Վերջույթների պրոթեզ կրող անձինք դժգոհ են. այսօր կառավարության շենքի մոտ բողոքի ցույց կանեն

Լուսանկարում՝ Արցախյան պատերազմում ոտքը կորցրած Հայկ Հովակիմյանն է:

Հաշմանդամություն ունեցող եւ վերջույթների պրոթեզներ կրող անձինք նախատեսում են վաղը՝ փետրվարի 1-ին, բողոքի ցույց անցկացնել ՀՀ կառավարության շենքի մոտ: Նրանք պահանջելու են իրենց պրոթեզավորման իրավունքը չփոխանցել մեկ այլ կազմակերպության, քանի որ, ինչպես նշում են, առաջին դեպքում պրոթեզները պատրաստվում են գերմանական տեխնոլոգիաներով, գերմանական նյութերով ու բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների կողմից, իսկ փոփոխությունից հետո հումքը լինելու է չինական, տեխնոլոգիան՝ իրենց համար անհայտ, իսկ մասնագետները՝ անծանոթ:

Բանն այն է, որ համապատասխան մրցույթում այս անգամ շահել է ոչ թե «Ինտերօրթո» պրոթեզավորման գերմանական կենտրոնը, այլ «Պրոթեզաօրթոպեդիկ» ՍՊԸ–ն: Ընդ որում, ըստ շահառուների, նախորդ կազմակերպությունն արդեն դադարեցրել է սպասարկումը, իսկ նորը դեռ չի սկսել:

«Գերմանական պրոթեզարանի գործունեությունը դադարեցվել է դեկտեմբերի 15-ից: Բայց մինչեւ Նոր տարվա տոները աշխատել է, հույս ունենալով, որ հետագայում նույնպես կաշխատի: Մեր բողոքն այն է, որ գերմանական կենտրոնը չփակեն: Նաեւ մի առաջարկ ունենք: Մենք հաշմանդամներով այս եզրակացությանը եկանք. թող երկու կենտրոններն էլ գործեն, մեզ տրամադրեն սերտիֆիկատ, ով որտեղ ուզում է, այնտեղ էլ պրոթեզավորվի, հետո ըստ սերտիֆիկատների պրոթեզարանը ֆինանսավորվի պետբյուջեից, քանի որ երկուսն էլ պետբյուջեից են ֆինանսավորվում»,- մեզ հետ զրուցյում ասաց երկրորդ խմբի հաշմանդամություն ունեցող Հայկ Հովակիմյանը: Նա Արցախյան պատերազմի մասնակից է, 26 տարեկան է եղել, երբ 1994 թվականին Մարտունիում վիրավորվել է: Ստացել է մարմնական տարբեր վնասվածքներ, բայց ամենալուրջ խնդիրը կապված է եղել ոտքի հետ, որը բժիշկները ստիպված են եղել անդամահատել:

Հայկ Հովակիմյանը նշում էր, որ առաջին տարիներին պրոթեզավորվել է մեկ այլ կենտրոնում, բայց հետո նախընտրել է «Ինտերօրթո» պրոթեզավորման գերմանական կենտրոնը: «Նախորդն իմ դուրը չի եկել, տեղափոխվել եմ այստեղ, ու ես գոհ եմ ե՛ւ իրենց մարդկային վերաբերմունքից, ե՛ւ աշխատանքից: Իմ պրոթեզը բարդ պրոթեզ է: Ես չգիտեմ՝ «Պրոթեզաօրթոպեդիկ»-ում ոնց են աշխատում, ինչ մասնագետներ են: 20 տարի ես աշխատում եմ նույն մասնագետի հետ, տվյալ վարպետը՝ պրոթեզիստը, իմ բոլոր խնդրները գիտի՝ ինչ է ինձ պետք, հիմա ես նորից 20 տարի՞ պիտի կորցնեմ, մինչեւ նոր մասնագետը նույնքան խորությամբ հասկանա՝ ինձ ինչ է անհրաժեշտ: «Կրախի» առաջ եմ կանգնելու՝ որպես ընտանիքի հայր: Հիմա երկու ոտքի վրա եմ, կարողանում եմ աշխատել, հետո ի՞նչ է լինելու»,- անհանգստություն հայտնեց մեր զրուցակիցը:

ՀՀ աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարության հաշմանդամների եւ տարեցների հիմնահարցերի վարչության պետ Արթուր Կեսոյանը, մեր զրույցում անդրադառնալով առկա դժգոհությանը, նշեց, որ մրցույթը դեռ վերջնական ամփոփած չէ, իսկ նախնական արդյունքներով ազդրի պրոթեզի չափաբաժնով հաղթող է ճանաչվել «Պրոթեզաօրթոպեդիկ» ՍՊԸ-ն, սրունքի չափաբաժնով՝ «Ինտերօրթո» ՍՊԸ-ն: Առայժմ ներկայացվել են միայն գնային առաջարկները:

Թե դրանք ինչ տեսք են ունեցել, եւ մեկի առաջարկը մյուսից ինչով է տարբերվել, Կեսոյանը չնշեց՝ պարզաբանելով, որ դա իր ղեկավարած վարչության գործառույթների մեջ չի մտնում եւ ինքն այդ տվյալները չի հիշում: Ընկերություններն, ըստ նրա, դեռեւս չեն ներկայացրել համապատասխան սերտիֆիկատ ու մասնագետների որակական տվյալները:  

Արթուր Կեսոյանը հավաստիացրեց, որ նպատակ է հետապնդվում հաշմանդամություն ունեցող բոլոր անձանց տրամադրել միջազգային չափանիշներին համապատասխանող պրոթեզներ, ի տարբերություն նախկինում եղած իրավիճակի, երբ մի մասը ստանում էր ԱՊՀ երկրներից ներկրված նյութերով ու տեխնոլոգիաներով պատրաստված պարագաներ, մյուսները՝ Գերմանիայից:

«Անընդհատ բողոքներ են եղել, թե ինչու պետք է մի քաղաքացին ստանա գերմանական, մյուսը՝ տեղական: Եվ այդ բողոքների հիման վրա իրականացրել ենք մեկ-միասնական պրոթեզներ ունենալու գործընթաց, որը լինելու է ISO 13 485 ստանդարտներին համապատասխան: Այսինքն՝ մենք ցանկանում ենք, որ Հայաստանի Հանրապետության պրոթեզարանները լինեն բացարձակ միջազգային չափանիշներին համապատասխան՝ իրենց տեխնոլոգիաներով, իրենց մասնագետներով: Սա է պատճառը, որ այս տարի մենք կարողացանք միասնական տեխնիկական բնութագրերով մրցույթ հայտարարել»,- ասաց հաշմանդամների եւ տարեցների հիմնահարցերի վարչության պետը:

Նա չշտապեց երաշխավորել, որ նոր չափանիշներով պրոթեզներն իրենց որակական հատկանիշներով չեն զիջելու մինչ այժմ գերմանական տեխնոլոգիայով ու նյութերով պատրաստվածներին: Նկատեց, որ դրանք դեռ չկան ու հնարավոր չէ դատողություններ անել: Ամեն դեպքում, ըստ Արթուր Կեսոյանի, նպատակը քաղաքացիներին միջազգային չափանիշներին համապատասխանող պրոթեզներով ապահովելն է, որը կիրականացվի մի քանի կազմակերպությունների միջոցով՝ մրցակցային պայմաններում:

Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարության պաշտոնյան խոստացավ, որ եթե մրցույթում հաղթած այս կամ այն ընկերությունը շեղվի ստանձնած պարտավորություններից, դա չի հանդուրժվելու եւ անմիջապես խզվելու է նրա հետ կնքած պայմանագիրը: Նա նաեւ չբացառեց, որ հետագայում շահառուներին սերտիֆիկատներ կտրամադրվեն, եւ նրանք կկարողանան ընտրել ցանկալի պրոթեզարանը: Այդպիսի փորձ, ըստ նրա, արդեն կա սայլակների եւ լսողական սարքերի դեպքում:

Նյութը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի փետրվարի 1-ի համարում: