Բաքուն թուլացնում է ՌԴ-ի ազդեցությունը եւ բացում պատերազմի «երախը»

Վերջերս Իլհամ Ալիեւի Պակիստան կատարած այցի արդյունքում Բաքվին պակիստանական արտադրության բալիստիկ հրթիռներ վաճառելու վերաբերյալ ձեռք բերած պայմանավորվածությունները նոր լիցք են հաղորդելու տարածաշրջանում տարիներ ի վեր ընթացող իր բնույթով վտանգավոր սպառազինությունների մրցավազքին:

Եթե ղարաբաղյան պատերազմի տարիներին կողմերի զինանոցը շատ համեստ էր, այժմ տարածաշրջանը սպառազինությունների տեսանկյունից գերհագեցած եւ գերծանրաբեռնված է: Ըստ մասնագիտացված կառույցների գնահատականների, Հայաստանը տարածաշրջանում ամենամիլիտարիզացված պետությունն է: Իսկ Ադրբեջանը, ըստ Խաղաղության խնդիրների ուսումնասիրության ստոկհոլմյան միջազգային ինստիտուտի, 40 խոշորագույն ներկրողների ցանկում զբաղեցնում է 21-րդ տեղը: Վերջին հինգ տարիներին Ադրբեջանը 20 անգամ ավելի շատ զենք է ներկրել, քան Հայաստանը։ Թեպետ այդ զենքի մեծ մասը Բաքուն ձեռք է բերել Ռուսաստանից, սակայն վերջին տարիներին Ադբերջանը ռազմաքաղաքական ոլորտում շեշտակի ակտիվացրել է համագործակցությունը զենք արտադրող այնպիսի երկրների հետ, ինչպիսիք են Իսրայելը և Պակիստանը։

Իսրայելի հետ համատեղ Ադրբեջանում հիմնվել է անօդաչու թռչող սարքերի արտադրություն: Նույն Իսրայելից Ադրբեջանը ցանկանում է ձեռք բերել «Երկաթե գմբեթ» համակարգեր, իսկ Պակիստանից ռազմական JF-17 կործանիչներ եւ 300-500 կմ հեռահարության բալիստիկ հրթիռներ: Սպառազինությունների մրցավազքի ուժգնացման ֆոնին անհանգիստ է իրավիճակն արցախա-ադրբեջանական սահամանին: Հրադադարի ռեժիմն ավելի շատ խախտվում է, քան պահպանվում: Շփման գծից եկող տեղեկատվությունը պատերազմական խրոնիկա է հիշեցնում: Մյուս կողմից իր մոտեցումներն են սաստկացնում նաեւ հայկական կողմերը: Ռուսական արադրության «Իսկանդեր» համակարգերի կիրառման հնարավորության մասին խոսում են երկու հայկական պետությունների ղեկավարները, ինչպես նաեւ ՀՀ պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը: Եթե ժամանակին խոսվում էր փոխզիջման տարբերակով խնդրի կարգավորման մասին, ապա բոլորովին վերջերս շրջանառության մեջ դրվեց տեղեկատվություն, որ մինչեւ տարեվերջ մեկ պետություն կարող է ճանաչել Արցախը:

Հայ-ադրբեջանական նոր ռազմական բախման հնարավորության սաստկացման ֆոնին Ադրբեջանը, խորացնելով ռազմարդյուանբերության ոլորտում համագործակցությունը Իսրայելի եւ Պակիստանի հետ, հստակ քայլեր է կատարում` Ռուսաստանից իր կախվածությունը թուլացնելու ուղղությամբ: Իսկ սա նշանակում է տարածաշրջանում ՌԴ-ի դիրքերի, կամ որ նույնն է վերահսկողության աստիճանական թուլացում: 2010 թ-ից, երբ Ռուսաստանը միաժամանակ պայմանագրային հենքով իր վրա վերցրեց հայկական բանակին նորագույն սպառազինություններով ապահովելու հարցը, եւ սկսեց մեծ քանակությամբ զենք ու զինամթերք վաճառել Ադրբեջանին, այն դարձավ տարածաշարջանային հիմնական հավասարակշռող ուժը: Սպառազինությունների մրցավազքն այդ ժամանակ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հարաբերությունից ինչ-որ իմաստով տեղափոխվեց Ռուսաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների դաշտ:

Ուստի, քանի դեռ Ռուսաստանն է Բաքվի սպառազինությունների հիմնական մատակարարը, այդ երկրի կախվածությունը Մոսկվայից պահպանվում է: Չէ որ սպառազինությունների մատակարարումն իր հետ բերում է տեխնիկական սպասարկման, անձնակազմի ուսուցման եւ այլ խնդիրներ, որոնք վերածվում են նաեւ քաղաքական ազդեցության լծակների: Այժմ Ռուսաստանն Ադրբեջանի վրա բացի ռազմական բաղադրիչից այլ լուրջ ազդեցության լծակ չունի: Իսկ եթե այս լծակն էլ է թուլանում, իսկ դրա թուլացման նշանները նկատվում են, ապա Ադրբեջանը դուրս է գալիս ՌԴ-ի վերահսկողության տիրույթից՝ Մոսկվայի եւ տարածաշրջանանի անվտանգության համար սպառնալով դառնալ շատ անկանխատեսելի գործոն: Ուստի, պատահական չեն հիմնականում ռուսական կառավարամերձ մամուլով Ադրբեջանի դեմ «Իսկանդերների» կիրառման հնարավորության մասին Հայաստանի եւ Արցախի բարձրագույն ղեկավարության տեսակետների ակտիվ տիրաժավորումը: Սա կարելի է համարել ռուսական կողմի անհանգստության յուրահատուկ դրսեւորում Ալիեւի վարչակազմի «ռուսաստանախույս» գործողությունների վերաբերյալ:

