Մրցանակաբաշխությունների այս քանակը նման աղքատ երկրի համար ահավոր մեծ ճոխություն է. Բոյաջյան

Հայաստանում վերջին շրջանում ահռելի մեծ թվերի է հասնում մրցանակաբաշխությունների եւ տարատեսակ փառատոնների թիվը: Ֆիլմարտադրության եւ այլ մշակութային ծրագրերի շրջանակում տրվող մրցանակների, դրանց իրական նպատակների եւ կարեւորության, ու առհասարակ ՀՀ-ում ֆիլմարտադրության որակի եւ խոչընդոտների մասին «Հայկական ժամանակ»-ը զրուցել է կինոգետ, թարգմանիչ Զավեն Բոյաջյանի հետ: 

- Պարոն Բոյաջյան, օրերս ֆեյսբուքյան ձեր էջում մի գրառում էիք կատարել՝ անդրադառնալով հայկական կինոյին: «Անահիտ» մրցանակաբաշխությունից հետո գրել էիք, որ վատ չէր լինի նախ մտածել քիչ թե շատ արժեք ունեցող հայկական ֆիլմեր ստեղծելու, ապա նոր կինոմրցանակներ բաժանելու մասին: Եվ որ ավելի լավ է կինոարտադրություն զարգացնել, քան մրցանակաբաշխություններ բուծել: Այս մրցանակաբաշխությունը տեղի է ունենում 2016 թվականից: Համարում եք, որ այն որեւէ իմաստ չունի՞:

- Չէի ասի, թե գրառումս կոնկրետ ուղղված էր «Անահիտ»-ին: Առհասարակ ես լուրջ չեմ վերաբերվում մրցանակաբաշխություններին, եթե նույնիսկ խոսքը շատ նշանավոր մրցանակների մասին է, ինչպիսիք են, ասենք, «Օսկարը» կամ Կաննի կինոփառատոնի «Ոսկե արմավենու ճյուղը»: Պարզապես «Անահիտ» մրցանակաբախությունն առիթ տվեց մեկ անգամ եւս վերհիշելու, որ Հայաստանում մրցանակաբաշխությունները չափից դուրս շատ են: Մենք առավելապես ոչ թե ապրում ենք մշակութային կյանքով, այլ նմանակում այդ մշակութային կյանքը, դիմում իմիտացիայի, որպեսզի ցույց տանք ինքներս մեզ կամ աշխարհին, որ մենք էլ լիարժեք մշակութային կյանք ունենք, մենք էլ ենք մշակութային արժեքներ ստեղծում: Ուզում ենք ի ցույց դնել, որ մենք էլ ենք գնահատում մշակութային արժեքները, մրցանականեր բաշխում: Մինչդեռ, ըստ էության, խոսքն իսկապես նմանակման մասին է, որովհետեւ մենք բառի բուն իմաստով ավելի շատ զբաղված ենք մեկս մյուսին գովերգելով ու մրցանակներ շնորհելով, քան արվեստի իսկական, մնայուն արժեքներ ստեղծելով: Ինչ ասել կուզի, սա նորմալ երեւույթ չէ, ավելի շատ շեղում է, որին պետք է ուշադրություն դարձնել, քանի որ Հայաստանում ե՛ւ մրցանակաբաշխությունները, ե՛ւ տարատեսակ մրցույթները, ինչպես նշեցի, ահռելի քանակի են հասնում, բայց բնավ չէի ասի, թե համապատասխանաբար էլ նշանակալից մշակութային արժեքներ կամ արվեստի գործեր են ստեղծվում, որոնք անպայման մրցանակներով վավերացվելու կարիք ունեն: Մեզ մոտ կարծես ջանում են մրցանակների միջոցով բարձրացնել տվյալ գործի արժեքը կամ մակարդակը եւ հենց մրցանակի շնորհիվ ուշադրություն հրավիրել դրա վրա:

- Միայն կինոյի՞ ասպարեզում են դրանք անտեղի: Եվ արդյոք Հայաստանում ունե՞նք որակյալ կինոարտադրանք:

- Եթե երեւույթը մասնավորեցնենք եւ գանք կինոյի ասպարեզ, ապա բնավ գաղտնիք չէ, որ մենք չունենք զարգացած կինոարտադրություն, լինի դա լիամետրաժ խաղարկային ֆիլմերի, վավերագրական աշխատանքների, թե անիմացիայի տեսքով: Այո, տարեկան ինչ-որ արտադրանք ասպարեզ է գալիս, եւ եթե այդ արտադրանքի թվին դասենք նաեւ այն էժանագին կատակերգությունները, որոնք ամենից շատ են նկարահանվում եւ ուղղված են ներքին շուկայի պահանջների բավարարմանը, միեւնույն է, լուրջ կինոարտադրություն չունենք: Փաստորեն մեզ մոտ մի կողմից նկարահանվում են զանգվածային սպառման այդ կատակերգությունները, մյուս կողմից էլ կան որոշ գործող ռեժիսորներ, որոնք սեփական նախաձեռնությամբ կլինի, թե ինչ-ինչ ճանապարհներով ջանում են ֆիլմեր նկարահանել, եւ մի քանի տարին մեկ դա կարծես թե հաջողվում է: Կինեմատոգրաֆիան ավելի շատ կախված է անհատական ջանքերից եւ այն հանգամանքից, թե ով ինչ ինտենսիվությամբ կարող է այդ ջանքերը գործադրել: Երիտասարդներն ընդհանրապես բախվում են անհաղթահարելի խոչընդոտների: Հայաստանում կինոյով զբաղվելը մեծ արիություն, անդուլ ճիգեր, գրեթե դոնկիխոտյան անխոհեմություն է պահանջում: Եվ այս անմխիթար ֆոնին, երբ նորմալ կինոարտադրությունը մեզ համար գրեթե անհնարին երազ է դարձել, բազմաթիվ փառատոններ ու զանազան մրցանակաբաշխություններ ունենալը առնվազն արտառոց է:

- Ընդհանրապես, ոչ հարուստ երկրում սակավարժեք ֆիլմերին կամ նման այլ մշակութային ծրագերին հավելյալ գումարներ տրամադրելը գումարի անհարկի կորուստ չէ՞:

- Քանի որ ես Մշակույթի նախարարության մի քանի դրամաշնորհային հանձնախմբերի անդամ եմ եւ մոտիկից եմ ծանոթ իրավիճակին, կարող եմ ասել, որ երկրում տեղի ունեցող փառատոնների գերակշիռ մասը, եթե ոչ բոլորը նախարարությանն են դիմում ֆինանսական ակնկալիքներով: Իհարկե, փառատոնների նման քանակը Հայաստանի նման աղքատ երկրի համար ահավոր մեծ ճոխություն է, եւ զարմանալի չէ, որ մշակութային ծրագրերի համար անհրաժեշտ գումարներ չկան, որ ամեն ինչ սուղ է: Եղած գումարները շատ հաճախ ճիշտ չեն ծախսվում եւ բնականաբար չեն ծառայում այն թիրախային նպատակներին, որոնք մեզ համար կենսական անհրաժեշտություն են: Մեզ մոտ կիոնփառատոնների շատ յուրատեսակ ընկալում կա. դիտարկվում է միայն փառատոնի արտաքին կողմը, երբ հավաքվում են, ֆիլմեր ցուցադրում, միմյանց շնորհավորում, մրցանակներ տալիս, տոն է, հրավառություն է, խնջույք, ժպիտներ եւ այլն: Բայց կինոփառատոնն առաջին հերթին տքնաջան աշխատանք է, այդ արտաքին շուքի, ցուցափեղկի հետեւում ժրաջան խոհանոց է, որը շատ լուրջ աշխատանք է պահանջում: Եվ որպես կանոն, մեր բոլոր փառատոնները կենտրոնացած են Երևանում: Չեմ հիշում գոնե մեկը, որը քիչ թե շատ ապակենտրոնացված լինի: Իսկ մենք գիտենք, թե Հայաստանի շրջաններում ինչպիսի մշակութային քաղց է, մարդիկ ընդհանրապես չեն առնչվում արվեստին եւ մշակույթին, եթե չհաշվենք հեռուստատեսությունը, որը սարսափելի ցածր մակարդակ ունի: Ի՞նչ պարտադիր է, որ փառատոնի բոլոր ծրագրերը ներկայացվեն միայն մայրաքաղաքում, մանավանդ որ Հայաստանը մեծ երկիր չէ, եւ հսկայական հեռավորություններ կտրելու խնդիր էլ չկա:

