Ընտանեկան բռնության մասին փոփոխված օրինագծով երեխան չի օտարվի ծնողից. Արփինե Հովհաննիսյան

Երեւանի «Մատենադարանում» այսօր տեղի ունեցավ Ընդդեմ կանանց ու աղջիկների նկատմամբ բռնության 16-օրյա քարոզարշավի բացման արարողությունը, որին մասնակցում էին միջազգային մի շարք կազմակերպությունների եւ Հայաստանում հավատարմագրված մի շարք դեսպանությունների ղեկավարներ: Հրավիրված էին նաեւ ՀՀ ազգային ժողովի փոխխոսնակ Արփինե Հովհաննիսյանը եւ Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը:

Ներկայացվեց միջազգային համայնքի համատեղ հայտարարությունը, որում, մասնավորապես, ասված է. «Նոյեմբերի 25-ին աշխարհը նշում է կանանց դեմ ուղղված բռնության միջազգային օրը: Այս օրը նշանավորվում է նաեւ իրազեկվածության բարձրացման համաշխարհային քարոզարշավի մեկնարկով, որն իրենից ներկայացնում է գենդերային պատկանելությամբ պայմանավորված բռնության դեմ ուղղված 16-օրյա ակտիվ գործունեություն եւ անցկացվում է յուրաքանչյուր տարի նոյեմբերի 25-ից դեկտեմբերը 10-ը: (...) Զուգընկեր ունեցած կանանց գրեթե մեկ երրորդն ամբողջ աշխարհում հայտնում է, որ ենթարկվել է բռնության որեւէ ձեւի՝ հիմնականում իրենց մտերիմ զուգընկերոջ կողմից: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով՝ կանանց սպանությունների մոտավորապես 40 տոկոսը կատարվում է արական սեռի զուգընկերոջ կողմից, ընդ որում՝ ամբողջ աշխարհում 3 կանանցից մեկը (35 տոկոս) իր կյանքի ընթացքում ենթարկվել է ֆիզիկական բռնության: ՀՀ քննչական կոմիտեի պաշտոնական տվյալներով՝ 2017 թվականի առաջին կեսին Հայաստանում քննվել է ընտանեկան բռնության 215 քրեական գործ: Քրեական գործերի գրեթե մեկ-երրորդը կապված է տղամարդկանց կողմից իրենց զուգընկերուհիների նկատմամբ գործադրված բռնության հետ»:

Միջազգային հանրությունն իր հայտարարության մեջ նաեւ ողջունում է Հայաստանի կառավարության պատրաստակամությունը եւ ընտանեկան բռնության վերացման ուղղությամբ ձեռնարկվող վճռական քայլերը: «Սա, անկասկած հրատապ խնդիր է: Ի լրումն ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամի վերջին զեկույցի, որում յուրաքանչյուր հարցված հարյուր տղամարդուց 17-ը խոստովանել է, որ ֆիզիկական բռնություն է գործադրել, համաշխարհային վերլուծությունը վկայում է այն մասին, որ ընտանեկան բռնության մասին օրենքներ ունեցող երկրներում ապրող կանանց ու աղջիկներին բռնության ենթարկելու ավելի ցածր հավանականություն է սպառնում, քան նման օրենսդրություն չունեցող երկրներում: Մենք խրախուսում ենք Հայաստանի Հանրապետության օրենսդիր մարմնի կողմից «Ընտանեկան բռնության մասին» օրենքի ընդունումը, որն իր հետ կբերի նոր սոցիալական պայմանագիր՝ ստեղծելով ցանկացած բռնության նկատմամբ զրոյական հանդուրժողականության մթնոլորտ»,- նաեւ ասվում է հայտարարության մեջ:

Միջոցառման ընթացքում խոսվեց բռնությունը մերժելու անհրաժեշտության մասին, դեսպանները ներկայացրին այս ոլորտում իրենց երկրների փորձը:

«Մենք՝ որպես Եվրամիության երկրներ, ուզում ենք, որ հայկական ընտանիքները լինեն ուժեղ, հաջողակ եւ երջանիկ»,- ասաց Հայաստանում Եվրամիության պատվիրակության ղեկավար Պյոտր Սվիտալսկին: Նա նաեւ ընդգծեց, որ Եվրամիությունը որեւէ արժեք չի փորձում պարտադրել գործընկերներին եւ անգամ այդպիսի մեխանիզմ չունի:

Հայտարարվեց, որ «Ընտանեկան բռնության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի նախագիծը, որն, ի դեպ, հանրային լուրջ դիմադրության արժանացավ եւ ենթարկվեց որոշակի փոփոխությունների ու լրամշակումների, Ազգային ժողովում է եւ կքննարկվի առաջիկա օրերին:

Արփինե Հովհաննիսյանը, պատասխանելով մեր հարցին, թե օրինակ ինչ էական փոփոխություններ են կատարվել նշված օրենքի նախագծում, ասաց.

«Իհարկե, ես հնարավորություն կունենամ այդ մասին դեռեւս բավական մանրամասն խոսելու ԱԺ պետական իրավական հարցերի հանձնաժողովի նիստում, բայց օրինակ, արձագանքելով այն մտահոգությանը, որ կար հանրության մեջ, թե երեխաներին կարող են վերցնել, տանել, օտարել ծնողներից, հստակ ամրագրվել է, որ այդպիսի բան չի կարող լինել»: Այսինքն՝ չե՞ն ստեղծվելու երեխաների համար այն հատուկ կացարանները, որոնց մասին նշված էր նախորդ օրինագծում: «Կացարանները լինելու են, բայց կացարանում երեխան կարող է տեղավորվել բացառապես իր ծնողի հետ: Դա նշված է հստակ: Եթե բռնության ենթարկողը մի ծնողն է, ապա մյուս ծնողի հետ: Օրինագծում կան նաեւ բազմաթիվ այլ փոփոխություններ, որոնց կհասցնեք ծանոթանալ»,- ասաց ԱԺ փոխխոսնակը:

Միջոցառմանը ներկաներից մեկին էլ հետաքրքրում էր, թե ինչու Հայաստանում միեւնույն կրթությունն ունեցող եւ միեւնույն աշխատանքը կատարող կնոջը վճարվում է ավելի քիչ, քան տղամարդուն: Արփինե Հովհաննիսյանն ընդգծեց, որ պետական համակարգում նման երեւույթ չկա, ինչը չի կարելի ասել մասնավոր հատվածի մասին: «Մասնավոր ոլորտում, իհարկե, կան որոշակի խնդիրներ, կարծում եմ: Բայց կարեւոր նշանակություն ունի, որ կանայք եւս իրենց չպետք է թերագնահատեն: Իմ համոզմունքն է՝ մեր հասարակության մեջ կանայք իրենց դերը, կարեւորությունը գիտակցելու խնդիր ունեն եւ հաջողության հասնելու համար նաեւ չպետք է թերագնահատեն իրենց, իրենց իրավունքներին պետք է հետեւողական լինեն»,- ասաց նա՝ պատրաստակամություն հայտնելով դիտարկել հնչած մտահոգության վերաբերյալ օրենսդրական համապատասխան փոփոխությունների ու կարգավորումների անհրաժեշտությունը: