Դպրոցականներին գնահատականը նվիրե՞լ, թե՞ չնվիրել. այս է խնդիրը

Դպրոցականների ավարտական քննությունները միասնական-կենտրոնացված ընթացակարգով անցկացնելու մասին կրթության եւ գիտության նախարարի հայտարարությունը ոլորտի ներկայացուցիչների ու փորձագետների շրջանում միանշանակ չի ընդունվել: Շատերը դա շտապողականություն են որակավորում ու կարծիք հայտնում, որ ավարտական արդյունքները խոշորացույցի տակ առնելուց առաջ պետք է կրթական միջավայրը բարելավել եւ պայմաններ ստեղծել որակյալ կրթություն ապահովելու համար:

Նախարար Արայիկ Հարությունյանը օրեր առաջ մեկնարկած օգոստոսյան խորհրդակցությունների ընթացքում տնօրեններին տեղեկացրել էր, որ նախատեսվում է ավարտական քննություններն այսուհետ անցկացնել դպրոցից դուրս՝ Գնահատման եւ թեստավորման կենտրոնի վերահսկողությամբ: «Ես նախորդ տարի գնացել էի մի քանի ավարտական քննության, եւ այն տնայնավարությունը, որ կար այդ քննությունների ժամանակ, համարում եմ անթույլատրելի: Մենք կարծում ենք, որ այսկերպ ավարտական քննություններ անցկացնելը ամենեւին չի արտացոլում աշակերտների իրական գիտելիքները: Ես ձեզ խնդրում եմ, որ բոլոր աշակերտներին, հատկապես ավարտական դասարանների, տեղեկացնեք սրա մասին, որպեսզի մայիսին նրանք փաստի առաջ չկանգնեն եւ ամենեւին հույս չունենան, որ տիկին Պողոսյանը, պարոն Պետրոսյանը նախկինի պես հնարավորություն են ունենալու ավարտական քննությունների ժամանակ իրենց օգնելու: Նրանք պետք է ինքնուրույն հանձնեն իրենց քննությունները»,- ասել էր Արայիկ Հարությունյանը:

Կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանը նախարարությանն առաջարկում է չշտապել դպրոցների ավարտական քննությունները կենտրոնացված անցկացնելու հարցում։ «Նախ, պետք է ավելացնել ներդրումները, բարելավել կրթության կազմակերպման գործընթացը, հետո նոր խստացնել արդյունքի վերահսկումը։ Ժամանակակից աշխարհում հիմնական ներդրումներն արվում են գործընթացը բարելավելու ուղղությամբ։ Բացի այդ, կարեւոր է նոր ուսումնական տարին սկսել հաճելի նորություններով, որպեսզի ուսուցիչները ոգեւորված մտնեն դասարաններ։ Ուսուցչի բարձր տրամադրությունը մեծ դեր ունի որակյալ կրթության ապահովման գործում»,- ՖԲ իր էջում կարծիք է հայտնում նա՝ առաջարկելով լուրջ քննարկումներ կազմակերպել։

Մեկ այլ փորձագետ՝ Անահիտ Բախշյանը, դրական է գնահատում նախանշվող փոփոխությունը: «Շատ կարեւոր քայլ է անում պարոն Հարությունյանը: Առաջին տարում կազմակերպելը դժվար կլինի, բայց այն կհաղթահարվի, միայն թե իսկապես 12-ամյա պարտադիր կրթության համար միջին մասնագիտական ու արհեստագործական ուսումնական հաստատությունները, հատկապես մարզերում, հասանելի չեն գյուղերում ապրող երեխաների համար, ու նրանք չեն կարող օգտվել միջնակարգ դպրո՞ց, թե՞՝ միջին մասնագիտական կրթություն այլընտրանքից: ...այս քայլը կխթանի աշակերտների կրթության որակի նկատմամբ դպրոցների տնօրենների պատասխանատվության ավելի բարձր աստիճան, մնում է լուծել ուսուցչին պատվաբեր աշխատավարձ տալու եւ ժամանակակից դպրոցի պահանջներին համապատասխան մանկավարժական կադրերի պատրաստման խնդիրները: Իհարկե ուրախ կլինեմ մասնակցել այդ քննարկումներին»:

Սերոբ Խաչատրյանի կարծիքն ընդունում կամ իրենց անհամաձյանությունն են հայտնում համակարգի տարբեր ներկայացուցիչներ: Քնարիկ Հարոյանը հիշեցնում է, թե ինչ բարձիթողի վիճակում է կրթությունը. «Պարզապես անհրաժեշտ է հսկողությունը խստացնելը: Անհասկանալի է՝ ուսուցիչներն ինչու՞ են խուճապի մատնվել: Աշխատել է պետք, ուրիշ ոչինչ: ...Թող ուսուցիչները իրենց ակադեմիական գիտելիքները կատարելագործեն, իսկ աշակերտները պարտադիր սովորեն. արդյունքը կլինի ակնառու...Թե չէ պարզ է, որ շատերին էր ձեռնտու թեթեւ աշխատելը կամ ընդհանրապես չաշխատելը: Կրթությունը, որը կոլապսի մեջ է, հաստատ պետք է փրկվի»: «Ես չէի ասի, որ ուսուցիչները թեթեւ են աշխատել, ճիշտ հակառակը՝ գերծանրաբեռնված են աշխատել ու պարտադրված աշխատել են ձեւի, ոչ թե բովանդակության վրա: Խնդիրը խուճապը չէ, խնդիրը մտահոգությունն է: Որքանո՞վ է ճիշտ վերջից սկսելը: Հենց աշակերտի համար է նաեւ մտահոգությունը, որ անկախ իր ունակություններից պարտադիր սովորելու է մինչեւ 12-րդ դասարանը»,- հակադարձում է Նաիրա Բարիկյանը:

Այսպիսով, բախվում են դպրոցականների ավարտական քննությունները միասնական տարբերակով ու պետության աչալուրջ հայացքի տակ անցկացնելու վերաբերյալ թեր եւ դեմ կարծիքները: Բայց մի բան ակնհայտ է՝ համաձայն չլինել, որ քննությունների ժամանակ գնահատականը պետք է չնվիրել ու որ այն պետք է արտացոլի աշակերտի իրական գիտելիքը, նշանակում է կողմ լինել, որ շարունակվեն ներկայիս ավանդույթները եւ այդ քննություններն այնքան էլ գիտելիքի ստուգում չլինեն: Այնինչ նախարարը խոսել է ընդամենը չափազանցված գնահատականներ չնշանակելու մասին:

Անդրադառնալով խնդրի վերաբերյալ քննարկումներ հրավիրելու պահանջին՝ կրթության եւ գիտության նախարարության լրատվական ծառայությունից պատասխանեցին, որ դրանք անպայման կազմակերպվելու են: Համապատասխան քննարկումներ առայժմ անցկացվել են միայն գերատեսչության ու կառուցվածքային ստորաբաժանումների մասնագետների հետ: