Սիրիայում ահավոր վիճակի է, բժշկական սարքավորումների խիստ անհրաժեշտություն կա. «Գանձասար» պարբերականի խմբագիր

«Երկուշաբթի լուսադեմին հաջորդաբար երկու շատ ուժեղ երկրաշարժ զգացվեց: Մեր տունն էլ շատ ուժեղ ցնցվեց, քանի որ 5-րդ հարկում ենք ապրում», «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում պատմում է Հալեպում լույս տեսնող «Գանձասար» պարբերականի խմբագիր Զարմիկ Պօղիկյանը: 

Նրա խոսքով՝ առաջին ցնցման ժամանակ մտածել են՝ կանցնի, սակայն երբ երկրորդ ալիքն են զգացել, և տանն ամեն ինչ սկսել է շուռ գալ ու ջարդվել, ամուսնու և երեխաների հետ դուրս է վազել. «Այդ օրվանից դեռ չենք գնացել տուն, միայն այսօր առավոտյան ենք մտել ու շատ արագ դուրս եկել: Վնասվածքներ կան, բայց, բարեբախտաբար, շենքը փլուզվելու վտանգի ենթակա չէ»:

CNN լրատվականի վերջին տվյալներով՝ փետրվարի 6-ին Թուրքիայում և Սիրիայում տեղի ունեցած 7,8 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժի հետևանքով զոհվել է ավելի քան 11 հազար մարդ, տասնյակ հազարները՝ վիրավորվել: Երկրաշարժից հետո տարածաշրջանում 150-ից ավելի հետցնցում է տեղի ունեցել: Սառնամանիքը, ձյունն ու անձրևները բարդացնում են փլատակներից մարդկանց դուրս բերելու գործընթացը: Նշվում է, որ երկրաշարժը տարածաշրջանում վերջին 100 տարում տեղի ունեցած ամենաուժեղ երկրաշարժերից մեկն է:

Զարմիկ Պօղիկյանն ասում է՝ երկրաշարժը ցնցել է Սիրայի ամբողջ տարածքը, բայց առավել ուժեղ այն զգացել են Լաթակիա և Հալեպ նահանգներում, քանի որ աշխարհագրորեն այս երկու նահանգներն ամենամոտն են էպիկենտրոնին:

«Շատ ուժեղ ցնցում էր, միանգամից շենքեր ու բնակարաններ փուլ եկան, մի շարք մարդիկ էլ անապաստան մնացին, դուրս են եկել իրենց տներից և վախենում են վերադառնալ, քանի որ երկրաշարժից հետո անընդհատ հետցնցումներ են գրանցվում: Կեսգիշերվա այդ ժամին ահավոր վիճակ էր, սկսվեց խուճապ, որովհետև Սիրայի մեջ նման ուժգնությամբ երկրաշարժ վերջին 30 տարում ես գոնե չեմ հիշում: Բոլորը գիշերեցին դրսում, ոմանք՝ իրենց մեքենաների մեջ՝ բացօթյա տարածքներում, մյուսները դիմեցին եկեղեցիներին ու ակումբներին»,- պատմում է նա: 

Զրուցակցի հավաստմամբ՝ հայ համայնքը անմիջապես կազմակերպել է ապաստարանների ապահովումը. «Եկեղեցիների, դպրոցների ու ակումբների տարածքներում տեղավորեց ժողովրդին՝ ապահովելով էլեկտրականության, ջեռուցման, սննդի ու դեղորայքի, առաջին օգնության բոլոր կարիքները: Մենք էլ ընտանիքով դրսում ենք գիշերել՝ մեր մեքենայի մեջ»:

Վերջինս ցավով է նշում, որ այս պահին հայտնի է երկու հայ զոհի մասին. երկրաշարժի առաջին օրը փլատակներից դուրս են բերել մոր և որդու դիերը, իսկ ընտանիքի հայրը և դուստը տեղափոխվել են հիվանդանոց: Նրանց վիճակը գնահատվում է կայուն. «Ունենք նաև այլ վիրավորներ, որոնք համեմատաբար թեթև վնասվածքներ են ստացել: Մոտավորապես 10 վիրավոր ունենք Հալեպում, բոլորի վիճակն էլ կայուն է»: 

