Երևան
12 °C
2008 թ․մարտի 1-ի իրադարձություններն ու դրանց բացահայտման շուրջ ծավալվող գործընթացն իսկապես շարունակում են առանցքային դերակատարում ունենալ Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում։ Մի կողմից՝ կազմակերպիչներին բացահայտելու եւ պատասխանատվության ենթարկելու հանրային պահանջը պահպանվում է, մյուս կողմից՝ նախկին իշխանություններն այդ գործընթացը ներկայացնում են որպես իրենց նկատմամբ քաղաքական հալածանքներ իրականացնելու հզոր գործիք։ Դրա համար էլ ըստ էության գործ ունենք ոչ թե ընդամենը անցյալում կատարված հանցագործության բացահայտման, այլ այսօր տեղի ունեցող կարեւորագույն քաղաքական պրոցեսի հետ։
Իսկ ահա զուտ իրավական գործընթացը, մեղմ ասած, չի ընդգրկում 11 տարի առաջ տեղի ունեցածի ամբողջական պատկերը։ Այնպիսի տպավորություն է, թե 2008 թ․ մարտի 1-ին պարզապես տասնյակ հազարավոր քաղաքացիներ դուրս էին եկել ինչ-որ բանի դեմ բողոքելու, ոստիկանությունն ու հատուկ ստորաբաժանումներն էլ կրակել էին ժողովրդի վրա, ու հիմա խնդիրը միայն հետեւյալն է՝ Ռոբերտ Քոչարյա՞նն էր այդպիսի հրաման տվել, թե ոչ։ Իսկ մարտի 1-ին նախորդած եւ հաջորդած ամիսների իրադարձությունները մի տեսակ երկրորդ պլան են մղվել։
Իրականում մարտի 1-ն ընդամենը հանցագործության գագաթնակետն էր, կուլմինացիան, իսկ բուն հանցագործությունը սկսվել էր ամիսներ առաջ, առաջին «դրվագով» իրականացվել փետրվարի 19-ին՝ նախագահական ընտրությունների օրը, եւ երկար ժամանակ շարունակվում էր մարտի 1-ից հետո, երբ խայտառակ դատավարություններ էին ընթանում, իսկ ընդդիմության համակիրներին ամեն օր տասնյակներով քարշ էին տալիս ոստիկանություն՝ պարզապես Հյուսիսային պողոտայում զբոսնելու համար։
Ի վերջո ինչո՞ւ էին հարյուր հազարավոր մարդիկ դուրս եկել փողոց։ Որովհետեւ ընտրությունները կեղծվել էին, կեղծվել էին բացահայտորեն ու ամենացինիկ ձեւով, իսկ իրավական դաշտում կեղծված արդյունքները չեղարկել հնարավոր չէր։ Հիմա ի՞նչ, որեւէ մեկն ուզում է ժողովրդին համոզել, որ Ռոբերտ Քոչարյանն ու Սերժ Սարգսյանն այդ մասին տեղյակ չէի՞ն, չգիտեի՞ն, թե իրականում ինչպես են «հաղթել» ընտրություններում։ Իհարկե տեղյակ էին։ Գուցե ոչ ամենայն մանրամասնությամբ /ասենք՝ չգիտեին, թե որ մարզում քանի հոգու եւ քանի հազարական դրամ ընտրակաշառք է բաժանվել, ամեն տեղամասում քանի զրո է ավելացվել իրենց ստացած թվերին եւ այլն/, բայց որ այդ ամենը լավ կազմակերպված էր, ու իրենք էլ գործընթացը վերահսկում էին՝ դա հաստատ։ Այսինքն՝ համաժողովրդական ընդվզման պատճառն իրենց կազմակերպած հանցագործությունն էր։ Սխեման շատ պարզ էր․ «մենք կեղծում ենք ընտրությունները /տոկոս ենք խփում/, իսկ եթե բողոքեք՝ կկրակենք»։ Սահմանադրական կարգը բռնությամբ տապալելը հենց սա է։
Ու նույն սխեման, ի դեպ, կգործեր նաեւ 2013-ի ընտրությունների ժամանակ։ Այն ժամանակ էլ էին տասնյակ հազարավոր մարդիկ դուրս եկել փողոց, պարզապես իշխանությունները ոչ թե զորք հանեցին ժողովրդի դեմ, այլ Րաֆֆի Հովհաննիսյանին հանեցին ժողովրդի միջից ու «տարան աղոթելու», եւ այդպիսով երկրորդ մարտի 1 կազմակերպելու անհրաժեշտությունը վերացավ։ Վստահաբար նույնը կանեին նաև 2018-ի ապրիլին, եթե շարժումն ապակենտրոնացված չլիներ, ու եթե համոզված լինեին, որ «տակից դուրս են գալու»։
Այսինքն՝ մեծ հաշվով, մարտի 1-ի ամբողջական բացահայտման ու մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկելու հիմնական նպատակը հետագայում ընտրություններ կեղծելու պրակտիկան բացառելն է։ Ցանկացած իշխանություն պիտի վստահ լինի, որ այլեւս երբեք չի կարողանալու ընտրություններ կեղծել ու հետո համաժողովրդական բողոքի ալիքը խեղդել «չերյոմուխաներով» ու խայտառակ դատավարություններով, որովհետեւ հատուցումն անխուսափելի է լինելու։ Ու լավ է, որ այսօրվա իշխանությունները, մարտի 1-ի բացահայտման հարցում հետեւողականություն ցուցաբերելով, դրանով իսկ իրենք իրենց համար բացառում են նույն ճանապարհով գնալու անգամ տեսական հնարավորությունը։
Իսկ այս ամենը որպես քաղաքական հետապնդում ներկայացնելը պարզապես անհեթեթ է։ Եթե անգամ հետեւանքները քաղաքական են լինելու։
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Հարձակումն անպատասխան չի մնա. Ադրբեջանի ՊՆ-ն հանդես է եկել հայտարարությամբ
Բա 135-ամյա Դաշնակցությունը կգնա, կմտնի 71-ամյա Քոչարյանի թևի տա՞կ. Կոնջորյանը՝ ընդդիմադիր պատգամավորներին
Ադրբեջանական կողմն Իրանից պահանջում է սեղմ ժամկետներում պարզաբանել ԱԹՍ-ների հարձակման հանգամանքները. Բայրամով
«Զայեդ» մրցանակի գումարը փոխանցվել է ինձ, բայց չեմ որոշել՝ ինչ ուղղությամբ եմ ծախսելու. Փաշինյան
Իսրայելի պաշտպանության ուժերը զանգվածային հարվածներ են հասցրել Իրանի մի շարք ռազմական օբյեկտների. տեսանյութ
Մենք անցում ենք կատարում ճշգրիտ, կառավարելի և մրցունակ գյուղատնտեսության. Մանավազյանը թվեր է հրապարակել
Մենք ճանապարհի այն կետում չենք, որ ռուսական ռազմաբազան մեր ճանապարհը փակի. Փաշինյան
Հույս ունեմ՝ հնարավորինս շուտ Հայաստանից ևս ապրանքներ կարտահանվեն Ադրբեջան. Փաշինյան
Մենք՝ որպես պետություն, բավարար չափով լրջացել ենք, շնորհավորում եմ բոլորիս այդ կապակցությամբ. վարչապետ
Նախիջևանի տարածքում իրանական անօդաչուն վնասել է օդանավակայանը, կան տուժածներ. Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն արձագանքել է
ԱՄՆ-ն դառնորեն կզղջա միջազգային ջրերում իրանական նավը խորտակելու համար. Արաղչի
Մեր թոշակն այլևս երբեք սպառողական զամբյուղից ցածր չպետք է լինի և չի լինի․ սա պատմական փոփոխություն է. Փաշինյան
ԱՄՆ-ն Շրի Լանկայի ափերի մոտ հարվածել է իրանական նավատորմի նավին. դուրս է բերվել 80 մարմին. կա 100-ից ավելի զոհ
Անդրեասյանն այցելել է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր՝ հետևելու հիմնանորոգման աշխատանքների ընթացքին
Սա Ազգային ժողովի դահլիճն է, ձեր հայաթը չի, կարգի հրավիրեք ձեզ. վեճ՝ ԱԺ-ում
Իրանում ԱՄՆ-ի նախաձեռնած գործողության մեկնարկից ի վեր զոհվել է 1114 քաղաքացիական անձ, տուժել՝ 6000-ը
Սպիտակ տունը հրապարակել է Իրանի դեմ հարվածների տեսաշար՝ ներառելով կադրեր Call of Duty խաղերի շարքից. տեսանյութ
UBPay-ը և MoneyTO-ն մեկնարկում են դրամական փոխանցումներ Հայաստանից դեպի Մեծ Բրիտանիա
ՀՀԿ-ն լավ հասկանում է, որ իմպիչմենտը «մեռելածին» է, բայց այն պահում է՝ ցույց տալու համար, որ ինքը կա. Թորոսյան
Բաքվից Հայաստան է ուղարկվել ադրբեջանական նավթամթերքի հերթական խմբաքանակը
Դատախազությունը պահանջում է Աջափնյակ վարչական շրջանի նախկին ղեկավարից բռնագանձել 4 գույք, 325,5 միլիոն դրամ
Առատ ձյան և սաստիկ բքի պատճառվ Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհը փակ է
Ավինյանը հանդիպել է Կոնդ թաղամասի բնակիչների հետ. թեման՝ բակային տարածքների օժանդակ շինությունների հարցերը
Պայթյուն Երևանի թաղամասերից մեկում. կա տուժած
Ջրառատ գյուղում տուն է այրվել․ տուժածները հոսպիտալացվել են
Բարի լույս, լավ օր, և սիրում եմ բոլորիդ. վարչապետ
ԱՄՆ-ն Հնդկական օվկիանոսում խորտակեց իրանական ռազմանավը, որն իրեն «անվտանգ էր զգում միջազգային ջրերում»․ Հեգսեթ
Ամերիաբանկը` Լոնդոնի ֆոնդային բորսայի 100 խոշոր ընկերությունների ցանկում` որպես LFG ֆինանսական խմբի անդամ
Մշտապես կապի մեջ ենք գրեթե բոլորի հետ, երկիր-երկիր գիտեմ՝ որ քաղաքացին որտեղ ինչ խնդիր ունի․ Միրզոյան
Ինչ ջերմաստիճան է կանխատեսվում առաջիկա օրերին տարածաշրջանի համար
Կրակոց չի հնչել, գործը փոխանցվել է նախաքննական մարմին. ՆԳՆ-ն՝ սուպերմարկետների տերերի միջև միջադեպի մասին
1 միլիոն 200 հազար այց՝ երկու ամսում․ համակարգը, ըստ էության, մարսում է այս դիմելիությունը․ Ավանեսյան
Ականներ են տեղադրում Հայաստանի տակ. հյուսիսը հերթով զոհաբերելու է իր գործակալներին. Բլեյան. տեսանյութ
Իսրայելական ուժերը ներխուժել են լիբանանյան տարածքներ․ հայտնի է զոհերի մասին
Շնորհավորում եմ բոլորիս հրաձգության ԵԱ Հայաստանի հավաքականի ցույց տված արդյունքի առիթով․ վարչապետ
Լոռիում հանցավոր խումբ է ձերբակալվել․ տեսանյութ
Էկոնոմիկայի փոխնախարարն այցելել է Մասիսում գործող տեղական կաշվի վերամշակմամբ զբաղվող արտադրական ձեռնարկություն
Եթե մենք՝ ՀՀ-ն, Ադրբեջանը, Վրաստանը, կարողանանք տարածաշրջանը դարձնել արագ, ապահով անցում, եկամուտը կավելանա
Նորից եմ առաջարկում՝ թող բարի լինեն հավաքվեն․ ինչու Աբրահամյանին թույլ չի տրվել տեսնել ձեռք բերված զենքերը
Որոշ տարածաշրջաններում ձյուն ու անձրև է․ երթևեկել բացառապես ձմեռային անվադողերով
