Ինչու պիտի 50 հազար ստացող ուսուցչուհին հարկ տա, իսկ «բողազ ճղելով» ամսական մի քանի միլիոն վաստակողը՝ չտա

Ցանկացած երկրում իրականացվող ցանկացած փոփոխություն հասարակության այս կամ այն խավի մեջ օրինաչափորեն որոշակի դժգոհություններ է առաջացնում, բայց որպես կանոն՝ փոփոխություններ նախաձեռնողներն այդ դժգոհությունների պատճառով չեն հրաժարվում իրենց մտադրություններից։ Հակառակ դեպքում աշխարհում ընդհանրապես փոփոխություններ չէին լինի։ Այլ հարց է, թե որքանով են ճիշտ հաշվարկված այդ փոփոխությունները, եւ որքանով են օբյեկտիվ դժգոհողները։

Հայաստանում այս օրերին բողոքի մինի-ակցիաներ են տեղի ունենում՝ իրենց դժգոհությունն են հայտնում գրավատների սեփականատերերը, շաքար պարունակող գազավորված ըմպելիքներ արտադրողները եւ այլն, ու չի բացառվում, որ բողոքի ակցիաներ կազմակերպեն նաեւ բոլոր նրանք, ովքեր նախատեսվող փոփոխությունների արդյունքում կարող են ստիպված լինել աշխատել ավելի անբարենպաստ պայմաններում (ծխախոտ արտադրողներ ու ներկրողներ, ռեստորանատերեր, սրճարանատերեր, շոու-բիզնեսի ներկայացուցիչներ․․․)։ Հարց է ծագում՝ օբյեկտի՞վ են արդյոք այդ դժգոհությունները, եւ ճի՞շտ են հաշվարկված արդյոք այդ ոլորտներում հարկային դրույքաչափերը կտրուկ փոխելու որոշումները։

Օրինակ՝ երբ շոու-բիզնեսի հայտնի ներկայացուցիչը դժգոհում է, թե «չհասկացա, ես բողազս ճղելով երգեմ, պետությանը հարկ տա՞մ», այդ դժգոհությունը, մեղմ ասած, օբյեկտիվ չէ։ Որովհետեւ ինչո՞ւ պիտի, ասենք, ուսուցչուհին 50 հազար դրամի դիմաց «բողազ ճղելով» պետությանը հարկ տա, իսկ ռեստորանների ճոխ սեղանների շուրջ «բողազ ճղելով» ամսական մի քանի միլիոն դրամ վաստակողը հարկ չտա։ Հասկանալի է նաեւ, որ, օրինակ, գրավատների համար սահմանված տարեկան 100 հազար (ամսական 8400) դրամ պետտուրքը անհասկանալիորեն փոքր է, բայց միանգամից 60 անգամ բարձրացնելն էլ նշանակում է պարզապես սպանել այդ բիզնեսը։ Առավել եւս անհասկանալի են մեկնաբանությունները, թե «տո լավ կլիներ ընդհանրապես վերացնել գրավատները, գիտե՞ք քանի օջախ են քանդել»։ Խաղատներն ու բուքմեյքերական գրասենյակները շատ ավելի մեծ թվով «տներ են քանդել», դե բերեք բոլորն էլ արգելենք։ Նույնն էլ կարելի է ասել շաքար պարունակող ըմպելիքների մասին։ Լավ, ենթադրենք՝ շաքարը վնասակար է, բայց իզուր չէ, որ հեգնում են՝ խմորն էլ է վնասակար, միսն էլ, դե բերեք հանուն ազգի առողջության թանկացնենք, հետո էլ՝ տրանսպորտը, որովհետեւ քայլելն ավելի առողջարար է։ Ծխախոտի թանկացման մասին էլ չենք խոսում․ Գորբաչովի հակաալկոհոլային ռեֆորմից հետո մարդիկ չսկսեցին ավելի քիչ խմել, իսկ պաշտոնական վիճակագրությունը համեստորեն լռում է այն մասին, թե դրա արդյունքում որքան պակասեցին բյուջեի մուտքերը, ու քանի հարյուր հազարով ավելացան ալկոհոլից մահացության դեպքերը (որովհետեւ մարդիկ ինչ աղբ ասես՝ խմում էին)։

Մի խոսքով՝ չի կարելի հանուն առողջ ապրելակերպի բռնել ու թանկացնել այն ամենը, ինչ վնասակար է առողջությանը (թեեւ ծխախոտն ու շաքարն իսկապես վնասակար են), ու չի կարելի նաեւ բյուջեն լցնելու համար բռնել ու բարձրացնել բոլոր այն հարկատեսակները, որոնք տեսականորեն հնարավոր է բարձրացնել (թեեւ բյուջեն համալրելու խնդիր իսկապես միշտ էլ կա)։ Բայց չի կարելի նաեւ խուսափել փոփոխություններից՝ ինչ է, թե հնարավոր են բողոքի ակցիաներ։ Ամեն ինչ պիտի հստակ հաշվարկված լինի։

Օրինակ՝ կա՞ն արդյոք հստակ հաշվարկներ, թե որքանով կնվազի ծխախոտի արտադրությունն (ու համապատասխանաբար՝ նաեւ արտահանումը), եթե ակցիզային հարկը կտրուկ բարձրանա, կա՞ն հաշվարկներ, թե որքանով «կառողջանա» ժողովուրդը, եթե սկսի ավելի քիչ ծխել (կամ ծխախոտի փողը «կտրել» երեխաների սննդից), ու որքանով «կհիվանդանա» տնտեսությունը, եթե բյուջեի մուտքերը նվազեն, ասենք, 100 միլիոն դոլարով։ Եվ ընդհանրապես՝ կա՞ն հաշվարկներ, թե այս կամ այն փոփոխության արդյունքում ինչ են շահելու պետությունն ու հասարակությունը, որոնք են լինելու բացասական (չափելի) հետեւանքները, մոտավորապես քանի հոգի է տուժելու, եւ ինչ է սպասվելու նրանց։

Առաջին հերթին հենց այս հաշվարկներն է, որ պետք է կատարել եւ ներկայացնել հասարակությանը։ Հակառակ դեպքում ցանկացած փոփոխություն կամ անգամ փոփոխության մտադրություն ավելորդ շահարկումների առիթ է դառնալու, որովհետեւ եթե նման խնդիրները կարգավորվում են էմոցիաների մակարդակով, ընդհանուր տպավորությունը չի կարող դրական լինել։ Եթե անգամ ինչ արվում է՝ ճիշտ է արվում։

Տպել
19906 դիտում

ՖԻԴԵ-ի նախագահ է վերընտրվել Արկադի Դվորկովիչը

Հրդեհավտանգ իրավիճակը կպահպանվի. ինչ եղանակ է սպասվում առաջիկայում

Երկու նախադպրոցական կրթական կենտրոն Սարատովկա և Շնող բնակավայրերում

Օգոստոսի 5-8-ը ոստիկանները բացահայտել են հանցագործության 102 դեպք

Տնային պայմաններում խնամք է ստանում շուրջ 1820 շահառու. ԱՍՀՆ

Շախմատի համաշխարհային օլիմպիադա. տղամարդկանց և կանանց հավաքականներն այսօր կմրցեն Ադրբեջանի հետ

Վերանորոգվում են երևանյան շատրվանների պոմպերը

Օգոստոսի 7-ին Հայաստանի երկաթուղայինները անվճար սպասարկեցին ավելի քան 2,7 հազար ուղևոր

Քաղաքաշինության կոմիտեում քննարկում է տեղի ունեցել կորեացի փորձագետների խմբի հետ՝ Ազգային գեոպորտալի բարելավման համար

Բացահայտվել է քաղցրավենիքների խանութի աշխատակցուհու նկատմամբ կատարված ավազակության դեպքը. կա ձերբակալված

Առաջիկայում պարեկային ծառայությունը կգործի նաև Գեղարքունիքում, Տավուշում, Արագածոտնում և Կոտայքում (տեսանյութ)

Պատանի մարզիկները 4 մեդալ են նվաճել «Ասիայի երեխաներ» 7-րդ միջազգային մարզական խաղերում

Հայաստանում պատվաստումների ընդհանուր թիվը 2 232 695 է

Դիտակետում շահութահարկի տարեկան հաշվարկներն են. կոմիտեն հորդորում է հարկ վճարողներին ժամանակին արձագանքել ծանուցումներին

Էրեբունի վարչական շրջանի որոշ հատվածների գազամատակարարումը կդադարեցվի

Զինծառայողների բնակարանային ապահովման նոր ծրագիր

Հրդեհ տասնութ հարկանի շենքի մալուխների հորանում․ տարհանվել է 85 քաղաքացի

Ահազանգեր՝ մայրաքաղաքի փողոցներում Կարմիր գրքում գրանցված ջրաշուշանի վաճառքի մասին

Հանկարծամահ է եղել պայմանագրային զինծառայող. ՀՀ ՊՆ

Արսեն Մակվեցյանը՝ Երևանի քաղաքապետարանի սպորտի և երիտասարդության հարցերի վարչության պետ

Խոշոր ավտովթար Արարատի մարզում. 3 վիրավորից մեկը երեխա է

Սևանա լճում քաղաքացի է ջրահեղձ եղել

Որոշ ուղղություններում ադրբեջանական զինուժը կրկին խախտել է հրադադարի պահպանման ռեժիմը. Արցախի ՊՆ

Իրադրությունը հայ-ադրբեջանական սահմանին հարաբերականորեն կայուն է. ՀՀ ՊՆ

Հոսանքազրկումներ՝ Երևանում և 7 մարզերում

Հայ-ադրբեջանական սահմանում հակառակորդի կրակոցից պարտադիր ժամկետային զինծառայողը հրազենային վիրավորում է ստացել

Օդանավերի սղություն է. «Արմենիա» ավիաընկերությունը պարզաբանում է, թե ինչու են չվերթներն ուշացել

Շախմատի համաշխարհային օլիմպիադա. տղամարդկանց հավաքականը ոչ-ոքի խաղաց ԱՄՆ-ի հետ, կանայք հաղթեցին Իսրայելին

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար

Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը մասնակցում է ՀՀ վարչապետին կից տնտեսական քաղաքականության խորհրդի նիստին

Արցախի պետնախարարը Ստեփանակերտում շրջել է աշխատանքի տոնավաճառի տաղավարներով

Դիլիջանում սկսվել են Վարչապետին կից տնտեսական քաղաքականության խորհրդի նիստի աշխատանքները (տեսանյութ)

Անցկացվել են զորամիավորումների բարոյահոգեբանական ապահովման խմբերի անձնակազմերի հավաք-պարապմունքներ

Մեկնարկել է Ստեփանակերտի դպրոցների առաջին դասարանցիների առցանց ընդունելությունը

Հրշեջ-փրկարարները մարել են հրդեհները․ ստացվել է 6 ահազանգ

Ադրբեջանը պետք է պատասխանատվության ենթարկվի հրադադարի հերթական խախտման համար. ԱՄՆ կոնգրեսական

Հրդեհավտանգ իրավիճակը կպահպանվի. ինչ եղանակ է սպասվում առաջիկայում

Կարեն Գիլոյանն ընդունել է աշխարհի և Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունների մեդալակիր ըմբիշներին

78-ամյա կինը որոնվում է որպես անհետ կորած

Ռուսները խաղաղապահ չեն, նրանք շահագրգիռ կողմ են․ Արամ Սարգսյան