- Ո՞րն է այդ դեպքում նման փառատոնների և մրցանակաբաշխությունների իմաստն ու նպատակը, ի՞նչ մոտեցմամբ են առաջնորդվում կազմակերպիչները:

- Որեւէ կինոփառատոն, որը տեղի է ունենում այս կամ այն երկրում, իր գերխնդիրներից մեկը պետք է համարի տեղական կինոկյանքի, կինոարտադրության խթանումը: Մինչդեռ մեզ մոտ փառատոնները՝ սկսած ամենահայտնիներից մինչեւ ամենաանհայտները, պարբերաբար կայանում են ամեն տարի եւ նույնիսկ երկարամյա պատմություն ունեն, բայց որեւէ կերպ չեն նպաստում տեղական կինոարտադրության զարգացմանը, այդպես էլ չեն ձևավորվում տեղի եւ դրսի կինեմատոգրաֆիստների արդյունավետ շփումներ: Տեղյակ եմ, որ նման փորձեր է անում «Ոսկե ծիրան» փառատոնը, բայց և ծանոթ եմ այն հայկական կինոարտադրանքին, որն ամեն տարի ցուցադրվում է «Ոսկե ծիրան»-ում, եւ պիտի ասեմ, որ տպավորիչ արդյունքներ չկան: Իսկ ընդհանրապես մեր փառատոններում մարդիկ մրցանակներ են ստանում եւ գնում տուն, կարծես փառատոնը հենց միայն այդ մրցանակաբաշխությունն է, ուրիշ ոչինչ, այսինքն՝ տոն է, որը գործնական նպատակներ չի հետապնդում: Աշխարհով մեկ սփռված այլ փառատոններում սովորաբար շատ ավելի լուրջ գործընթացներ են կատարվում, եւ վաղուց արդեն ժամանակն է, որ մենք էլ այդքան փառատոններ ունենալու պարագայում կարողանանք օգտագործել դրանց ընձեռած հնարավորությունները:

Տպել
4511 դիտում

Վարչապետ Փաշինյանը հանդիպել է Ֆրանսիայի Սենատի նախագահ Ժերար Լարշեին

Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը հայերենով գրառում է արել

Ելիսեյան պալատում կայացել է Նիկոլ Փաշինյանի և Էմանուել Մակրոնի հանդիպումը. կողմերի հայտարարությունները

Նիկոլ Փաշինյանը Էմանուել Մակրոնի հետ հանդիպման արդյունքներով գրառում է արել

Արթիկի տարածաշրջանի ճանապարհներին ձյուն է տեղում

Անհրաժեշտ է, որ Ադրբեջանը փարատի երկիմաստությունը ՀՀ-ի տարածքային ամբողջականության և քարտեզների վերաբերյալ․ Մակրոն

Փաշինյանը Մակրոնին հրավիրել է Հայաստան

Ճանաչում ենք հարևանների տարածքային ամբողջականությունը, մեր խնդիրը տարածաշրջանում ճիշտ բալանս ձևավորելն է. Փաշինյան

Տվել ենք մեր համաձայնությունը՝ պաշտպանական զինտեխնիկա ուղարկել Հայաստան․ Մակրոն

Սյունիքում տեղի ունեցած միջադեպերը վկայում են՝ էսկալացիայի վտանգը իրական է մնում․ Մակրոն

Գործարքը հնարավոր է իրականացնել առանց Ռուբեն Վարդանյանի անմիջական մասնակցության․ փորձագետ

Ուկրաինայի վարչապետը խոստովանել է զինված ուժերի ոչ շահավետ դիրքը մարտի դաշտում

Մենք կարևորում ենք ԵՄ դիտորդական առաքելության ներդրումը Հարավային Կովկասում կայունության խթանման գործում․ Միրզոյան

Միացյալ Նահանգները Հայաստանի կողքին է՝ որպես գործընկեր և բարեկամ. 1 տարի առաջ ՀՀ ժամանած դեսպան Քրիստինա Քվինի ուղերձը

ՀՀ ԱԳՆ-ն կարևորել է ԵՄ դիտորդական առաքելությունը տարածաշրջանում կայունության ապահովման համար

Հարցվողների կեսից ավելին՝ 53%, նշել է, որ նկատել է ոստիկանության աշխատանքի բարելավում. ՆԳՆ

Ադրբեջացի գործարարը ներգրավված է ռուսական նավթի առևտրի գաղտնի օղակում. The Wall Street Journal-ի հոդվածը

Վերջին երկու տարում ՀՀ-ԵՄ հարաբերություններն ինտենսիվ ընդլայնվում են. Արմեն Գրիգորյան

Արտագնա աշխատանքի մեկնած քաղաքացիներին ուղարկվել են միայն ծանուցումներ, վարչարարություն չի իրականացվի. ՊԵԿ նախագահ

Հայաստանի դատական իշխանության անկախության ինդեքսը աճ է գրանցել. Դատական դեպարտամենտ

Ռուսներին չի հաջողվի գրավել Դոնեցկն ու Լուգանսկը․ Բուդանով

Երևանում անցկացվել է բացօթյա հուշ-ցերեկույթ՝ նվիրված Միսաք Մանուշյանին

Տիգրան Ավինյանը և Ղազախստանի դեսպանն անդրադարձել են Երևանի և Աստանայի միջև համագործակցության սերտացմանը

Ավանեսյանն ու Անդրեասյանը ստորագրել են պաշտոնական հրաման, որով կներդրվի հետբուհական մասնագիտական կրթական նոր ծրագիր

Հրազդանում կասեցվել է մանկապարտեզի խոհանոցի արտադրական գործունեությունը

Հայաստանը դիվերսիֆիկացնում է իր անվտանգությունը և արտաքին քաղաքականությունը. ԱԽ քարտուղար

Մեղադրանքներն անհիմն են. Մարագոսը՝ ԵՄ առաքելության վերաբերյալ Ադրբեջանի ԱԳՆ հայտարարության մասին

Նիկոլ Փաշինյանը ժամանել է Փարիզ

Հայ-ադրբեջանական սահմանին միջադեպերի քանակը նվազել է, բայց մարտահրավերներ կան․ Ստեֆանո Տոմատ

«Վերջապես». Լուսինե Թովմասյանը դիմավորել է սկեսրայրին (լուսանկար)

Քյամիլ Զեյնալլին ազատ է արձակվել և այսօր կվերադառնա Բաքու

Պատգամավոր Գագիկ Մելքոնյանին տեղափոխել են հիվանդանոց

ԵՄ դիտորդական առաքելությունը նպաստել է հայ-ադրբեջանական սահմանին միջադեպերի քանակի նվազմանը. Մարկուս Ռիտեր

Ռուսական կողմին պետք է հարցնել, թե ինչու է մեր մուտքն արգելված եղել Ներքին Հանդ․ ԵՄ դիտորդական առաքելության ղեկավար

Միսաք Մանուշյանի և նրա կնոջ աճյունները կվերահուղարկավորվեն պանթեոնում. Ջոնաթան Լաքոտ

Պետությանը պատճառվել է 80 մլն դրամի վնաս, մեղադրանք է ներկացվել նախկին պաշտոնատար անձանց. նախաքննությունն ավարտվել է

Ողբերգական ավտովթար Արագածոտնի մարզում. կա 1 զոհ, 2 վիրավոր

ՀՀ-ն ստացել է խաղաղության պայմանագրի Ադրբեջանի տարբերակը, շարունակում ենք աշխատել․ Գրիգորյան

Այդ խնդիրը կա. Գրիգորյանը՝ ԵՄ դիտորդների մուտքը Ներքին Հանդում ռուսների կողմից խոչընդոտելու մասին

ԵՄ-ում համաձայնեցրել են ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցների 13-րդ փաթեթը