Հայաստանի պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանի կարծիքով, սպառազինությունների մրցավազքի ֆոնին տարածաշրջանում ՌԴ-ի դիրքերի հնարավոր թուլացումը դեպի պատերազմ տանող ամենահավանական ճանապարհն է: «Ադրբեջանն այս պահին՝ համագործակցելով Ռուսաստանի, Պակիստանի եւ Իսրայելի հետ լուծում է Բաքվի տեսանկյունից կոնկրետ խնդիրներ: Իսրայելից գնում է ԱԹՍ-ներ ու ցանկանում է ձեռք բերել «Եկրաթե գմբեթ» համակարգ, իսկ Պակիստանից՝ միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռներ: Ռուսաստանի հետ ռազմատեխնիկական հարաբերությունների խորացմամբ էլ մի կողմից արդիականացնում է իր սպառազինությունները, մյուս կողմից նպատակ ունի փչացնել հայ-ռուսական հարաբերությունները», - մեզ հետ զրույցում նշեց Հարությունյանը:

Միեւնույն ժամանակ ԼՂ հակամարտության տեսանկյունից Վաղարշակ Հարությունյանի համար կասկածելի է Իսրայելից ու Պակիստանից ձեռք բերվող բալիստիկ հրթիռների եւ հակահրթիռային համակարգերի արդյունավետությունը: ««Եկրաթե գմբեթ» համակարգը չի կարող փակել Ադրբեջանի երկինքը հայակական բանակում մարտական հերթապահություն իրականացնող «Իսկանդեր» տիպի հրթիռներից, իսկ բալիստիկ հերթիռների կարիք Բաքուն ընդհանրապես չունի: Երեւանը Բաքվի համար խոցելի է Նախիջեւանից էլ: Սրանք ուղղակի ռազմական եւ ստրատեգիական տեսանկյունից կասկածելի ծախսեր են, որոնց իմաստը «Իսկանդերներին» PR-պատասխանի փնտրտուքն է», - ասաց նախկին նախարարը՝ ի ցույց դնելով այն հանգամանքը, որ Պակիստանը եւ Իսրայելը չէին կարող սպառազինության նման տեսակներ վաճառել Ադրբեջանին՝ առանց ԱՄՆ-ի թույլտվության: «Իսկ ԱՄՆ-ը ձգտում է թուլացնել Ռուսաստանի ազդեցությունը տարածաշրջանում: Ուստի, այս ռազմական գործարքների հեռահար նպատակը պարզ է», - եզրափակեց նա:

Տպել
19645 դիտում

Եւս մեկ անգամ հռչակում եմ տնտեսական հեղափոխության կարգախոսը․ հերիք է ինչքան նստեցինք տեղներս, վե՛ր կենանք ու քայլենք

Վարդենյաց լեռնանցքը կցորդիչով բեռնատարների համար փակ է, մարդատար ավտոմեքենաների համար՝ դժվարանցանելի

Տնտեսական հեղափոխության մեր մեթոդը չի տարբերվում քաղաքական հեղափոխության մեր մեթոդաբանությունից․ Նիկոլ Փաշինյան

Չարենցավան-Հրազդան ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ճանապարհատրանսպորտային պատահար․ կան տուժածներ

Վանաձորում մեկնարկել է «Իմ քայլը հանուն Լոռու մարզի» ներդրումային-բիզնես ֆորումը․ ներկա է լինելու վարչապետը

Ստեփանավանում 81-ամյա կինը ինքնասպան է եղել տանիքում

Դեսպան Սամվել Մկրտչյանը հանդիպել է Լեհաստանի ԱԳՆ պետական քարտուղարի հետ

«Զինված խմբի» գործով ամբաստանյալ Արթուր Վարդանյանին հիվանդանոց են տեղափոխել

Արմեն Սարգսյանը հյուրընկալել է Գարեգին Բ եւ Արամ Ա կաթողիկոսներին

«Բժիշկներ առանց սահմանների» միության հայաստանյան առաքելությունը ԱԻՆ-ին ռադիոմետրեր է նվիրել

Արգենտինայում կյանքից հեռացել է Ցեղասպանությունը վերապրած 106-ամյա հայուհին

4 նախկին նախարար ստորագրել են Ամուլսարում հանքի թույլտվությունը. ՀԲՃ-ն անուններ է հրապարակում (լուսանկարներ)

Ուսուցչին որպես բեռնաձի օգտագործելով՝ կրթության որակ չի ապահովվի. մանկավարժները սպառնում են գործադուլով

ԱԱԾ-ն բացահայտել է ՍԱՊԾ մի խումբ աշխատակիցների կողմից կաշառք պահանջելու եւ ստանալու դեպքեր

Վերջին մեկ շաբաթվա ընթացքում 117 ապօրինի հատված ծառ է հայտնաբերվել

Ղազախստանի թղթադրամների եւ մետաղադրամների վրա այսուհետ չեն լինի ռուսերեն գրառումներ

Պետական մակարդակով կազմակերպած երթը ոճրագործության բացահայտման քայլերից մեկն է. Մարտի 1-ի զոհերի հարազատներ

Հուլիսի 1-ից կարգելվի պոլիէթիլենային տոպրակների անվճար տրամադրումը, 3 տարի անց՝ վաճառքը

Ջավախքի Հեշտիա գյուղում ԱրՄաթ ինժեներական լաբորատորիա է բացվել

Մուշուրբան, պարկապզուկը, կոխն ու որդան կարմիրը՝ մշակութային ժառանգության նոր արժեքներ