Արտակ Շաբոյանի քաղցր անտարբերությունը. շաքարը աշխարհում էժանանում է, ՀՀ-ում` թանկանում

ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի նախագահ Արտակ Շաբոյանը վաղուց չէր հայտնվել ԶԼՄ-ների էկրաններին ու էջերին: Երեկ «կարոտներս առանք»:

Երեկ նա Ազգային ժողովում էր ու պատասխանելով լրագրողների հարցերին` հայտարարեց, թե գերիշխող դիրք ունեցող ընկերությունների շուկաներում մուտքի խոչընդոտներ չկան. «Մուտքի խոչընդոտներ չկան, ով ինչ ուզում է, կարող է ներկրել»,- հայտարարեց նա:

Իսկ թե քանի հոգի է հիմա Հայաստան ներկրում, ասենք, շաքար, Շաբոյանը չգիտե, բայց գիտե, որ ներկրողները բազմաթիվ են` «թե՛ փոքր, թե՛ խոշոր»: Հարցին, թե որ այդքան մրցակցային է ներկրումը ինչո՞ւ գնանկում չկա, Շաբոյանը պատասխանել է` ցանկացած ապրանքի գնագոյացումը կատարվում է՝ ելնելով այդ ապրանքի ինքնարժեքից եւ շահութաբերության աստիճանից. «Այսինքն՝ եթե մրցակիցները շատացան, դա չի նշանակում, որ անպայման դա ապահովելու է գների նվազում»,- ասել է Շաբոյանը:

«Գնագոյացում», «ինքնարժեք», «շահութաբերություն»... Մեր պաշտոնյաներին երեւի թվում է, թե այդ բառերի իմաստը միայն իրենք գիտեն, իսկ մյուսները այդ բառերի ազդեցությունից ընկնում են հիպնոսի տակ ու կորցնում տրամաբանելու ունակությունը: Միայն մի օրինակով, կարելի է հեշտությամբ ապացուցել, որ Շաբոյանի ասածը իրականության հետ որեւէ կապ չունի:  Հենց շաքարի շուկայում տիրում է, մեղմ ասած, խայտառակ իրավիճակ, որը մրցակցության հետ կապ չունի ընդհանրապես: Իսկ այն, որ ՏՄՊՊՀ-ն այդ շուկայով չի էլ հետաքրքրվում, կարող է ունենալ քրեական բնույթի դրդապատճառներ: Խոսքը կամ այդ շուկայի տիրակալի հետ հանցավոր համաձայնությունն է, կամ էլ հանցավոր անգործությունը: Երրորդ տարբերակը չկա, եւ դա պարզ երեւում է որոշակի թվերից ու ցուցանիշներից:

Եվ ուրեմն այսպես: Շաքարի շուկան Հայաստանում վերահսկում է Սամվել Ալեքսանյանը: Վերջինս հայտարարում է, որ ինքը հումք է ներկրում ու վերամշակում իրեն իսկ պատկանող Սպիտակի շաքարի գործարանում: Համարենք, որ հավատում ենք: Վերը բերված գծապատկերում ներկայացված է շաքարի հումքի գինը Լոնդոնի ֆոնդային բորսայում: Անցած տարվա դեկտեմբերին մեկ ֆունտ հումքի գինը կազմել է 19.51 ցենտ: Հիմա գինը 12.93 ցենտ է: Այլ կերպ ասած, դեկտեմբերի համեմատ շաքարի գինը նվազել է 33 տոկոսով: Ընդ որում, նվազել է անընդմեջ` ամսեամիս, օր առ օր: Շաբոյանի ասած «գնագոյացում», «ինքնարժեք», «շահութաբերություն» ծիրին մեջ ակնհայտ է, որ շաքարը պետք է էժանանար նաեւ Հայաստանում:

Ու ի՞նչ է տեղի ունեցել: Ըստ ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած պաշտոնական տեղեկատվության, անցած 5 ամիսների ընթացքում, երբ աշխարհում շաքարի գինը նվազում էր, Հայաստանում աճել է: Հունվարին` 2016 թվականի դեկտեմբերի համեմատ, շաքարը թանկացել է 1.8 տոկոսով, փետրվարին` 2.9 տոկոսով, մարտին` 2.7 տոկոսով, ապրիլին` 3.2 տոկոսով, մայիսին` 3.3 տոկոսով:

Մի խոսքով, աշխարհում շաքարի հումքի գնի շեշտակի նվազմանը զուգընթաց Հայաստանում շաքարի գինը կայուն ու հաստատուն աճում է: Հետաքրքիր է, թե ՏՄՊՊՀ-ն եւ նրա նախագահը տնտեսագիտական այդ ո՞ր բանաձեւով են առաջնորդվում այս աղաղակող փաստի նկատմամբ այդքան նախանձելի անտարբերություն ցուցաբերելիս: Բա ՏՄՊՊՀ-ին չի՞ հետաքրքրում, թե ինչու է Ռուսաստանի սուպերմարկետներում  շաքարի մեկ կիլոգրամը 320 դրամ, ու ոչ ոք չի ֆայմում ներկրի Հայաստան, որտեղ «մուտքի խոչընդոտ չկա» ու մեկ կիլոգրամ շաքարը 400-405 դրամ է: Սա ի՞նչ հանելուկ է: 

Այս թվերն ու ցուցանիշները ուսումնասիրելով, ակամա հիշեցինք մի չքնաղ ձեւակերպում: «Հայաստանը կլինի ստեղծագործելու եւ արարելու հենարան միայն այն դեպքում, երբ ապահովված լինի արդյունավետ մրցակցային միջավայր։ Միայն այդպիսի միջավայրը հնարավորություն կընձեռի ներդրումներ ներգրավելու միջոցով որակյալ աշխատատեղեր ստեղծելու համար»: Իսկ գիտե՞ք որտեղից ենք վերցրել այս հրաշալի մեջբերումը: Վերցրել ենք ՀՀ կառավարության ծրագրից, որը հավանության արժանացավ անցած շաբաթ: Սա այդ ծրագրի 4-րդ էջի 13-16-րդ տողերն են: Փաստորեն, Հայաստանը չի լինելու «ստեղծագործելու եւ արարելու հենարան», ներդրումներ ներգրավել չի կարողանալու, ու որակյալ աշխատատեղեր չեն ստեղծվելու: Այսինքն՝ լինելու այն, ինչ եղել է ու հիմա էլ կա: