Ի վերջո ո՞վ պետք է ընտրի նախագահին. քաղաքացի՞ն, թե՞ Ազգային ժողովը

Վերջին օրերին մամուլում եւ սոցցանցերում սկսեց քննարկվել մի թեմա, ըստ որի՝ իրականում, համաձայն Սահմանադրության՝ ՀՀ չորրորդ նախագահին պետք է ընտրեն քաղաքացիները, եւ ոչ թե Ազգային ժողովը: Այս դիսկուրսը առաջ բերեց փաստաբան Վահե Գրիգորյանը, ում պնդմամբ Արմեն Սարգսյանին Ազգային Ժողովի ընտրության միջոցով նախագահ դարձնելու՝ ՀՀԿ-ի եւ Սերժ Սարգսյանի մտադրությունը հակասում է գործող Սահմանադրությանը: Վերջինս հղում է անում 2015 թվականին փոփոխված Սահմանադրության մի շարք հոդվածների:

Փոխված Սահմանադրության 125 հոդվածի համաձայն՝ Հանրապետության նախագահի հերթական ընտրությունն անցկացվում է Հանրապետության նախագահի լիազորությունների ավարտից ոչ շուտ, քան քառասուն, եւ ոչ ուշ, քան երեսուն օր առաջ: Սերժ Սարգսյանի նախագահության ժամկետն ավարտվում է ապրիլի 9-ին՝ նույն օրը, երբ Սահմանադրությունը լիարժեք ուժի մեջ է մտնում: Այսինքն՝ չորրորդ նախագահի ընտրությունները պետք է կայանան փետրվարի 28-ից մարտի տասն ընկած ժամանակահատվածում:

Վահե Գրիգորյանի պնդմամբ՝ Հանրապետության 4-րդ նախագահի ընտրությունը Ազգային ժողովի կողմից իրականացվելու սահմանադրականության մոտեցումը հիմնվում է 2015թ.-ի փոփոխություններով Սահմանադրության վերոնշյալ՝ 125 հոդվածի վրա, որը ուժի մեջ է մտնելու չորրորդ նախագահի պաշտոնի ստանձնումից հետո: Վերջինս հավելում է, որ մինչ նախագահի՝ իր պաշտոնի ստանձման օրը շարունակում են գործել 2005 թվականի փոփոխություններով Սահմանադրության համապատասխան դրույթները՝ կրկին հղում անելով 2015-ի Սահմանադրությանը: Վահե Գրիգորյանն, ըստ էության, չի սխալվում: Նա նաեւ խոսում է փոխված Սահմանադրության «Եզրափակիչ եւ անցումային դրույթներ»-ի մասին՝ մասնավորապես 211-րդ հոդվածի (Սահմանադրության 125-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հանրապետության նախագահի առաջին ընտրությունն անցկացվում է Հանրապետության նախագահի լիազորությունների ավարտից ոչ շուտ, քան քառասուն, եւ ոչ ուշ, քան երեսուն օր առաջ: Հանրապետության նախագահի ընտրության երրորդ փուլում Հանրապետության նախագահ է ընտրվում առավել ձայներ ստացած թեկնածուն), որտեղ հաստատվում են վերջինիս պնդումները: 

Վահե Գրիգորյանը, որպես փաստ, բերում է նաեւ փոխված Սահմանադրության 88-րդ հոդվածը՝ ըստ որի Ազգային ժողովի լիազորությունները սահմանվում են Սահմանադրությամբ: Գրիգորյանը ասում է, որ Ազգային ժողովը չունի նախագահ ընտրելու իրավասություն, սակայն Սահմանադրության անցումային դրույթներում նշվում է, որ Սահմանադրության 88-րդ հոդվածի դրույթներն ուժի մեջ են մտնում Ազգային ժողովի հաջորդ գումարման առաջին նստաշրջանի բացման օրվանից: Միեւնույն ժամանակ Սահմանադրության նույն կետում նշվում է՝ Ազգային ժողովի հաջորդ գումարման առաջին նստաշրջանի բացման օրվանից սկսած մինչեւ նորընտիր Հանրապետության նախագահի կողմից իր պաշտոնի ստանձնումը շարունակում են գործել 2005 թվականի փոփոխություններով Սահմանադրությամբ սահմանված համապատասխան հոդվածների դրույթները:

Սահմանադրագետ Վարդան Պողոսյանը Վահե Գրիգորյանի պնդումներին մի շարք հակափաստարկներ է բերում: Նա նշում է, որ Սահմանադրության 7-րդ հոդվածը, որը Սահմանադրության 209-րդ հոդված 1-ին համապատասխան ուժի մեջ է մտել 2015 թ. դեկտեմբերի 22-ին, վերացրել է Հանրապետության նախագահի ընտրությունը ընդհանուր եւ ուղղակի ընտրական իրավունքի հիման վրա եւ համապետական մակարդակով նման ընտրակարգ սահմանել է միայն Ազգային ժողովի համար: Ուստի, ինչպես ասում է վերջինս, որեւէ պարագայում Հանրապետության նախագահը չի կարող ընտրվել ժողովրդի կողմից:

Վարդան Պողոսյանը պնդում է, որ Սահմանադրության անցումային դրույթներում ամեն ինչ պարզ եւ հստակ գրված է, որեւէ խնդիր չկա: Նրա խոսքով` Սահմանադրության հոդվածներն իրար չեն հակասում: Վարդան Պողոսյանի բերած ազդեցիկ փաստն այն է, որ Սահմանադրության 211-րդ հոդվածը lex specialis` գերակա է 209 հոդվածի 6-րդ մասի նկատմամբ եւ սահմանում է, որ Սահմանադրության 125-րդ հոդվածով սահմանված ընտրության կարգը գործում է նոր ընտրվելիք Հանրապետության նախագահի համար: Ընդհանուրի մեջ հատուկի գերակա լինելու կանոնը գործում է դեռ Հին Հռոմից:

Սա նշանակում է, որ միայն այս կետը կարգավորում է փոխված Սահմանադրության մեջ առկա անհասկանալի ու խնդրահարույց հոդվածները:

Մեկ այլ փաստաբան, սահմանադրական իրավունքի մասնագետ Արտաշես Խալաթյանը եւս համամիտ չէ Վահե Գրիգորյանի առաջ քաշած հարցի հետ:

Արտաշես Խալաթյանի կարծիքով` Գրիգորյանի տեսակետը որեւէ մեկնաբանության չի դիմանում, որովհետեւ փոփոխված Սահմանադրության մեջ հստակ նշված է`125-րդ  հոդվածը ուժի մեջ է մտնում ավելի վաղ, քան նախագահի լիազորություններին վերաբերող հինգերորդ գլխի մնացած հոդվածները:

Մեր զրույցում Խալաթյանն ասաց, որ այստեղ տարբերակում է մտցվում նախագահի ընտրության ժամկետը կարգավորող հոդվածի ուժի մեջ մտնելու եւ նախագահի լիազորությունների վերաբերյալ դրույթների ուժի մեջ մտնելու ժամկետների միջեւ.

«Վահե Գրիգորյանի հոդվածի բովանդակությունը վերաբերում է նախագահի լիազորությունների ուժի մեջ մտնելուն: Բնական է, որ նոր կարգավիճակով նախագահի լիազորությունները պետք է ուժի մեջ մտնեն, կիրառվեն նախագահի ընտրությունից հետո: Այսինքն` նորմալ չէր լինի այն մոտեցումը, որ գործող նախագահի` դեռեւս պաշտոնավարման ընթացքում ուժի մեջ մտնեին խորհրդարանական կառավարման շրջանակներում նախագահի լիազորությունները: Ուրեմն` բնական է, որ նախագահն ընտրվի 125 հոդվածի համաձայն: Եզրափակիչ եւ անցումային դրույթներում հստակ սահմանվում է, որ նախագահի ընտրության հետ կապված հատվածը ուժի մեջ է մտնում շատ ավելի շուտ»,-ասաց Խալաթյանը:

«Բացի այդ, եթե մենք նույնիսկ փորձենք ավելի կոնցեպտուալ վերլուծել, ապա այստեղ կարող եմ ասել եւս մի բան. Սահմանադրության առաջին գլխում հստակ սահմանված է, որ ժողովրդի կողմից համընդհանուր, ուղղակի, ազատ ընտրությունների միջոցով ընտրվում են Ազգային ժողովը եւ ավագանիները: Այսինքն` դա նշանակում է, որ արդեն իսկ հստակորեն կանխորոշված է, որ ժողովուրդն իր առաջնային մանդատը տալիս է համապետական ընտրությունների ժամանակ` Ազգային ժողովին եւ տեղական ինքնակառավարման մարմիններին»,-ասաց Արտաշես Խալաթյանը եւ հավելեց,- «Ուրեմն` Սահմանադրությունը, ըստ էության, բոլոր հարցերին սպառիչ պատասխան է տալիս: Ինձ համար նույնիսկ արտառոց թվաց այս դիսկուրսի` հրապարակ նետելը: Ակնհայտ է, որ ամեն ինչ հստակ հաշվարկված է եւ կա կանոնակարգում»:

Նախագահ ընտրելու ժամկետների վերաբերյալ մեր այն հարցին, թե այդ կետում ինչպես է հարթվում հակասությունը, փաստաբան Արտաշես Խալաթյանը պատասխանեց, որ այդ ժամանակահատվածը հստակ սահմանված է նրա համար, որ չլինի մի իրավիճակ, երբ երկիրը մնա առանց նախագահի.

«Այդ ժամկետները սահմանված են նրա համար, որ նոր նախագահն արդեն իսկ ընտրված լինի, նախկին նախագահը դեռեւս իր լիազորությունները վայր դրած չլինի, եւ տեղի ունենա իշխանության սահուն փոխանցում: Սա արված է Սահմանադրական կայունությունն ապահովելու համար: Այստեղ եւս որեւէ խնդիր չկա»:

Խալաթյանի խոսքով` եթե Վահե Գրիգորյանի ասածը վերցնենք անգամ ընդհանուր քաղաքականության տեսանկյունից, ապա այստեղ էլ խնդիր ունենք, քանի որ նախագահն ունի սիմվոլիկ լիազորություններ միայն. «Պատասխանատվության նվազ շրջանակ եւ շատ քիչ լիազորություններ ունեցող պետական ինստիտուտը չի կարող ունենալ այնպիսի բարձր լեգիտիմացիա, ինչպես Ազգային ժողովը: Դա եւս նոնսենս է: Նույնիսկ այս տեսանկյունից խնդիրներ կան: Ուրեմն, տեսնում ենք, որ պարոն Գրիգորյանի տեսակետը երկու ոտքից կաղում է` նաեւ կոնցեպտուալ առումով: Այսինքն` Սահմանադրության, այսպես ասած, հեղինակները, հանձնաժողովը, ովքեր աշխատել են այս նախագծի վրա, ըստ էության, այս բոլոր մտահոգություններն ու ռիսկերը հաշվի են առել: Դրա համար հստակորեն սահմանվել է մի շարք հոդվածների ավելի վաղ ուժի մեջ մտնելը»:

Ինչ վերաբերում է ընդհանուրի մեջ հատուկի գերակա լինելուն, փաստաբանն ասաց, որ դա բացարձակապես նորմալ է, եւ բացի գերակայությունից վերոնշյալ հոդվածներն իրար փոխլրացնում են ու հակասություն ընդհանրապես չկա:

Արտաշես Խալաթյանի կարծիքով` խնդիրը գուցե քաղաքական է, հասարակության ուշադրությունը ներքաղաքական օրակարգի վրա սեւեռելու փորձ է, սակայն անհաջող, որը, ինչպես ասաց վերջինս, նման է մի բաժակ ջրում արված փոթորկի:

 

Տպել
6153 դիտում

Իշխանության յուրացման փորձ կատարելու համար մեղադրվողների գործն ուղարկվել է դատարան

Գեղարքունիքի մարզպետն ու Ռուսաստանի դեսպանը քննարկել են տարածաշրջանում սոցիալ-տնտեսական զարգացման հարցերը

Արմավիրի մարզում պատվաստվել է 104 889 քաղաքացի

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է․ ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող երկրների ԱԳ նախարարները Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ հայտարարություն են ընդունել

Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցում կատարվել է 44-օրյա պատերազմում նահատակված 9 զինծառայողի հոգեհանգստի արարողություն

Լենինգրադյան փողոցում ավտովթար է տեղի ունեցել․ թիվ 63 երթուղայինի վարորդն ու 4 ուղեւոր հոսպիտալացվել են «Արմենիա» ՀԲԿ

Առաջին ձյունը նախընտրական շահարկումների պատճա՞ռ, գործ ունենք նախընտրական քաղաքական սաբոտաժի հետ․ Վանիկ Օհանյան

Միգուցե շատերի համար ես բնավ էլ համարձակ կին չեմ, որովհետեւ իրենց մտքի թռիչքն այլ բան է ուզում. Լուիզա Ներսիսյան

Ստեփանավանի մշակույթի պալատն այսօրվանից կկրի Սոս Սարգսյանի անունը․ Արփի Դավոյան

Ուժի կիրառումը երբեք խաղաղության հասնելու ճանապարհ չի եղել․ Միրզոյանը ելույթ է ունեցել ԱՀԿ նախարարական 28-րդ համաժողովին

Հայաստանի և Էստոնիայի ԱԳ նախարարները անդրադարձել են տարածաշրջանային անվտանգության և կայունության հարցերի

Սերգեյ Լավրովն ու Մևլութ Չավուշօղլուն քննարկել են Անդրկովկասում իրավիճակի կայունացման հարցը

Ավտոմեքենան մոտ 8 մ բարձրությունից ընկել է Աղստև գետը․ ուղեւորները հոսպիտալացվել են

Մհեր Գրիգորյանը Մոսկվայում մասնակցել է Երկրորդ եվրասիական համագումարին

ՊՆ վարչական համալիրում ստորագրվել է 2022թ. Հայաստանի և Լիտվայի միջև երկկողմ ռազմական համագործակցության ծրագիրը

Ոստիկանների արարքները պաշտոնեական լիազորություններն անցնելու հանցակազմ չեն պարունակել, վարույթը կարճվել է

Պապիկյանը ԱՄՆ դեսպանին է ներկայացրել է սահմանագոտում առկա իրավիճակը և խնդիրների կարգավորման հայկական կողմի մոտեցումները

Հաագայում տարածվել է ՀՀ հայտարարությունը՝ Արցախում Ադրբեջանի կիրառած քիմիական տարրեր պարունակող զենքի վերաբերյալ. ԱԳՆ

Միրզոյանը Բլինքենին է ներկայացրել ՀՀ ինքնիշխան տարածք ադրբեջանական զինուժի ներթափանցման հետևանքով ստեղծված իրավիճակը

Տեղի են ունեցել «ԵՄ-ն՝ հանուն երիտասարդության» ծրագրի գործողությունների ներկա իրավիճակը և 2022-ի պլանները քննարկում

Կոդավորված դաջվածքի բանալի բառը գտնելով՝ հնարավոր էր կարդալ կնոջ անունը. զոհված հետախույզի կինը գիրք է գրել նրա մասին

Հայաստան կժամանի ՌԴ ԱԻՆ պատվիրակությունը. կանցկացվի Միջազգային գիտաժողով երկրաշարժի 33-րդ տարելիցի կապակցությամբ

Սյունիքի մարզի Սիսիան-Գորիս ավտոճանապարհին մառախուղ է

Փոփոխություն Վանաձորից դեպի Վրաստան և հետադարձ ուղղությամբ երթևեկության սխեմայում

Արարատ Միրզոյանը հանդիպել է ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենի հետ

Մհեր Գրիգորյանը Մոսկվայում մասնակցել է ԵԱՏՀ խորհրդի նիստին

ՍԱՏՄ-ն ստուգայցեր է իրականացրել Կենտրոն վարչական շրջանի իրացման ցանցում և հանրային սննդի օբյեկտներում

Դոլարն ու եվրոն շարունակում են թանկանալ․ Կենտրոնական բանկը սահմանել է նոր փոխարժեքներ

Արարատի բնակիչը «Ալեն Սիմոնյանի», «Հայկ Սարգսյանի», «Սասի Արտակի» և այլ անուններով սոցցանցերում գրանցել է կեղծ էջեր․ ՔԿ

Քարաթափում է տեղի ունեցել Եղեգնաձոր-Գետափ ավտոճանապարհին

Ճապոնիայի դեսպանատան աջակցությամբ Արմավիրում կբարելավվի կոշտ թափոնների կառավարման համակարգը

«Քովիդ-19»-ի դեմ պատվաստվելուց 7 օր անց անձը կարող է դառնալ արյան դոնոր

ՀԱՊԿ-ում նախագահող Հայաստանի ԱԳ նախարարի համակարգմամբ տեղի է ունեցել անդամ պետությունների ԱԳ նախարարների հանդիպումը

ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարության աջակցությամբ Արաբական Միացյալ Էմիրություններում կկազմակերպվի SSSholidays միջոցառումը

Սահմանվել են հունվարին անցկացվելիք պետական ավարտական քննությունների ժամկետները

Վարչապետի մոտ քննարկվել են քաղաքաշինության ոլորտի խոշորամասշտաբ ներդրումային ծրագրերի առաջարկներ (լուսանկարներ)

Ավարտվել է Ստեփանավանի թիվ 2 դպրոցի տնօրենի և աշխատակիցների կողմից կատարված չարաշահումների գործի նախաքննությունը. ՔԿ

Հեռուստատեսության զարգացման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի համար պարգևատրվել են Հանրայինի աշխատակիցները

Սյունիքում բացվել է առաջին մագնիսա-ռեզոնանսային տոմոգրաֆիայի բաժանմունքը (լուսանկարներ)