Գնաճի դեմ հիմա հնարավոր չէ պայքարել. տնտեսագետը՝ տնտեսական աճի և կենսամակարդակի մասին

ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ Հայաստանում տնտեսական աճն արագացել է: 2022 թվականի 3-րդ եռամսյակում, նախորդ տարվա նույն եռամսյակի համեմատ, մեր ՀՆԱ-ն աճել է 14.8%-ով:

Տնտեսագետ Հրանտ Միքայելյանի խոսքով՝ ՀՀ-ում հունիսից սկած է տնտեսական աճն արագացել, և նկատելի է արտաքին առևտրի հետ կապված ոլորտների աճը: Նշենք, որ, ըստ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների, առևտրի և ծառայությունների ոլորտն աճել է 19.1%-ով:

«Աճել է մեծածախ առևտուրը, մանրածախը ոչ այդքան, դա էլ կապված է գնաճի հետ, ինչը բացասական ազդեցություն է ունենում մանրածախ առևտրի վրա: Այս տնտեսական աճը զգալիորեն կապված է Հայաստանից դուրս կատարվող իրադարձություններով, օրինակ՝ ռուս-ուկրաինական պատերազմով: 14,8 տոկոս ՀՆԱ-ի աճի կեսը պայմանավորված է այդ հանգամանքներով: Մինչ այդ իրադարձությունների տեղի ունենալը՝ տնտեսական աճը 7-8 տոկոս էր, ինչը կրկին լավ ցուցանիշ էր, սակայն՝ ոչ այդքան բարձր: Կարող ենք ասել՝ Հայաստանն ավելի շատ հաջողում է միջազգային լարված իրավիճակում, քան՝ ձախողում: Իրավիճակը, իհարկե, կարող է փոխվել, դա կազդի նաև Հայաստանի վրա»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասում է տնտեսագետը:

Դիտարկմանը՝ վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալը հաշվետու ժամանակահատվածում նվազել է 0.1%-ով, զրուցակիցը նշում է՝ մի քանի տարի է, ինչ կլիմայական փոփոխությունները բացասական ազդեցություն են ունենում գյուղատնտեսության վրա:

«Բացի այդ, գյուղատնտեսության ոլորտում կան գործընթացներ, որոնք էլ ավելի ուշադրություն են պահանջում Կառավարությունից: Սակայն Էկոնոմիկայի նախարարությունն այդքան էլ ուշադրություն չի դարձնում գյուղատնտեսության ոլորտին: Ճիշտ չէր գյուղատնտեսության նախարարությունը միացնել էկոնոմիկայի նախարարությանը, չպետք է թերագնահատել այդ ոլորտը»,- կարծում է նա:

Անդրադառնալով ռուս-ուկրաինական պատերազմով պայմանավորված՝ ՀՀ մեծ ներհոսքին և այդ ֆոնին նոր ներդրումային ծրագրեր իրականացնելուն՝ Միքայելյանը նկատում է՝ ներդրումային առաջարկներով պետք է հանդես գալ, գեներացնել գաղափարներ, օրինակ՝ կարող է ստեղծվել մարմին, որը կզբաղվի ներդրումային այդ առաջարկներով:

«Իսկ ինչ վերաբերում է ներհոսքին, այս պահին առաջին և կարևոր քայլերից մեկն այն պետք է լինի, որ չպետք է թույլ տրվի, որ դրամն այսքան արժևորվի: Պետք է կուտակել գումարներ պետության պահուստային հիմնադրամում: Դա թույլ կտա իրականացնել պարտքների մարում, զինտեխնիկայի գնման նպատակով լրացուցիչ գումար կարող է լինել, կամ ընդհանրապես պահուստային գումար դառնալ պետության կարիքների համար: Հաջորդ տարին համաշխարհային տնտեսության մեջ բարդ է լինելու: Եթե հիմա հաջողակ իրավիճակ է, հաջորդ տարի հնարավոր է հաջողակ չլինի մեզ համար. կուտակված լրացուցիչ գումարները չէին խանգարի մեզ»,- նկատում է տնտեսագետը:

Անդրադառնալով այն խոսակցություններին, թե ՀՀ-ում խոսում են տնտեսական աճի մասին, սակայն երկրում գնաճ է, աղքատության բարձր մակարդակ կա, մարդկանց կենսակերպը չի փոխվում՝ Հրանտ Միքայելյանն ասում է՝ գնաճի դեմ հիմա հնարավոր չէ պայքարել:

«Կոչեր են հնչում, որ գնաճը պետք է զսպվի, բայց դրա գինը կարող է լինել տնտեսական աճի անկումը, ինչն անցանկալի է: Այո՛, տնտեսական աճը և կենսամակարդակը անմիջական փոխկապակցված չեն: Կարող է լինել տնտեսական աճ, սակայն կենսամակարդակը կարող է նվազել կամ աճել: Հետագայի համար կարող է կուտակվել տնտեսական պոտենցիալ՝ կենսամակարդակի բարձրացման համար: Դա կարող է լինել մի քանի տարիների ընթացքում: Կենսամակարդակի բարձրացման մասին եթե խոսենք, ապա պետք է եկամուտները բարձրացվեն, հարկերը նվազեցվեն, բայց սա կարճաժամկետ լուծում է: Որպես երկարաժամկետ լուծում կարող  է լինել, օրինակ, աշխատատեղերի բացումը»,- նշում է զրուցակիցը: