Կնվազեցվի հիփոթեքային վարկի համար վերադարձվող եկամտահարկի չափը. օրենքն ուղարկվեց ԱԺ

Կառավարության այսօրվա նիստում հավանության արժանացավ «Հարկային օրենսգրքում» փոփոխություն կատարելու մասին որոշման նախագիծը, որը գործադրին էր ներկայացրել ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանը: Մեծածավալ նախագծում կարեւորագույն փոփոխություններից մեկը վերաբերվում է հիփոթեքային վարկ ստացած անձանց եկամտահարկի վերադարձին: Գործադիրը որոշել է նվազեցնել ետ վերադարձվող գումարի չափը:

Նշենք, որ 2015 թվականից նորակառույց եւ կառուցվող շենքերում բնակարան ձեռք բերելու նպատակով հիփոթեքային վարկ ստացած վարձու աշխատողները կարողանում էին դիմում գրել հարկային մարմնին եւ ետ ստանալ իրենց աշխատավարձից գանձվող եկամտահարկը: Ետ ստացած գումարով նրանք կարողանում էին վճարել վարկի ամսական տոկոսները, եւ մտածում էին միայն վարկի մայր գումարի մասին: Սա շատ լավ լուծում էր, հաշվի չառնելով այն, որ կառավարությունն այս քայլին էր գնացել առաջին հերթին նորակառույց շենքերի չվաճառվող բնակարանների սպառման խնդիրը լուծելու համար:

Այսօր գործող կարգավորումներով՝ հիփոթեքային վարկավորման համար ետ վերադարձվող եկամտահարկի տրամադրման կարգը սահմանված է կառավարության 2015 թվականի 205 Ն որոշմամբ: 2018 թվականից գործողության մեջ մտնող «Հարկային օրենսգրքի» 160-րդ հոդվածը նույնպես եկամտահարկը ետ վերադարձնելու ընթացակարգն է սահմանում: Չնայած օրենսգիրքը դեռ ուժի մեջ չի մտել, սակայն, եթե ինչպես որ կար, այդպես գործեր, ապա 2018 թվականից հիփոթեքային վարկ ստացող քաղաքացիներն իրենց վերցրած վարկի տոկոսների չափով կկարողանային ստանալ եկամտահարկը:

Կառավարության այսօրվա որոշմամբ փոփոխության ենթարկվեց «Հարկային օրենսգրքի» հենց 160-րդ հոդվածը, որը գործելու է 2018 թվականի հունվարի 1-ից եւ տարածվելու է բոլոր այն վարձու աշխատողների վրա, որոնք ձեռք կբերեն բնակարաններ: Կառավարության առաջարկով ետ վերադարձվող եկամտային հարկի չափ սահմանվեց, որը նախկինում չկար: Այսինքն՝ այսօր մարդիկ ետ էին ստանում այնքան գումար, որը բավարար էր վարկի ամսական տոկոսները մարելու համար: Ետ էր վերադարձվում նաեւ բոլոր համավարկառուների եկամտահարկն այնքանով, որքանով կկարողանային մարել վարկի ամսական տոկոսագումարը: Մի խոսքով, վարկ վերցրած վարձու աշխատողները դժգոհ չէին:

Առաջարկվող փոփոխությամբ ետ վերադարձվող եկամտահարկը սահմանվել է ամեն ամսվա համար 500 հազար դրամի չափով: Այսինքն, եթե մարդիկ լինեն, որոնք մեծ մակերես ունեցող բնակարան կամ առանձնատուն են պատրաստվում գնել եւ իրենց ամսական տոկոսագումարը գերազանցելու է 500 հազար դրամը, ապա պետք է մտածեն մնացած գումարը հայթայթելու մասին, քանի որ ՊԵԿ-ն իրենց տալու է երեք ամսվա կտրվածքով ընդամենը 1.5 միլիոն դրամ եւ վերջ:

Ի դեպ, հիպո­տե­կա­­յին վարկի սպա­­սարկման համար վարձու աշխատող հանդիսացող ֆիզի­կա­կան անձի կողմից վճարված տոկոսների գումար­ների չափով եկամտային հարկից վերադարձման հնարավորությունից 2018 թվականի հունվարի 1-ից հետո ֆիզիկական անձինքկարող են օգտվել միայն մեկ անգամ:

Տնտեսագետ Մեսրոպ Առաքելյանը «Հայկական ժամանակի»-ի հետ զրույցում խոսելով առաջարկվող փոփոխության մասին՝ հիշեցրեց, որ վերջին շաբաթվա ընթացքում եկամտահարկի վերադարձման վերաբերյալ ահազանգեր եղան, որոնց վերաբերյալ պատշաճ պարզաբանում չտրվեց: «Դա ես կապում եմ կառավարության եւ հարկային մարմինների փնթիության հետ, քանի որ այդպես էլ նորմալ պարզաբանում չեղավ եւ չներկայացվեց, թե խնդիր ինչի հետ է կապված»,- ասաց Մեսրոպ Առաքելյան: Հիշեցնենք, որ մենք գրել էինք, որ ՊԵԿ-ը չի վերադարձնում «Երազ» բնակելի թաղամասում բնակարաններ ձեռք բերած քաղաքացիների եկամտահարկը:

Անդրադառնալով եկամտահարկի վերադարձելիության չափի սահմանմանը՝ մեր զրուցակիցը նկատեց, որ թեեւ կառավարության որոշման մեջ չկա հիմնավորում, թե ինչու է նման փոփոխության անհրաժեշտություն առաջացել, այնուամենայնիվ, փորձ է արվում միջին խավի համար գործընթացն ակտիվացնել: «Քանակային առումով այս սահմանափակումը լուրջ խնդիրներ չի առաջացնի, քանի որ նման մեծ բնակարաններն ավելի քիչ ծավալ էին կազմում: Սակայն, իրականում տնտեսության եւ հարկային մասով որեւէ իմաստ չեմ տեսնում այս փոփոխությամբ: Եթե սահմանափակման բացակայության դեպքում 100 միլիոն դրամ արժեք ունեցող բնակարանի դեպքում փոխհատուցվում է 1 միլիոն դրամ եկամտահարկ, առաջին հայացքից ՊԵԿ-ն ու ֆինանսների նախարարությունն ուզում են բյուջեից քիչ գումարներ դուրս հանեն»,- ասաց Մեսրոպ Առաքելյանը՝ նշելով, որ գումարի չափը մեծ լինելու դեպքում դրա տնտեսական օգուտներն ավելի մեծ են, քանի որ կառուցապատողն ավելի շատ ԱԱՀ, շահութահարկ է վճարում, իսկ բանկերը ստանում են տոկոսային եկամուտ, որից նույնպես վճարվում է շահութահարկ:

Մեր զրուցակիցը գտնում է, որ կատարվող փոփոխությունների գործողության ժամկետն էլ է խնդրահարույց, քանի որ կատարվող փոփոխությունը գործելու է մեկ ամսից, իսկ մեկ ամիսը տնտեսական փոփոխությունների համար շատ կարճ ժամանակ է:

«Փոփոխություն է կատարվում մի օրենսգրքում, որը դեռ ուժի մեջ չի մտել: Մարդիկ սրանով ապագայի նկատմամբ հերթական անգամ ունենում են բացասական կանխատեսումներ: Շինարարը գիտի, որ կա նման հնարավորություն, կառուցել է բնակարան, վարկ է վերցրել, ներդրում է կատարել, հողատարածք եւ այլն: Շենքը կառուցման փուլում է, եւ ունի մեծ բնակարաններ, որոնք այս սահամանափակման մեջ չեն մտնում, մարդը չի կարողանալու իր բնակարանները վաճառել»,- ասաց Մեսրոպ Առաքելյանը՝ ընդգծելով, որ կառավարության այս որոշումը բացասաբար է ազդելու հենց կառուցապատողների վրա:

Նշենք, որ կառավարության առաջարկած փոփոխություններն առաջիկայում ԱԺ-ում կքննարկվեն եւ հաստատվելուց հետո նոր ուժի մեջ կմտնեն: