ՄԱԿ ԳԱ-ն կուսումնասիրի՞ իրավիճակը «Ադրբեջանի գրավյալ տարածքներում». Երեւանում «քնած չեն»

Սեպտեմբերի 12-ին մեկնարկող ՄԱԿ Գլխավոր ասամբլեայի 72-րդ նստաշրջանի նախնական օրակարգում ընդգրկված է «Իրավիճակը Ադրբեջանի գրավյալ տարածքներում» հարցը: Ավելի ճիշտ՝ հարցը սույն նստաշրջան է տեղափոխվել նախորդից, որի ժամանակ այդպես էլ չքննարկվեց: Այս անգամ հարցի քննարկումը նշանակված է դեկտեմբերի 11-ին, նստաշրջանի եզրափակիչ շաբաթվա ընթացքում: Բայց դա դեռ չի նշանակում, որ այն անպայման կքննարկվի. չի բացառվում, որ այն կրկին արժանանա 71-րդ նստաշրջանում ունեցած ճակատագրին եւ որպես այդպես էլ չքննարկված հարց տեղափոխվի հաջորդ՝ 73-րդ նստաշրջան:

ՄԱԿ ընթացակարգերի մասնագետ չենք, բայց կարծես թե ինչ-որ պրոցեդուրաներ կան, որոնցից կախված է՝ այս նստաշրջանում կքննարկվի՞ « Իրավիճակը Ադրբեջանի գրավյալ տարածքներում», թե ոչ: Ենթադրվում է, որ Ադրբեջանը նաեւ բանաձեւի նախագիծ ունի պատրաստած, որը, բնականաբար, շրջանառության եւ քվեարկության կդրվի, եթե հարցն այնուամենայնիվ մնա օրակարգում:

Նախօրեին Բաքվում տեղի էր ունեցել  Ադրբեջանի, Վրաստանի եւ Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարների եռակողմ հանդիպումը, որի  ընթացքում ընդունված հայտարարության մեջ ասվում է, որ Լեռնային Ղարաբաղում եւ Աբխազիայում հակամարտությունները պետք է լուծվեն Ադրբեջանի եւ Վրաստանի տարածքային ամբողջականության շրջանակում:

Թուրքիայի արտգործնախարար Մեւլութ Չավուշօղլուն էլ հայտարարեց, թե Նյու Յորքում կայանալիք ՄԱԿ Գլխավոր ասամբլեայի նիստին Լեռնային Ղարաբաղին և Աբխազիային վերաբերող հարցերում Թուրքիան, Վրաստանը և Ադրբեջանը համատեղ հանդես կգան: «Մենք Նյու Յորքում միասին կընդգծենք, որ ինչպես Ղարաբաղի, այնպես էլ Աբխազիայի հիմնախնդիրները հարկավոր է րոպե առաջ լուծել խաղաղ ճանապարհով եւ երկու երկրների տարածքային ամբողջականության շրջանակներում»,- ասաց նա:

Հայաստանում քաղաքագետներն ու վերլուծաբանները քննարկում են, թե ինչու նման հայտարարություն արվեց, ինչու է Վրաստանը վերջին շրջանում լարում հարաբերությունները Հայաստանի հետ: Հիշեցնենք, որ արդեն մի քանի օր է՝ Վրաստանի ՊՆ-ն իրենց երկրում ընթացող զորավարժությունների հետ կապված՝ Հայաստանի ՊՆ-ին կեղծիքի եւ անպատասխանատվության մեջ մեղադրող հայտարարություններ է անում:

Երեւանից առանձնապես չեն վրդովվում  եւ ամենայն նրբավարությամբ են արձագանքում, բերելով իրենց գործողությունների տարբեր հիիմնավորումներ: Վրացական կողմը, սակայն, չի հանդարտվում եւ շարունակում է կրակի վրա յուղ լցնել: Այսօր Հայաստանի ՊՆ-ից armtimes.com-ին հայտնել էին, որ նախարարի՝ Չինաստանից վերադառնալուց հետո պաշտոնական հայտարարություն կլինի, կներկայացվեն փաստեր, որոնք ապացուցում են, որ Հայաստանի ՊՆ-ն այդ զորավարժություններին մասնակցելու  պաշտոնական համաձայնություն չի տվել:

Ակնհայտ է, սակայն, որ Երեւանում չեն ցանկանում այս թեման խմորել, որովհետեւ վրացական կողմի ագրեսիվությունը ոչ թե նվազման, այլ հակառակ միտումն ունի: Երեւանը կնախընտրի թեման մոռացության տալ հետագա լարվածությունը կանխելու նպատակով:

Մինչեւ այժմ, իհարկե, հայտնի չէ, թե ինչն է պատճառը որ Հայաստանը չմասնակցեց այդ զորավարժություններին, սակայն այժմ այդ մասին չէ խոսքը: Հետաքրքիր է, թե ինչու է Վրաստանը շարունակ սրում այս թեմայով խոսակցությունը: Հաշվի առնելով, որ առջեւում գործողությունների հիմնական թատերաբեմը լինելու է ՄԱԿ ԳԱ-ն, պետք է ենթադրել, որ Թբիլիսին պարզապես իր համար հող է նախապատրաստում ՄԱԿ-ում Հայաստանի դեմ ազատ եւ անկաշկանդ գործելու համար: Հայ-վրացական բարեկամական հարաբերությունները թույլ չեն տալիս մեր հարեւանին ՄԱԿ-ում Հայաստանի դեմ կտրուկ գործողությունների մասնակցել, ուստի նստաշրջանից առաջ փոքրիկ պառակտումը չէր խանգարի այս փուլի գործողությունները լեգիտիմացնելու համար:

Արդյոք խոսքը վերոնշյալ հարցը նստաշրջանի օրակարգ մտցնելուն եւ համապատասխան բանաձեւի շրջանառությա՞նն է վերաբերվում, թե՞ Հայաստանի դեմ այլ քայլեր էլ կարող են կատարվել: Արդյո՞ք Ռուսաստանին եւ ՀԱՊԿ-ին կրկին բացահայտ ապավինելով՝ Երեւանը փորձում է  ՄԱԿ-ում հնարավոր զարգացումները չեզոքացնել: Ի՞նչ կապ ունեն այս ամենի հետ ղարաբաղյան հակամարտության կողմերին զենքի վաճառքի վրա էմբարգո դնելու անհրաժեշտության մասին ավելի ու ավելի հաճախ հնչող հայտարարությունները: ԱԳՆ խոսնակ Տիգրան Բալայանը armtimes.com-ի հարցին, թե  ի՞նչ պետք է անի հայկական կողմը, կա՞ն արդյոք որոշակի գործիքներ ու միջոցներ, որոնց շնորհիվ հնարավոր կլինի ազդել այս գործընթացի վրա, ասել է, որ անհրաժեշտ քայլեր ու գործողություններ արվել են ու արվում են: Թե ինչ է արվում, բնականաբար՝ չի նշվում, բայց ակնհայտ է, որ ամեն ինչ շատ խճճված է, եւ դժվար ժամանակներ են սպասվում: