«Ռաշագեյթից»՝ «Ուկրգեյթ». Թրամփի իմպիչմենտի երկրորդ փորձը

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի իմպիչմենտի շուրջ նոր զարգացումներ են տեղի ունենում: Թրամփի եւ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկիի հեռախոսազրույցի «մտահոգիչ» մանրամասների մասին հայտնած իրազեկիչներից մեկը համաձայնել է գրավոր պատասխանել հանրապետական կոնգրեսականների հարցերին: Այդ մասին հայտարարել է նրա փաստաբան Մարկ Զայիդը: Զայիդի խոսքով՝ իրազեկիչը Հանրապետական կուսակցության անդամների հարցերին կպատասխանի «գրավոր ձեւով՝ երդում տալով եւ սուտ վկայության համար պատժով»: Միեւնույն ժամանակ իրավաբանը նշել է, որ իրազեկիչի ինքնությունը բացահայտող հարցերին նա չի պատասխանի: Այժմ հայտնի է միայն, որ երկու իրազեկիչներն էլ, ամենայն հավանականությամբ, ԱՄՆ հատուկ ծառայությունների աշխատակից են:

Իրազեկիչի հաղորդումը ԱՄՆ նախագահի դեմ սկսած իմպիչմենտի գործնթացի ավելի շատ առիթ էր, քան պատճառ: Իմպիչմենտի մասին խոսակցությունները սկսվել էին դեռեւս 2016 թ.՝ մինչեւ Թրամփի կողմից նախագահի պաշտոնը զբաղեցնելը: Այդ ժամանակ առիթը «Ռաշագեյթն» էր՝ Ռուսաստանի կողմից ԱՄՆ նախագահական ընտրություններին միջամտելու շուրջ սկանդալը: 2017թ. դեկտեմբերին իմպիչմենտի մասին որոշումը ձախողվեց այն ժամանակվա Ներկայացուցիչների պալատում՝ ձայների 58-364 հարաբերակցությամբ։

2018թ. դեմոկրատները մեծամասնություն ստացան Ներկայացուցիչների պալատում եւ նոր եռանդով ձեռնամուխ եղան Թրամփի իմպիչմենտի գործընթացին: Մասնավորապես «Մյուլլերի զեկույցի» անհաջողությունից հետո՝ հուլիսի 24-ի Թրամփ-Զելենսկի հեռախոսազրույցն ուղղակի նվեր էր Դեմոկրատական կուսակցության համար:

Սեպտեմբեր 24-ին ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսին հայտարարեց Թրամփի իմփիչմենտի գործով հետաքննությունը մասին: Հետաքննության պատճառ է հանդիսացել ԱՄՆ նախագահի խնդրանքը Զելենսկիին՝ հետաքննել Ռոբերտ Հանթեր Բայդենի (2020 թ. նախագահի հնարավոր դեմոկրատ թեկնածու Ջոզեֆ Բայդենի որդու) բիզնես գործունեությունը Ուկրաինայում։ Հոկտեմբերի 30-ին Սպիտակ տունը հրապարակել է հեռախոսազրույցի խմբագրված սղագրությունը, որից պարզ է դառնում, որ Թրամփն այդուհանդերձ խնդրել է Զելենսկիին լուծել Բայդենի շուրջ ստեղծված իրավիճակը։ Ասքանն արդեն բավարար էր, այն խոսակցությունների համար, թե իբր Թրամփն օգտագործում է իր պաշտոնեական դիրքը ներքաղաքական պայքարի համար: Սակայն առանցքային դեր խաղաց այն հանգամանքը, որ Թրամփը հուլիսին նաեւ դադարեցրել էր Ուկրաինային տրամադրվող ռազմական օգնությունը: Թեեւ օգնությունը վերականգնվեց մի քանի ասմի անց՝ սեպտեմբերին, սակայն դեմոկրատները, այդ թվում սենատորներ Ռոբերտ Մենենդեսը եւ Քրիս Մերֆին, հայտարարեցին, որ ձգձգումը կարող էր արվել ուղղակի կամ անուղղակի կերպով Ուկրաինայի կառավարության վրա ճնշում գործադրելու նպատակով:

Դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչները մեղադրում են Թրամփին պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու եւ ԱՄՆ-ի նախընտրական արշավում ուրիշ երկրի ղեկավարին օգտագործելու փորձի մեջ: Հանրապետականները պնդում են, որ Թրամփի իմպիչմենտը միակուսակցական նախաձեռնություն է, քանի որ դրա օգտին հանդես են գալիս միայն դեմոկրատները: Հոկտեմբերի 31-ին ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատը Թրամփի իմպիչմենթի պաշտոնական հետաքննության վերաբերյալ բանաձեւ ընդունեց: Դրան կողմ քվեարկեցին 232 կոնգրեսական, դեմ՝ 196: Հատկանշական է, որ ոչ մի հանրապետական կողմ չի քվեարկել, իսկ դեմոկրատներից երկուսը չեն աջակցել կուսակիցների նախաձեռնությանը: Քվեարկության ավարտից անմիջապես հետո նախագահ Թրամփը գրառում է կատարել Թվիթերի իր միկրոբլոգում՝ նշելով, որ սա ամերիկյան պատմության «խոշորագույն որսն է վհուկների դեմ»:

Այդուհանդերձ, ստեղծված իրավիճակը կարող է նաեւ ձեռնտու լինել Թրամփին: Իմպիչմենտի գործընթացն ինքնին լուրջ դիվիդենդներ չի բերելու, քանի որ հաջորդ տարի այսպես թե այնպես կայանալու են նախագահական ընտրություններ: Եթե Դեմոկրատական կուսակցությանը հաջողվի հեռացնել Թրամփին իմպիչմենտի միջոցով՝ դա կլուծի միայն Թրամփի՝ երկրորդ անգամ չառաջադրվելու խնդիրը: Գործնականում, սակայն, իմպիչմենտի սցենարը գրեթե անհնար է, քանի որ դրա օգտին պետք է քվեարկի Սենատի 2/3-ը, կամ 100-ից 67 սենատոր: Այժմ հանրապետականները Սենատում մեծամասնություն են՝ 53 հոգի, ուստի սպասել իմպիչմենտի, նշանակում է սպասել, որ հանրապետական սենատորներից առնվազն 20-ը հանկարծակի կորոշեն քվեարկել Թրամփի դեմ:

Մյուս կողմից, անգամ տապալված իմպիչմենտը բացասական ազդեցություն կունենա դրանում ներգրավված անձանց՝ Թրամփի եւ Բայդենի վարկանիշի վրա: Այստեղից կարելի է ենթադրել, որ դեմոկրատները որոշել են «զոհաբերել» 77-ամյա Բայդենին, պատկերավոր ասած՝ «խորտակել» նրա վարկանիշը՝ Թրամփի վարկանիշին զուգահեռ: Այսինքն չի բացառվում, որ որպես Դեմոկրատական կուսակցության մինչեւ այժմ հիմնական թեկնածու ներկայացվող Ջոզեֆ Բայդենին փոխարինի մեկ այլ դեմոկրատ: