Ֆուտբոլի Հայաստանի ազգային հավաքական. Ֆուտբոլը արդար խաղ է

Ֆուտբոլի Աշխարհի 2018 թվականի առաջնության ընտրական մրցաշարի Դանիա – Հայաստան ազգային հավաքականների հանդիպման ժամանակ, որքան էլ զավեշտալի հնչի՝ մեր թիմի համար արձանագրված միակ դրական գործոնը հաշիվն էր. 1-0 հօգուտ Դանիայի: Մեր թիմի խաղի լավագույն բնութագիրն այս անգամ ոչ թե բառերն են, այլ՝ թվերը: Համաձայն ֆուտբոլային վիճակագրությամբ զբաղվող ամենահայտնի՝ «Opta» համակարգի ներկայացրած տվյալների, Դանիա - Հայաստան խաղի ժամանակ տանտերերի առավելությունը եղել է ակնհայտ բոլոր առումներով:

Գնդակին տիրելու տոկոսային հարաբերությունը եղել է 80-20 (նշեմ, որ «Opta»-ն այս դեպքում հաշվարկում է բացառապես այն րոպեները, երբ գնդակը եղել է խաղի մեջ, ինչը շատ ավելի ճշգրիտ վիճակագրական տվյալ է), հարվածները դարպասին՝ 20-1, փոխանցումները՝ 820-215, փոխանցումների ճշգրտությունը՝ 89 % -59 %, անկյունային հարվածները՝ 13-0 եւ այլն: Դանիան գնդակին տիրել է 4 անգամ ավելի շատ, Դանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստները մոտ 4 անգամ ավելի շատ փոխանցումներ են կատարել, քան մեր ֆուտբոլիստները, Դանիայի ընտրանու հենակետային կիսապաշտպան Վիլիամ Կվիստը գրեթե այնքան ճիշտ փոխանցումներ է կատարել (116), որքան Հայաստանի հավաքականի բոլոր ֆուտբոլիստները իրար հետ վերցրած (127):

Հավատացեք, նման թվեր չեք կարող գտնել նույնիսկ նման վիճակագրական տվյալներով աշխարհում անգերազանցելի իսպանական «Բարսելոնայի» եւ իսպանական ամենաթույլ թիմերից մեկի հանդիպումների ժամանակ, երբ արձանագրվում է 7-0, 8-0 հաշիվներ: Ընդ որում, Դանիայի հավաքականը հաստատապես «Բարսելոնա» չէ, հետեւաբար մեր թիմի խաղը չի դիմանում ոչ մի քննադատության: Անատամ, անկիրք, անհասկանալի, անմիտք, աննպատակ եւ այլն. «ան» նախածանցով բոլոր բառերի համադրությամբ թերեւս կարելի է բնութագրել Հայաստանի ընտրանու խաղը Դանիայի դեմ: Իհարկե, հիմա կարելի է բազմաթիվ պատճառաբանություններ գտնել՝ հարցեր կան մեր թիմի մեկնարկային կազմի, հավաքական հրավիրված ֆուտբոլիստների, ընտրված մարտավարության եւ այլն, վերաբերյալ:

Բայց գլոբալ առումով նման իրավիճակը բավական սպասելի  եւ օրինաչափ էր հայկական ֆուտբոլով հետաքրքրվողների համար, զարմանալի եւ անսպասելի՝ միայն հավաքականի խաղերի ժամանակ մեր ֆուտբոլի մասին հիշող մարզասերների համար: Այնպես է ստացվել, որ մեր ազգային հավաքականի յուրաքանչյուր խաղից առաջ բոլորը մեր թիմի ֆուտբոլիստներից սպասում են ինչ-որ հրաշքի ու հետո հուսահատվում, զայրանում, որ այդ հրաշքը տեղի չունեցավ: Իսկ այդ «հրաշքը» մեր թիմի լավ խաղն է, ֆուտբոլիստների գրագետ գործողությունները, հաղթանակները, կամ թեկուզ ոչ-ոքիները մեզնից շատ ավելի բարձրակարգ թիմերի հետ խաղերում: Իրականում, իհարկե, ֆուտբոլում հրաշքներ լինում են եւ ավելի շատ այն դեպքերում, երբ արժանի ես լինում:

Մոտ 2 տարի՝ 2010-11 թվականներին մեր ընտրանու յուրաքանչյուր խաղ նման էր հրաշքի, հեքիաթի. եվրոպական ֆուտբոլային քարտեզի վրա երբեւէ իր անունը չարձանագրած Հայաստանը իրոք գեղեցիկ ֆուտբոլ էր խաղում, հաղթանակներ տոնում: Այդ ժամանակ մեր երկրում իսկական ֆուտբոլային բում էր. բոլորը ապրում եւ շնչում էին Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականով, մեր ֆուտբոլիստները վայելում էին ժողովրդի սերն ու հարգանքը, եւ ամենակարեւորը. բոլորը մեկ նպատակի՝ Հայաստանի ազգային հավաքականի հաջողությունների համար էին ապրում եւ գործում: Այդ տարիներին ֆուտբոլը ամբողջովին պոկվել էր, առաջ էր անցել մեր երկրում տիրող իրավիճակից, ցանկանում էր «ապրել ու գոյատեւել» առանձին եւ գրեթե ստացանք աշխատանքի եւ նվիրումի «վարձը» ֆուտբոլից՝ Հայաստանի ազգային հավաքականը բավական մեծ հեղինակություն նվաճեց աշխարհում:

Հետագա 2 տարիների ընթացքում մեր թիմը դեռ իներցիայով շարունակում էր մեկընդմեջ լավ խաղալ, պահել վաստակած հեղինակությունը: Իսկ ահա 2014-15 թվականների ընտրական մրցաշարում հայկական ֆուտբոլը կրկին նահանջեց. մեր երկրում տիրող իրավիճակից «պոկված» ֆուտբոլը կրկին վերադարձավ, «սոսնձվեց» սեփական հիվանդ մարմնին, իսկ հիմա էլ վերջնականապես վերադարձավ այն տեղը, որը զբաղեցնում էր երկար տարիներ. թույլ, անատամ հավաքական, որի հետ խաղերը մրցակիցների համար պիտի վերածվեն թեթեւ նախավարժանքի:

Պառակտված ֆուտբոլային հանրության, ցանկությունների եւ իրականության ակնհայտ անհամապատասխանության պայմաններում ֆուտբոլը մեզ վերադարձնում է այն, ինչին արժանի ենք: Մեր այսօրվա ֆուտբոլը ներկայիս Հայաստանի, մեր երկրում տիրող մթնոլորտի, սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի կատարյալ հայելին է եւ պետք չէ մեղադրել միայն ֆուտբոլիստներին, մարզիչներին: