Իրան-Հայաստան երկաթուղուց ձեռ քաշեցին. 3.2 մլրդ դոլարանոց ծրագիրը փոզմիշ եղավ

ՀՀ կառավարությունը վաղը, ամենայն հավանականությամբ, պաշտոնապես վերջակետ կդնի Իրան-Հայաստան երկաթուղու ծրագրին:

Կառավարության վաղը կայանալիք նիստի օրակարգում է «Երկաթուղու շինարարության տնօրինություն» փակ բաժնետիրական ընկերությունը լուծարելու մասին հարցը: Այս ՓԲԸ-ն 100 տոկոսով պետական ընկերություն է, որի հիմնադիրը եւ սեփականատերը ՀՀ տրանսպորտի եւ կապի նախարարությունն է: Այս ընկերության պաշտոնական խնդիրներն ընդհանուր բնույթի են` երկաթուղիների նախագծման աշխատանքների կազմակերպում, շինարարության նկատմամբ վերահսկողություն, երկաթուղիների կառուցման աշխատանքներ իրականացնող կազմակերպությունների ընտրություն եւ այլն եւ այսպես շարունակ: Սակայն այս ՓԲԸ-ի ստեղծման հիմնական, եթե ոչ միակ նպատակն Իրան-Հայաստան երկաթուղու կառուցման կազմակերպումն էր:

Նույնիսկ կառավարության նիստի օրակարգում հայտնված այս որոշման նախագծի հիմնավորման մեջ է նշված, որ ՓԲԸ-ն ստեղծվել է Իրան-Հայաստան երկաթուղու ծրագրի շրջանակներում: «ՀՀ տրանսպորտի, կապի եւ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարության «Երկաթուղու շինարարության տնօրինություն» ՓԲԸ-ն, բացի հարավային երկաթուղու երկաթուղային գծերի նախագծման եւ կառուցման նկատմամբ վերահսկողությունից  չունի այլ գործառույթներ»,- նշված է հիմնավորման մեջ:

Եվ ահա այս ընկերությունը լուծարվում է, ինչը ուղղակի ակնարկ է, որ Իրան-Հայաստան երկաթուղու ծրագիրը այլեւս գոյություն չունի: Իհարկե, լուծարման մասին որոշման նախագծի հիմնավորման մեջ սա ավելի մեղմ է ձեւակերպված: «Ներկայումս գործընկեր՝ կոնցեսիոներ  «Ռասիա» ՖԶԷ ընկերության  հետ բանակցությունները անորոշ ժամանակով ձգձգվում են, ուստի նպատակահարմար է ՀՀ տրանսպորտի, կապի եւ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարության «Երկաթուղու շինարարության տնօրինություն» ՓԲԸ-ն լուծարել»,- նշված է հիմնավորման մեջ:

Ինչի մասին է խոսքը: «Առաջիկա տարիների ընթացքում սկսվելու է Իրան-Հայաստան երկաթուղու կառուցումը»,- հայտարարել էր Սերժ Սարգսյանը 2008 թ. հոկտեմբերին: Դրանից հետո Իրան Հայաստան երկաթուղին, կամ այլ կերպ ասած «Հարավային երկաթուղին» դարձավ Հայաստանի փայլուն ապագայի մասին իշխանությունների քարոզարշավի հիմնական պաստառներից մեկը: Իրոք, տեսականորեն եթե լինի Հայաստանը Իրանին կապող երկաթուղի, դա շատ լավ է: Սակայն տնտեսական բոլոր հաշվարկները ցույց էին տալիս, որ այդ երկաթուղին տնտեսապես խիստ անշահավետ է եւ ահռելի ֆինանսական վնասներ է տալու: Չնայած դրան, իշխանությունը համառորեն փորձում էր ապացուցել, որ երկաթուղին շահավետ է ու ուր որ է ֆինանսավորման աղբյուր կգտնվի:

Սկզբում այն գնահատվում էր մոտ 2 միլիարդ դոլար, հետո 2.5, իսկ ամենավերջում` 3.2 միլիարդ դոլար: Մեր պաշտոնյաները հայտարարում էին, թե ծրագիրը ցանկանում է ֆինանսավորել Ռուսաստանը, հետո ասացին, թե Չինաստանն է պատրաստ ֆինանսավորել: Նույնիսկ հայտարարություններ եղան, թե հնարավոր է, որ Համաշխարհային բանկը ֆինանսավորի...: Ու չնայած ֆինանսավորողը այդպես էլ չէր գտնվում, մեր պաշտոնյաները շարունակում էին իմիտացիա ստեղծել, թե ծրագիրը յոթմղոնանոց քայլերով առաջ է գնում: Նույնիսկ հայտնվեց մի օտարերկրյա ընկերություն` «Ռասիա ՖԶԵ» անունով, որը դարձավ կոնցեսիոներ:

Այս ընկերությունը պետք է հավաքագրեր ամբողջ տեղեկատվությունը ծրագրի վերաբերյալ, գտներ ֆինանսավորող, ու ինքն էլ ֆինանսական օգուտներ ստանար ծրագրի իրականացումից: Եվ «Ռասիա ՖԶԵ»-ն լուծարվող «Երկաթուղու շինարարության տնօրինություն» ՓԲԸ-ի հիմնական գործընկերն էր:  Լրագրողները, իհարկե շատ արագ պարզեցին, որ «Ռասիա ՖԶԵ»-ն օֆշորային կազմակերպություն է` ժամանակակից լեզվով ասած՝ «ֆեյք» եւ ընդամենը օգտագործվում է քարոզչական նպատակներով, ծրագրին իրականության զգացողություն հաղորդելու համար: 2014 թ. փետրվարից հետո այս «ֆեյքը» այլեւս կենդանության նշաններ ցույց չէր տալիս:

Առաջին անգամ բարձրաստիճան պաշտոնյաներից Իրան-Հայաստան երկաթուղու ծրագիրը հրապարակայնորեն կասկածի տակ դրեց ՀՀ նախկին վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը: 2015 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ կառավարության նիստի ժամանակ Աբրահամյանը հարց ուղղեց այն ժամանակվա տրանսպորտի նախարար Գագիկ Բեգլարյանին: Վերջինս նիստի ժամանակ ներկայացնում էր որոշման մի նախագիծ, ըստ որի՝ երկու ամսով հետաձգվելու էր երկաթուղու կառուցման համար անհրաժեշտ միջոցառումների ցանկը ներկայացնելու ժամկետը: Ու այստեղ տեղի ունեցավ վարչապետի ու նախարարի հետեւյալ պատմական երկխոսությունը.

- Բեգլարյան, հույս ունե՞նք էս հարցով մենք ընդհանրապես:

- Հույս միշտ ունենք, պարոն վարչապետ:

- Բայց կոնկրետ, գործնական: Հույսով հո չե՞նք ապրելու 100 տարի:

- Աշխատում ենք, որ իրականացվի:

Վերջին շրջանում Իրան-Հայաստան երկաթուղու թեման ավելի զգուշորեն է շոշափվում, առանց առանձնակի պաթոսների: Իսկ Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանիի` մի քանի շաբաթ առաջ Հայաստան կատարած այցի ընթացքում երկաթուղու անունն ընդհանրապես չտրվեց: Սերժ Սարգսյանի եւ Հասան Ռոհանիի համատեղ հայտարարության մեջ միայն ընդհանուր ձեւակերպումներ կային այդ մասին: «Երկուստեք կարեւորվեց Հայաստանի եւ Իրանի միջեւ տրանսպորտային կարողությունների ընդլայնումն ու զարգացումը: Այդ համատեքստում նախագահներն ընդգծեցին Հյուսիս-Հարավ միջազգային միջանցքի շրջանակներում Հայաստանի եւ Իրանի տարածքներով Պարսից ծոցը Սեւ ծովի հետ կապող միջազգային տրանսպորտային եւ տարանցիկ ուղիների օգտագործման անհրաժեշտությունը»,- նշված է նախագահի աշխատակազմի տարածած պաշտոնական հաղորդագրության մեջ:

Որքան է նստել մեր պետական բյուջեի վրա Իրան-Հայաստան երկաթուղու ծրագրի այս դատարկ քարոզը, դժվար է հաշվել: Հայտնի է միայն, որ 2009 թվականին ստեղծված եւ վաղը լուծարվող «Երկաթուղու շինարարության տնօրինություն» ՓԲԸ-ն ստեղծելու համար 2009 թվականին բյուջեից հատկացվել է 27 միլիոն դրամ: Թե անցած 7-8 տարիների ընթացքում էլ ինչ գումարներ են հատկացվել, դեռ կպարզենք:

Տպել
9362 դիտում

Բողոքի ակցիա Գյումրու լոկոմոտիվային դեպոյում. մարդատար եւ բեռնատար գնացքները չեն շահագործվի նաեւ վաղը

Բակո Սահակյանը հանդիպել է Ռոհինջա ժողովրդի առաջնորդ, նախորդ տարվա «Ավրորա»-ի մրցանակակիր Չո Լա Աունի հետ

Իջևան-Դիլիջան ավտոճանապարհի 5-րդ կմ-ի մոտակայքում այրվել է վագոն-տնակ

Սիրիայի հյուսիսում հրադադարից հետո 120կմ շառավղով տարածքը կանցնի Թուրքիայի վերահսկողության տակ

Յուրաքանչյուր զոհվածի հիշատակին՝ մեկ սոսենի. Արայիկ Հարությունյանի հայտարարությունը

Ապօրինի ծառահատման բացահայտում Սյունիքում․ հարուցվել է քրեական գործ (տեսանյութ)

Անցկացվել են մարտական պատրաստության համալիր պարապմունքներ

1,5 միլիարդ դրամ է վերադարձվել 2006 տնտեսվարող սուբյեկտի․ Նիկոլ Փաշինյան

Վթար Էջմիածին-Շահումյան ավտոճանապարհին. կա 2 տուժած

Ա. Միրզոյանը ցավակցական հեռագրեր է հղել ՌԴ Դաշնային ժողովի Դաշնության խորհրդի եւ Պետդումայի նախագահներին

Արման Սարգսյանի հրամաններով ոստիկանապետեր են ազատվել զբաղեցրած պաշտոններից

Երեւանում ծառի ճյուղն ընկել է ավտոմեքենաների վրա

ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվում են հավաք-պարապմունքներ

Վարչապետն ընդունել է Ֆրանսիայի Օվերն-Ռոն-Ալպ շրջանային խորհրդի նախագահի գլխավորած պատվիրակությանը

Ա. Բաբլոյանը ներգրավվել է որպես կասկածյալ, իսկ Ա. Բաբայանին կալանավորելու միջնորդություն է ներկայացվել. ՀՔԾ

«Վանաձորի օր» տոնակատարության ծրագիրը պատրաստ է. «Գաթա բենդ», Արամ MP3, հրավառություն

Նախագիծ, որով զինծառայողն իրավունք կունենա իրեն տրված կարգապահական տույժը բողոքարկել. արդյո՞ք սա կգործի

Շատ ուրախ եմ, որ իմ լավ ընկերը հաղթեց ընտրություններում եւ շարունակելու է ղեկավարել բարեկամ Կանադան. վարչապետ

74-ամյա Եվգենի Պետրոսյանը մարզվում է 30-ամյա սիրելիին դուր գալու համար (տեսանյութ)

Նախարարների աշխատավարձ-պարգեւավճարը կկազմի 1.5 մլն դրամ, փոխնախարարներինը՝ 1 մլն դրամ. Կարապետյան