Զարմիկ Պօղիկյանը նշում է, որ այժմ երկրաչափներն ուսումնասիրում են երկրաշարժից տուժած տների խոցելիության աստիճանը և թե որքանո՞վ է ապահով վերադառնալ այն շենքերը և տները, որոնք դեռևս չեն փլուզվել. «Այսօր առավոտյան էլ հետցնցումներ զգացինք, և մասնագետները նշում են՝ ակնկալելի է, որ դրանք դեռ կշարունակվեն, ինչը նշանակում է, որ վտանգ դեռ կա: Բնականաբար, վախ էլ կա, որոշները վախենում են իրենց տները վերադառնալ: Աստված մի արասցե, եթե կրկին ցնցումներ լինեն, դրանք կարող են ամբողջությամբ փլուզվել: Հիմա բոլորի մոտ այս մտահոգությունը կա»: 

«Գանձասար» պարբերականի խմբագրի փոխանցմամբ՝ երկրաշարժից առավելապես տուժել է Սիրիայի Լաթիակիա նահանգը, քանի որ ցնցումն այնտեղ էլ է ուժգին եղել:

«Միայն Հալեպում մոտավորապես 50 շենք է փլուզվել, Լաթակիայում այդ թիվն ավելի մեծ է: Լաթակիայից հյուսիս՝ Քեսաբ հայաբնակ քաղաքում էլ ցնցումը բավականին ուժեղ է զգացվել: Քեսաբի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին է վնասվել ու էլի որոշ կառույցներ, բայց վնասները համեմատաբար ավելի քիչ են, զոհեր էլ չկան: Դամասկոսում էլ են ցնցումներ եղել, բայց ոչ նույն ուժգնությամբ, ինչ հյուսիսային նահանգներում»:

Սիրիայում հիմա արտակարգ դրություն է հայտարարված, ամեն ինչ փակ է, միայն հիվանդանոցներն են գործում, պետական անվճար կենտրոններ կան, որտեղ մարդիկ դիմում են տարբեր կարիքներով: Նրա խոսքով՝ այժմ Սիրիան հատկապես շարժական բուժսարքավորումների սուր կարիք ունի: 

«Տարբեր երկրներից փրկարարական ջոկատներն ու հումանիտար օգնությունը ժամանում են, հատկապես Արաբական երկրները, շրջանցելով տնտեսական շրջափակման օրենքները, որ շատ անհարիր է ներկայիս երկրաշարժից տուժած ժողովրդի դեմ շարունակելը, որովհետև ժողովուրդն ահավոր վիճակի մեջ է և կարիք ունի տարբեր օժանդակությունների, բժշկական սարքերի և այլն: Սիրիան մեծ թվով փրկարարական ջոկատներ չունի, երկիրը ավելի քան տասը տարի պատերազմ տեսած երկիր է, և ամեն տեսակի օգնությունների կարիք կա: Մինչև հիմա Եգիպտոսից, Ալժիրից, Իրանից, Ռուսաստանից, Իրաքից, Չինաստանից օժանդակության շուրջ տասնյակ օդանավեր են Հալեպ եկել: Նաև Դամասկոսի միջազգային օդանավակայանում են օժանդակություններ հասել հիշյալ արաբական և այլ երկրներից: Իմ տեղեկությունների համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետությունն էլ է ուղարկել մարդասիրական օժանդակություն»,- ասում է Զարմիկ Պօղիկյանը:

Նշենք, որ Հալեպի օդանավակայանում ժամեր առաջ վայրէջք է կատարել Հայաստանի կառավարության՝ Սիրիայի երկրաշարժից տուժածներին մարդասիրական օգնություն ուղարկած օդանավը։ Նույն օդանավով մարդասիրական օգնության հետ միասին Հալեպ է ժամանել 29 հայ փրկարար, հայտնում է Սիրիայում ՀՀ դեսպանությունը։

Հայաստանը փրկարարական ջոկատներ է ուղարկել նաև Թուրքիա:

Հերմինե Կարապետյան