«Կողմերի» պարտավորությունները պիտի հստակեցվեն. «մուննաթ գալով» ոչինչ չի ստացվի

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն միտքը, որ աղքատությունը մարդկանց ուղեղներում է, եւ դա հաղթահարելու համար մարդիկ նախ եւ առաջ պիտի հավատան սեփական ուժերին, իրենք փոխվեն ու տնտեսական հեղափոխություն անեն, հասարակությունն այքան էլ միանշանակ չընդունեց։ Առաջին հերթին, հասկանալի է, ընդդիմադիր քարոզչամիջոցների շնորհիվ, որոնք դա ներկայացրեցին այսպես՝ տեսեք, իշխանությունները որեւէ պատասխանատվություն չեն կրում ժողովրդի սոցիալական վիճակի համար ու «լվանում են ձեռքերը», թեեւ հեղափոխությունից առաջ մարդկանց բարեկեցության թռիչքաձեւ աճ էին խոստանում։

Բայց խնդիրը միայն ընդդիմադիր քարոզչամիջոցների ազդեցությունը չէ։ Ի վերջո նրանք իրենց առջեւ իշխանությունների վարկանիշն իջեցնելու հստակ խնդիր են դրել ու «իրենց գործն են անում»։ Խնդիրը նաեւ այն է, որ տասնամյակներ շարունակ մարդկանց գիտակցության մեջ արմատավորվել են իշխանությունների եւ ժողովրդի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ խեղաթյուրված պատկերացումներ, ու դրանք այնքան ամուր են նստած մարդկանց ուղեղներում, որ ընկալվում են որպես բացարձակ, անառարկելի ճշմարտություններ ու ամեն առիթով որպես մեղադրանք շպրտվում իշխանությունների երեսին։

Միայն մի քանի օրինակ բերենք։ Տասնամյակներ շարունակ իշխանությունների հասցեին հնչող քննադատությունները սկսվել են «իշխանությունները պարտավոր են աշխատատեղեր ստեղծել» նախադասությամբ, ու մինչեւ հիմա դա ընկալվում է որպես անառարկելի ճշմարտություն։ Իրականում իշխանությունները պարտավոր չեն աշխատատեղեր ստեղծել, իշխանությունները պարտավոր են բիզնեսի զարգացման նպաստավոր պայմաններ ստեղծել, ինչի շնորհիվ տնտեսությունը կընդլայնվի, ու երկրում նոր աշխատատեղեր կստեղծվեն։ Տարբերություն էական է, որովհետեւ փաստորեն իշխանությունների /պետական համակարգի/ գործառույթներն այլ են, ժողովրդի ակնկալիքներն իշխանություններից /պետական համակարգից/՝ բոլորովին այլ։ Տեսականորեն իշխանություններն, իհարկե, կարող են աշխատատեղեր բացել։ Օրինակ՝ կարող են ստեղծել կծու բիբարի գիտահետազոտական ինստիտուտ կամ Մասիս սարի տեսարանի ՊՈԱԿ ու հազարավոր մարդկանց աշխատանքի ընդունել, բայց դրանից տնտեսությունը միայն կտուժի։ Հակառակը՝ իշխանությունների նպատակը պիտի լինի պետական համակարգի աշխատանքի արդյունավետությունը բարձրացնելը /այդ թվում՝ նաեւ օպտիմալացման միջոցով, որովհետեւ եթե պետական որեւէ հիմնարկ կարող է նույն աշխատանքը կատարել, ասենք, 50 հոգով, ինչո՞ւ պիտի 70 աշխատող ունենա հարկատուների հաշվին/։

Որպես անառարկելի ճշմարտություն է ներկայացվում նաեւ «իշխանությունները պարտավոր են բարձրացնել թոշակներն ու նպաստները» պնդումը։ Իհարկե բնակչության սոցիալական վիճակի բարելավումն իշխանությունների կարեւորագույն պարտավորություններից մեկն է, բայց ինչպե՞ս ապահովել դա։ Տեսականորեն կան մի քանի ձեւեր։ Առաջին՝ «լիքը փող տպել» ու բաժանել մարդկանց։ Բայց դա կհանգեցնի հիպերինֆլյացիայի ու ֆինանսական կոլապսի, եւ արդյունքում մարդկանց սոցիալական վիճակը հաստատ չի լավանա։ Երկրորդ՝ մեծահարուստների ունեցվածքը խլել եւ դրանով թոշակ ու նպաստ վճարել։ Բայց լավագույն դեպքում մի քանի ամիս անց այդ «ռեսուրսը» կսպառվի, իսկ երկարաժամկետ կտրվածքով հետեւանքներն աղետալի կլինեն Հայաստանի տնտեսության /եւ ընդհանրապես՝ պետության/ համար։ Երրորդ՝ թոշակներն ու նպաստներն ավելացնել այլ ոլորտների հաշվին։ Բայց ո՞ր ոլորտների։ Բանակի հաշվին՝ չի կարելի, առողջապահության կամ կրթության հաշվին՝ չի կարելի․․․ Մնում է պետական կառավարման համակարգը /ու սա ամենամոդայիկ թեման է/, եւ այստեղ իսկապես շատ անելիքներ կան, բայց եկեք անկեղծ լինենք՝ անգամ ավելորդ շռայլություններն իսպառ վերացնելու դեպքում հնարավոր կլինի թոշակները բարձրացնել առավելագույնը մի 200-250 դրամով, իսկ դա հարցի լուծում չէ /ինչն, ի դեպ, չի նշանակում, թե դա չպետք է անել/։ Չորրորդ՝ նպաստավոր պայմաններ ստեղծել բիզնեսի զարգացման համար, ինչի արդյունքում էլ բյուջեն էապես կմեծանա, եւ թոշակներն ու նպաստներն էլ համապատասխանաբար կաճեն։ Հասկանալի է, չէ՞, որ սա, ըստ էության, միակ տարբերակն է։ Այսինքն՝ էլի նույն պատկերն է․ պետությունը պիտի իրականացնի նույն գործառույթները, իսկ հասարակության ակնկալիքներն այլ են։

Մեծ հաշվով՝ հասարակության տրամաբանված ակնկալիքն իշխանություններից պիտի լինի այն, որ իշխանությունները նորմալ կատարեն «պայմանագրի» իրենց բաժինը, այսինքն՝ իրականացնեն պետական համակարգի արդյունավետ կառավարում։ Հասարակությունն էլ պիտի կատարի «պայմանագրի» իր բաժինը, այսինքն՝ օգտվի այդ արդյունավետ կառավարումից։  Իսկ իրար վրա «մուննաթ գալով» ոչինչ չի ստացվի։

Տպել
1117 դիտում

ՀՀ-ից արտագաղթը շարունակում է կրճատվել. դրական դինամիկան պահպանվում է. Միգրացիոն ծառայության ղեկավար

Ժողովրդավարական արժեքներից հայերին չեն կարող հետ պահել նույնիսկ ՀՀ-ում տեղակայված ռուսական զորքերը. կոնգրեսական

Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ 6 մարզերում

Կրասնոյարսկում անտառային հրդեհներն արդեն ներառել են 836 հազար հեկտար տարածք

Վթար Մաշտոցի պողոտայում. 2 հոգի հոսպիտալացվել են

Ինտերպոլը չեղարկել է Թուրքիայի կողմից հետախուզվող քուրդ գործչի նկատմամբ կարմիր ծանուցումը

Բացահայտվել է արագ սննդի կետից կատարված գողությունը. կասկածյալը 16 տարեկան է

Աղբարկղերի հաջորդ խմբաքանակը սպասվում է օգոստոսի կեսերին. Հովսեփ Կուբատյան

38-ամյա կինը որոնվում է որպես անհետ կորած (տեսանյութ)

Հրշեջ-փրկարարները մարել են մոտ 32.99 հա խոտածածկ տարածքներում բռնկված հրդեհները

Արսեն Հարությունյանն ու Միհրան Ջաբուրյանը Ստեփան Սարգսյանի անվան մրցաշարի եզրափակչում են

Վանաձորի բանտի պետի տեղակալը, անվտանգության գծով տեղակալն ու հսկիչը կասկածվում են թմրամիջոցներ փոխանցելու մեջ

ՀՀ ոստիկանությունը մեկ օրում բացահայտել է հանցագործության 63 դեպք

Թուրքիայում Հայաստանի քաղաքացի է բերման ենթարկվել

Սեւանում 13 եւ 14 տարեկան տղաները նավակով հեռացել են ափից. օգնել են փրկարարները (տեսանյութ)

Սուրեն Պապիկյանն ընդունել է «Վեոլիա» ընկերության Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի երկրների գծով գործադիր փոխնախագահին

Հուլիսի 21-ին Գանձայում կայացել է Տերյանական պոեզիայի հերթական տոնը

Աֆղանստանի կառավարությունն ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփից բացատրություն է պահանջում

ԱՄՆ Կոնգրեսի Սենատը հաստատել է Մարկ Էսպերի թեկնածությունը Պենտագոնի ղեկավարի պաշտոնում

Մահացել է հայոց Ցեղասպանության ճանաչման պայքարի ջատագով Ռոբերտ Մորգենթաուն