21-րդ դարում անընդունելի է ինքնորոշման իրավունքը վերածել կենսաբանական սպառնալիքի. Փաշինյան (լուսանկարներ)

Աշխատանքային այցով Փարիզում գտնվող Հայաստանի վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանն այսօր մասնակցել է «Փարիզի խաղաղության համաժողովի» աշխատանքներին: Ֆորումն անցկացվում է Առաջին աշխարհամարտում կնքված զինադադարի 100-ամյակին նվիրված միջոցառումների շրջանակում:

Ինչպես հայտնում են ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչությունից, համաժողովը բացվել է «Փարիզի խաղաղության համաժողովի» ղեկավար կոմիտեի փոխնախագահ Թրիշա Շեթթիի և Ֆրանսիայի Հանրապետության նախագահ Էմանուել Մակրոնի ողջույնի խոսքերով: Այնուհետև ելույթ են ունեցել Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության կանցլեր Անգելա Մերկելը և Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը:

ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը «Փարիզի խաղաղության համաժողովի» շրջանակում  հանդես է եկել ելույթով, որում, մասնավորապես, նշել է.

«Պետությունների և կառավարությունների հարգարժան ղեկավարներ

Տիկնայք և պարոնայք

Մենք այստեղ ենք հավաքվել` նշելու Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտի 100-ամյակը: Սա բացառիկ նշանակություն ունեցող միջոցառում է, որ կոչված է ոգեկոչելու մեր հավաքական հիշողությունը և արտահայտելու խաղաղության մեր ընդհանուր ուղերձը:

Այսօր մենք` որպես այդ պատերազմի մասնակից ազգերի առաջնորդներ, առաջին հերթին պետք է խոսենք Առաջին համաշխարհային պատերազմի դասերի մասին: Երբ մի պետություն պատերազմ է մղում կամ փորձում է իր խնդիրները լուծել ռազմական ճանապարհով, ուրեմն նա հավատում է իր ուժերին և հաղթանակին:

Այդուհանդերձ, Առաջին համաշխարհային պատերազմը համամոլորակային ողբերգություն էր դրանում ներգրավված բոլոր ժողովուրդների համար, և ի վերջո հանգեցրեց այն հղացած պետությունների քայքայմանը:

Կա համոզմունք, որ աշխարհաքաղաքական և ռազմական տեսանկյունից պատերազմներում միշտ լինում են հաղթողներ և պարտվողներ: Սակայն, մարդկային տեսանկյունից, ոչ ոք չի հաղթում: Պատերազմները բերում են միմիայն կորուստ, տառապանք և ավերածություններ:

Եվ չնայած մեր միասնական ջանքերին և նախորդ սխալներից սովորելու կոչերին այդ դասերը հեշտությամբ մոռացվում են: Թեև հարյուր տարի առաջ մարդկությունը հասկացավ զանգվածային ոչնչացման զենքն արգելելու անհրաժեշտությունը, ցավոք, դա չխոչընդոտեց նոր զինատեսակների ստեղծմանը:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Անտանտի տերություններն առաջին անգամ գործածեցին «մարդկության և քաղաքակրթության դեմ հանցագործություն» սահմանումը` այսպիսով դատապարտելով Օսմանյան իշխանություններին 1,5 միլիոն հայերի ոչնչացման համար: Հետագայում այդ ահավոր հանցագործությունը պետք է կոչվեր 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանություն:

Այնուամենայնիվ, ընդամենը մի քանի տասնամյակ անց մարդկությունն ականատեսը եղավ Հոլոքոստին, Կամբոջայի, Ռուանդայի ցեղասպանություններին, քրիստոնյաների և եզդիների ցեղասպանություններին Մերձավոր Արևելքում, Ռոհինջա ժողովրդի դեմ գործադրված բռնություններին:

Պատերազմի դասերից էր ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի ձևակերպումը Վիլսոնյան հայտնի 14 կետերում: Այնուհետև այն ընդգրկվեց ՄԱԿ-ի կանոնադրության մեջ, Հելսինկիի եզրափակիչ ակտում և հիմք դարձավ ժամանակակից երկրների շուրջ կեսի անկախության համար:

Առաջին աշխարհամարտի արդյունքում աշխարհի ժողովուրդներն օրենքի ուժով հաստատեցին ազատ կամքի դրսևորմամբ սեփական ճակատագիրը տնօրինելու իրենց իրավունքը: Այստեղ` Ֆրանսիայում, հարկ եմ համարում ընդգծել, որ ընդամենը մի քանի օր առաջ Ֆրանսիան հստակորեն վերահաստատեց իր սկզբունքային դիրքորոշումն այս հարցում. Նոր Կալեդոնիայի ժողովուրդը հնարավորություն ստացավ հանրաքվե անցկացնել: Ցավոք, այդ իրավունքի նկատմամբ մոտեցումն ընտրովի է:

Այդ իսկ պատճառով Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի` տասնամյակներ շարունակվող պայքարը իր ճակատագիրը տնօրինելու համար, դեռևս չի ստացել պատշաճ իրավական լուծում: 21-րդ դարում բացարձակապես անընդունելի է, որ ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը կիրառելու ցանկությունը կարող է վերածվել կենսաբանական սպառնալիքի:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի արդյունքում ստեղծվեց Ազգերի լիգան՝ ՄԱԿ-ի նախատիպը, որի վերջնական նպատակը խաղաղության հաստատումն էր: Այնուամենայնիվ, ժամանակակից աշխարհում ծայրահեղականության դրսևորումներն ահագնանում են: Վերոհիշյալ հաստատությունների նպատակն առաջին հերթին մարդու իրավունքների պաշտպանությունն է: Այդուհանդերձ, այսօր մենք գրեթե ամեն օր ականատես ենք լինում մարդու հիմնարար իրավունքի` կյանքի իրավունքի ոտնահարման դեպքերի:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո շատերը կարծում էին, որ դա կլինի վերջին պատերազմը: Սակայն շուտով հետևեց Երկրորդ աշխարհամարտը: Սկսվեց պատերազմի և սպառազինությունների մրցավազքի նոր փուլ: Ցավոք, առայսօր դրա վերջը չի տրվել: Ավելին, գնալով այն ավելի է խորանում:

Ահա թե ինչու եմ կարևորում այսպիսի հանդիպումները: Նրանք մեզ հնարավորություն են տալիս խորհելու մեր ընդհանուր անցյալի, մարդկության պատմության մասին: Անշուշտ, մենք չենք կարող փոխել պատմությունը, և դրա կարիքն էլ չկա: Բայց պատմությունը կարող է փոխել մեզ, որ մեր ապագան ավելի լավը դառնա:

Այդ իսկ պատճառով մենք պետք է հիշենք Առաջին աշխարհամարտի կարևորագույն դասը: Որևէ պետություն չի կարող իր հաջողությունը կառուցել ուրիշների թշվառության վրա, ոչ ոք չի կարող ազատություն ձեռք բերել ուրիշների ստրկության հաշվին: Առաջին համաշխարհային պատերազմին վերջ տրվեց հարյուր տարի առաջ: Եվ սա հիանալի առիթ է մտածելու պատերազմներից զերծ խաղաղության դարաշրջանի մասին:

Ես հավատում եմ, որ այստեղ՝ Փարիզում հավաքված առաջնորդները կկարողանան հասնել այդ նպատակին: Եվ դա կլինի հարգանքի լավագույն տուրքը՝ մատուցված նախորդ դարի անմեղ զոհերին»:

Ելույթից հետո Նիկոլ Փաշինյանը խորհրդանշական գիրք է հանձնել «Խաղաղության գրադարանին»` պատմաբան Հայկ Դեմոյանի «Հայոց ցեղասպանության լուսաբանումը համաշխարհային մամուլի առաջին էջերին» պատկերազարդ գիրքը:

«Փարիզի խաղաղության համաժողովի» քննարկման թեմաներն են՝ խաղաղություն և անվտանգություն, շրջակա միջավայրի պաշտպանություն, զարգացում և ներառական տնտեսություն:

Տպել
2253 դիտում

Ուսուցչի լավակեցությունը պետք է դառնա նրա մասնագիտական շարունակական զարգացման քաղաքականության մաս. Ժաննա Անդրեասյան

Հայտնի է՝ որքան մարդ է այսօր մասնակցել ընդդիմության հանրահավաք-երթին

Ընդդիմությունը վախենում է իշխանությունից, դրա համար էլ վարչապետին հարց չի կարողանում տալ. Գևորգ Գորգիսյան

Չինական ընկերությունը ցանկություն ունի Հայաստանում ներկայանալ ոչ թե դուստր ընկերություններով, այլ՝ ավելի մասշտաբային

Հարթավան-Քուչակ ավտոճանապարհին մեքենան սահել է հարակից ձորակը և հրդեհվել

ԱՀԿ-ն բարձր է գնահատել Հայաստանի կառավարության՝ առողջապահության ոլորտը գերակա ուղղություն ճանաչելու ջանքերը

Արծաթե հուշադրամի թողարկում, կիսանդրու տեղադրում, համերգային ծրագրեր. Օհան Դուրյանի 100-ամյակը ՀՀ-ում կնշվի մեծ շուքով

Բռնցքամարտի ԵԱ. Ռաֆայել Հովհաննիսյանը մեկնարկել է վստահ հաղթանակով

Ներկայիս եղանակը կորիզավոր պտղատու ծառատեսակների ծակոտկեն բծավորությամբ վարակվելու բարենպաստ միջավայր է ստեղծում

Հայաստանն այն եզակի երկրներից է, որտեղ կլիմայական հիմնախնդիրների լուծման նպատակով բարձր մակարդակի խորհուրդ է ձևավորվել

Խուժան չենք՝ գողանանք. Գեղասահքի ֆեդերացիայի նախագահին մեղադրում են յուրացման համար, պատգամավորը դիմել է ոստիկանություն

Գորիսի բժշկական կենտրոնը ժամանակակից ռենտգեն սարք է ստացել

Գարեգին Նժդեհի հրապարակում «Դիմադրություն» շարժումը հանրահավաք է անցկացնում

Օտարերկրացին մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստան է հասցրել 950 գ հերոին և 1 կգ մեթամֆետամին

Հանրապետության առանձին լեռնային գոտիներում սպասվում է օդի ջերմաստիճանի անկում. առաջիկա օրերի եղանակային կանխատեսումը

Տնտեսական աճը եռամսյակի արդյունքում 8.6 տոկոս է, սա շատ կարևոր է. Նիկոլ Փաշինյան

ՀՀ նախագահը Անկախության օրվա առթիվ շնորհավորական ուղերձ է հղել Հորդանանի թագավորին

Նախորդ տարիների դառը փորձը հաշվի առնելով՝ Կառավարությունն այս տարի որոշում է կայացրել. Քերոբյանը՝ խաղողի մթերման մասին

Ընդդիմության կողմից կազմակերպված հավաքի մասնակիցներին թմրամիջոց իրացնելու գործով կա ձերբակալված (տեսանյութ)

Ասեք, վերջապես, մեր պատկերացումները խաղաղության վերաբերյալ. պատգամավորի հարցը՝ ԱԳ նախարարին

Դա խայտառակ շոու էր. Միրզոյանը՝ ընդդիմադիրների՝ ԱԳՆ-ում կազմակերպած ակցիայի մասին

Թալին համայնքում ավագանու արտահերթ ընտրությունները կանցկացվեն սեպտեմբերի 25-ին

Բացահայտվել են ՔՏՀԱ տեսչական մարմնի պաշտոնյայի կողմից պարբերաբար կաշառք ստանալու դեպքեր. նախաքննությունն ավարտվել է

«Մադրիդյան սկզբունքների» նախաձեռնության հեղինակը հայկական կողմն է. վարչապետը փակագծեր է բացում

ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվել են վերապատրաստման դասընթացներ

Բրյուսելում անկլավների հարց չի քննարկվել, մենք արձանագրել ենք, որ Արծվաշենը դե յուրե Հայաստանի տարածք է. Փաշինյան

Դոլարն ու եվրոն շարունակում են արժեզրկվել. ՀՀ կենտրոնական բանկը հրապարակել է նոր փոխարժեքներ

ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությունն ու Բրիտանական խորհուրդը փոխըմբռնման հուշագիր են ստորագրել

Պետք է նրանց առանձնապես չխանգարել, որ մինչև «քոք մաշեն». Փաշինյանը՝ ընդդիմության գործողությունների մասին

Մեղրիի մաքսային բաժնում հայտնաբերվել են տարբեր տեսակի ապրանքների անօրինական խմբաքանակներ

Քննարկվել են Հայաստանի համայնքներից ստացված սուբվենցիայի ծրագրային 80 հայտերը

Նիկոլ Փաշինյանը հայտնեց, թե հայկական կողմն այս պահին քանի գերի ունի

Երկօրյա պաշտոնական այցով Հայաստանի Հանրապետություն կժամանի Չեռնոգորիայի նախագահ Միլո Ջուկանովիչը

Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը հանդիպել է Սինգապուրի ավագ նախարար Թարման Շանմուգարաթնամի հետ (տեսանյութ)

Աﬔրիաբանկը արժանացել է «Կայուն ֆինանսավորման գծով լավագույն բանկ» մրցանակին

Մայիսի 26-ից ժամանակավորապես կփակվի Դ․Անհաղթից դեպի Ազատության պողոտա ուղղությունը

Արուսյակ Մանավազյանը հանդիպել է Ղուկաս Աբգարյանի անվան միջնակարգ դպրոցի աշակերտներին և ուսուցիչներին (լուսանկարներ)

Քանդակում 2004 թվի Ջիվանն է, ես էի լուսանկարել. Կոմիտասի անվան պանթեոնում կտեղադրվի Ջիվան Գասպարյանի հուշարձանը

Կարեն Անդրեասյանը Բելառուսի իր գործընկերոջ հետ քննարկել է որակյալ իրավական աջակցություն ցուցաբերելուն վերաբերող հարցեր

Տեսա, որ «արագավազ դաշնակ» Իշխան Սաղաթելյանի լեզուն կրկին մտքից առաջ է ընկել. Արթուր Հովհաննիսյան