Ինչու պիտի 50 հազար ստացող ուսուցչուհին հարկ տա, իսկ «բողազ ճղելով» ամսական մի քանի միլիոն վաստակողը՝ չտա

Ցանկացած երկրում իրականացվող ցանկացած փոփոխություն հասարակության այս կամ այն խավի մեջ օրինաչափորեն որոշակի դժգոհություններ է առաջացնում, բայց որպես կանոն՝ փոփոխություններ նախաձեռնողներն այդ դժգոհությունների պատճառով չեն հրաժարվում իրենց մտադրություններից։ Հակառակ դեպքում աշխարհում ընդհանրապես փոփոխություններ չէին լինի։ Այլ հարց է, թե որքանով են ճիշտ հաշվարկված այդ փոփոխությունները, եւ որքանով են օբյեկտիվ դժգոհողները։

Հայաստանում այս օրերին բողոքի մինի-ակցիաներ են տեղի ունենում՝ իրենց դժգոհությունն են հայտնում գրավատների սեփականատերերը, շաքար պարունակող գազավորված ըմպելիքներ արտադրողները եւ այլն, ու չի բացառվում, որ բողոքի ակցիաներ կազմակերպեն նաեւ բոլոր նրանք, ովքեր նախատեսվող փոփոխությունների արդյունքում կարող են ստիպված լինել աշխատել ավելի անբարենպաստ պայմաններում (ծխախոտ արտադրողներ ու ներկրողներ, ռեստորանատերեր, սրճարանատերեր, շոու-բիզնեսի ներկայացուցիչներ․․․)։ Հարց է ծագում՝ օբյեկտի՞վ են արդյոք այդ դժգոհությունները, եւ ճի՞շտ են հաշվարկված արդյոք այդ ոլորտներում հարկային դրույքաչափերը կտրուկ փոխելու որոշումները։

Օրինակ՝ երբ շոու-բիզնեսի հայտնի ներկայացուցիչը դժգոհում է, թե «չհասկացա, ես բողազս ճղելով երգեմ, պետությանը հարկ տա՞մ», այդ դժգոհությունը, մեղմ ասած, օբյեկտիվ չէ։ Որովհետեւ ինչո՞ւ պիտի, ասենք, ուսուցչուհին 50 հազար դրամի դիմաց «բողազ ճղելով» պետությանը հարկ տա, իսկ ռեստորանների ճոխ սեղանների շուրջ «բողազ ճղելով» ամսական մի քանի միլիոն դրամ վաստակողը հարկ չտա։ Հասկանալի է նաեւ, որ, օրինակ, գրավատների համար սահմանված տարեկան 100 հազար (ամսական 8400) դրամ պետտուրքը անհասկանալիորեն փոքր է, բայց միանգամից 60 անգամ բարձրացնելն էլ նշանակում է պարզապես սպանել այդ բիզնեսը։ Առավել եւս անհասկանալի են մեկնաբանությունները, թե «տո լավ կլիներ ընդհանրապես վերացնել գրավատները, գիտե՞ք քանի օջախ են քանդել»։ Խաղատներն ու բուքմեյքերական գրասենյակները շատ ավելի մեծ թվով «տներ են քանդել», դե բերեք բոլորն էլ արգելենք։ Նույնն էլ կարելի է ասել շաքար պարունակող ըմպելիքների մասին։ Լավ, ենթադրենք՝ շաքարը վնասակար է, բայց իզուր չէ, որ հեգնում են՝ խմորն էլ է վնասակար, միսն էլ, դե բերեք հանուն ազգի առողջության թանկացնենք, հետո էլ՝ տրանսպորտը, որովհետեւ քայլելն ավելի առողջարար է։ Ծխախոտի թանկացման մասին էլ չենք խոսում․ Գորբաչովի հակաալկոհոլային ռեֆորմից հետո մարդիկ չսկսեցին ավելի քիչ խմել, իսկ պաշտոնական վիճակագրությունը համեստորեն լռում է այն մասին, թե դրա արդյունքում որքան պակասեցին բյուջեի մուտքերը, ու քանի հարյուր հազարով ավելացան ալկոհոլից մահացության դեպքերը (որովհետեւ մարդիկ ինչ աղբ ասես՝ խմում էին)։

Մի խոսքով՝ չի կարելի հանուն առողջ ապրելակերպի բռնել ու թանկացնել այն ամենը, ինչ վնասակար է առողջությանը (թեեւ ծխախոտն ու շաքարն իսկապես վնասակար են), ու չի կարելի նաեւ բյուջեն լցնելու համար բռնել ու բարձրացնել բոլոր այն հարկատեսակները, որոնք տեսականորեն հնարավոր է բարձրացնել (թեեւ բյուջեն համալրելու խնդիր իսկապես միշտ էլ կա)։ Բայց չի կարելի նաեւ խուսափել փոփոխություններից՝ ինչ է, թե հնարավոր են բողոքի ակցիաներ։ Ամեն ինչ պիտի հստակ հաշվարկված լինի։

Օրինակ՝ կա՞ն արդյոք հստակ հաշվարկներ, թե որքանով կնվազի ծխախոտի արտադրությունն (ու համապատասխանաբար՝ նաեւ արտահանումը), եթե ակցիզային հարկը կտրուկ բարձրանա, կա՞ն հաշվարկներ, թե որքանով «կառողջանա» ժողովուրդը, եթե սկսի ավելի քիչ ծխել (կամ ծխախոտի փողը «կտրել» երեխաների սննդից), ու որքանով «կհիվանդանա» տնտեսությունը, եթե բյուջեի մուտքերը նվազեն, ասենք, 100 միլիոն դոլարով։ Եվ ընդհանրապես՝ կա՞ն հաշվարկներ, թե այս կամ այն փոփոխության արդյունքում ինչ են շահելու պետությունն ու հասարակությունը, որոնք են լինելու բացասական (չափելի) հետեւանքները, մոտավորապես քանի հոգի է տուժելու, եւ ինչ է սպասվելու նրանց։

Առաջին հերթին հենց այս հաշվարկներն է, որ պետք է կատարել եւ ներկայացնել հասարակությանը։ Հակառակ դեպքում ցանկացած փոփոխություն կամ անգամ փոփոխության մտադրություն ավելորդ շահարկումների առիթ է դառնալու, որովհետեւ եթե նման խնդիրները կարգավորվում են էմոցիաների մակարդակով, ընդհանուր տպավորությունը չի կարող դրական լինել։ Եթե անգամ ինչ արվում է՝ ճիշտ է արվում։

Տպել
19471 դիտում

Անհայտ անձինք ՄԻՊ-ի անունից մոտենում են մարդկանց՝ հարցերով, թե քաղաքական որ ուժին կամ անձին են ձայն տալու

Նուբարաշենի աղբավայրում շարունակվում են հրդեհաշիջման աշխատանքները (տեսանյութ)

Հրդեհ է բռնկվել Զաքյան փողոցում

Կոտայքի և Արագածոտնի մարզերում մեկնարկել է անտառային վնասատուների և հիվանդությունների դեմ ավիացիոն-քիմիական պայքարը

Կապանի քաղաքապետարանի մշակույթի կենտրոնի տնօրենը viber-ում աշխատակիցներին հրահանգել է մասնակցել Քոչարյանի քարոզարշավին

«Ոչ մի բախում». ըստ քաղաքագետի, «եթե ոմանք ընտրություններից հետո իրենց տեղը հանգիստ չնստեն, ուրիշ տեղ կնստեցնեն»

Ուզում ենք տեսնել առաջընթաց գրանցող Հայաստան․ Անահիտ Ավանեսյանը հանդիպել է Լին Թրեյսիի հետ

Ինչո՞վ ենք մենք երախտապարտ ցեղասպան Ռուսաստանին, քա՞ղցր է սպանողի ձեռքը. Վարուժան Ավետիսյան

Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության՝ ԿԸՀ-ին հասցեագրված գրության վերաբերյալ Հանաձնաժողովը դիրքորոշում է հրապարակել

Հեղափոխությունից հետո ես բերել եմ 20 մլրդ դոլար վարկ 1 տոկոսով, որը չեն ընդունել. Ծառուկյան

Քավոր-սանիկ լինելու փաստը շատ է շահարկվում, բայց մոռանում են՝ որպես թիմ ինչ հալածանքներ ենք կրել. Տավուշի մարզպետ

Բաքուն ինքնահաստատվում է ֆուտբոլի հաշվին. անպատժելիության հետևանքները

Մարտունու շրջանում չոր խոտատարածկ է այրվել․ կրակը տարածվել և մասնակի այրել է նաեւ բնակիչներից մեկի գարու արտը

Աստված ինձ երեք անգամ է կյանք տվել.19-ամյա Էրիկ Խաչատրյանն 8 ամսվա գերությունից հետո Հայաստան վերադարձածներից մեկն է

5 անշարժ գույք, «Niva-2121». ընտրակաշառքի գործով կալանավորված ԲՀԿ պատգամավորի թեկնածուի ունեցվածքը

Կառավարման համակարգը թևակոխել է թվայնացման նոր փուլ․ Տիգրան Ավինյան

ՀՀ ոստիկանության պետն իրավունք ունի պարգևատրելու բացառապես ոստիկանության ծառայողներին․ ոստիկանության պարզաբանումը

ԱԻ նախարարի մոտ քննարկվել են պետական ֆինանսավորմամբ հոգեբանական աջակցության ծրագրի առաջին փուլի արդյունքները

Արտակ Բեգլարյանը ԿԽՄԿ առաքելության ղեկավարի հետ քննարկել է Արցախում իրականացվող մարդասիրական ծրագրերը

Ընտրակաշառքի գործով կալանավորված Արմավիրի նախկին քաղաքապետը 55 հազար դոլար եւ 4 մլն դրամ ունի

Մարտունի ԲԿ-ից Ինֆեկցիոն հիվանդանոց տեղափոխվածների թիվը ավելացել է. նրանց վիճակը գնահատվում է թեթև և միջին ծանրության

Տեղի է ունեցել «Ա. Սպենդիարյան-150» հոբելյանական նամականիշի մարման հանդիսավոր արարողություն

Վազգենի արածն անելն այս փուլում եւ ընդհանրապես շատ դժվար գործ է. Արամ Սարգսյան

67-ամյա տղամարդը ձերբակալվել է 7-ամյա աղջնակի նկատմամբ սեքսուալ բնույթի բռնի գործողություններ կատարելու կասկածանքով․ ՔԿ

Հանքավանի հանգստյան գոտիներից մեկում՝ փոքր, կեղտոտ վանդակում, բանտարկված արջ է պահվում. ահազանգ (լուսանկար)

Առուշան Առուշանյանի վերաբերյալ գործի նախաքննությունն ավարտվել է (տեսանյութեր)

Ուսումնական հաստատություններում արգելվում է իրականացնել քաղաքական գործունեություն կամ քարոզչություն. ԿԳՄՍՆ

Վարդենիս-Մեծ Մասրիկ ավտոճանապարհին ավտոմեքենա է այրվել․ տուժածը տարբեր աստիճանի այրվածքներով հոսպիտալացվել է

Կրթական հաստատությունների ավարտական փաստաթղթերը շուտով այլեւս թղթային տարբերակով չեն լինի. Արտակ Պողոսյան

Երևանի կենդանաբանական այգում ծնվել է եվրոպական արու եղնիկ

Հունիսի 15-ին ՔՊ-ի քարոզարշավը կշարունակվի Սյունիքում․ Հանրապետության հրապարակից նախատեսվում է ավտոերթ

Քաղաքացիներն իրենց քվեարկությամբ կարող են ստիպել «Հոկտեմբերի 27-ի» գործի կազմակերպիչներին պատասխան տալ. Փաշինյան

ՏԻՄ ներկայացուցիչներն այցելել են դիրքեր (լուսանկարներ)

Երևանի տրանսպորտային բոլոր թունելների լուսավորությունն արդիականացվել է

Վաղը 3751 դիմորդ միասնական քննություն կհանձնի «Հայոց լեզու» առարկայից

Մայր Աթոռն արձագանքել է Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարություններին

Ինչու են ընտրությունները կենաց-մահու կռվի վերածվել. քաղաքագետը՝ 2-րդ փուլի հավանականության, հնարավոր բախումների մասին

ԵՄ-ն կոչ է արել Հայաստանին և Ադրբեջանին շարունակել բանակցությունները Մինսկի խմբի համանախագահների հովանու ներքո

12 մլն 500 հազար դրամ, 120 հազար դոլար. Արա Զոհրաբյանի ունեցվածքը

Սյունիքի բնակավայրերի միջև ճանապարհներին առկա են ադրբեջանցի զինծառայողներ՝ զենքի բացահայտ ցուցադրումով. ՄԻՊ