռյանը նշում է՝ եթե սա տեղի ունենա, ապա դրան կարող են հետևել Արևմուտքի միջուկային հարվածները, սակայն ոչ ոք չի կարող երաշխիք ունենալ, որ փոքր մարտագլխիկները չեն վերածվի առավել հզոր մարտագլխիկների կիրառման: Վերջինիս խոսքով՝ ամերիկյան և ռուսական զինանոցներում յուրաքանչյուր մարտագլխիկ տասնապատիկ ավելի հզոր է, քան այն, ինչը կիրառվեց 1945 թվականին Հերոսիմա և Նագասակի քաղաքների ուղղությամբ:

Վերադառնալով Ղրիմի կամրջի պայթյունին՝ քաղաքագետը զարմանում է, թե ինչպես կարող էին պատերազմի մեջ գտնվող հսկա գերտերության հատուկ ծառայություններն ու անվտանգության մարմինների ղեկավարները չմտահոգվել ռազմավարական այդ կարևոր օբյեկտի վրայով անցնող տրանսպորտային միջոցների ստուգման իրականացմամբ։

«Դա ցույց է տալիս, որ Ռուսաստանի ծառայությունների գլխին կանգնած են ոչ կոմպետենտ մարդիկ: Մամուլը գրում է, որ հնարավոր է՝ դավաճանություն է: Կա նաև վարկած, որ պայթյունը կազմակերպել է ՌԴ-ը՝ Ուկրաինայի վատաբանելու համար: Չնայած Կիևը չի մերժել իր մասնակցությունը, հակառակը՝ բացականչական, հիացական կոչեր են հնչել»,- նկատում է նա:

Դիտարկմանը, որ բազմիցս փորձ է արվել բանակցությունների, սակայն բուն գործընթացն այդպես էլ չի սկսվել, ի՞նչ է կարծում այս մասով՝ բանակցություններ կլինե՞ն Պուտինի և Զելենսկու միջև, թե՞ «միջուկային արմագեդոնը» իրական սցենար կարող է դառնալ, Քեռյանը հույս է հայտնում, որ բանը դրան չի հասնի:

«Միջուկային արմագեդոնի դեպքում հաղթողներ չեն լինելու: Ռուսաստանի միջուկային պոտենցիալը բավարար է աշխարհը 22 անգամ ոչնչացնելու համար, ԱՄՆ-ի ու նրա դաշնակիցների պոտենցիալն էլ հավասար է մոտ 44 անգամ գլոբալ ոչնչացման հզորությանը: Իսկ բանակցությունների մասով, այո՛, փաստացի դրանք դեռևս տեղի չեն ունեցել, որովհետև Վլադիմիր Զելենսկին պահանջ է դրել՝ վերականգնել Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունը, նոր գնալ դրանց: Ռուսական կողմի պահանջն էլ Ղրիմի ճանաչումն է: Այս երկու դիրքավորումներն արդեն անհնարին են դարձնում բանակցությունների ընթացքը: Բայց վերջերս խելամիտ առաջարկություն էր արել Իլոն Մասկը, այն է՝ Ղրիմը ճանաչել Ռուսաստանի կազմում, իսկ միացվող տարածքների հանրաքվեն անցկացնել ոչ թե Ռուսաստանի հովանավորությամբ, այլ ՄԱԿ-ի: Վստահ եմ, եթե նման միջանկյալ որոշում առաջարկվի, Պուտինն այն կընդունի, քանի որ Ռուսաստանի տնտեսությունը գտնվում է շատ վատ վիճակում: Վերջին մոբիլիզացիան էլ ցույց տվեց, որ օր օրի ավելանում է հանրային դժգոհությունը գործող վարչակազմից»,- ասում է զրուցակիցը:

Խոսելով ռուս-ուկրաինական պատերազմի ահագնացման և դրա՝ ՀՀ-ի վրա ազդեցության մասին՝ Գարիկ Քեռյանն ընդգծում է՝ ՌԴ-ն այս ընթացքում չի կարող զբաղվել մեր տարածաշրջանով, իսկ սահմանզատում և սահմանագծում չի կարող իրականացվել առանց Ռուսաստանի, քանի որ այս պետությունից են Հայաստանն ու Ադրբեջանը անկախացել, և քարտեզները Ռուսաստանում են գտնվում, այլ փաստական նյութ չկա:

«Ուկրաինական պատերազմի ձգձգումը և, Աստված մի արասցե, ՌԴ-ի անհաջողությունները տարածաշրջանում ստեղծելու են Թուրքիայի և Ադրբեջանի ամենաթողությունը: Արևմուտքը, իհարկե, ճնշում է Ադրբեջանի և Թուրքիայի ախորժակը, սակայն միայն հայտարարություններով և կողմնակի միջոցներով: Եվրամիության համար Ալիևն արդեն դարձել է հուսալի գործընկեր, և, բնականաբար, ենթադրել, որ ԵՄ անդամ երկրների խաղաղապահ ուժերը կարող են գալ, մասնակցել այստեղ ռազմական գործողությունների և զսպել նրանց ախորժակը, ֆանտաստիկայի ժանրից է: Մեզ ձեռք է տալիս, որ ՌԴ-ն դուրս գա ճգնաժամից և ժամանակ ունենա զբաղվելու նաև մեր անվտանգության խնդիրներով»,- նշում է նա: