«Սա, պատկերավոր ասած, սադրանք էր՝ ուղղված դատարանին». Քոչարյանի գործով դատախազն առարկեց

Մարտի 1-ի գործով մեղադրող դատախազ Պետրոս Պետրոսյանն առարկեց Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանների՝ դատավորին ներկայացրած ինքնաբացարկի միջնորդության դեմ՝ նշելով, որ դրանում  չի տեսնում որեւէ հիմք, որը նախատեսված կլինի օրենքով:

Հիշեցնենք, որ Վերաքննիչ քրեական դատարանում այսօր սկսվեց Մարտի 1-ի գործի ամբողջ նյութերը Քոչարյանի պաշտպաններին տրամադրելու որոշման դեմ բողոքի քննությունը, որի ժամանակ պաշտպաններն ինքնաբացարկի միջնորդություն ներկայացրին դատավորին՝ հիմքում դնելով նրա ենթադրյալ կողմնակալության հանգամանքը:

Միջնորդության դեմ առարկելիս մեղադրող դատախազ Պետրոս Պետրոսյանն այն որակեց սադրանք՝ ասելով, որ պաշտպանները դատավորի վերաբերյալ արտահայտություններ արեցին, դրանք ներկայացրին որպես անկողմնակալությունը կասկածի տակ դնող հանգամանք եւ դրեցին ինքնաբացարկի հիմքում. «Այսինքն՝ ըստ պաշտպանների՝ կարելի է, պատկերավոր ասած, դատարանին վիրավորել, եւ հաջորդ քայլին ասել՝ քանի որ ես ձեզ վիրավորեցի, դուք իմ նկատմամբ ունեք կողմնակալ վերաբերմունք, եւ ինքնաբացարկի միջնորդություն ներկայացնել»:

Դատախազի խոսքով՝ այդ հրապարակումները շատ սուբյեկտիվ են եւ պետք է քննարկվեն նախագահող դատավորի կողմից. «Բայց սա, պատկերավոր ասած, սադրանք էր՝ ուղղված դատարանին՝ ասելով, որ դուք այս գործը չպետք է քննեք, քանի որ ստեղծում ենք նման հիմքեր, բայց սա արդարադատություն իրականացնելու ոճ չէ»:

Պետրոս Պետրոսյանը նշեց, որ ինքնաբացարկի միջնորդությունն իր համար սպասելի էր. «Սակայն նշվածը որպես կողմնակալության պատճառ ներկայացնելը որեւէ իրավական հիմք ունենալ չի կարող, դատական իշխանությունն իր անաչառությունը, անկողմնակալությունը դրսեւորում է հենց օրենքի եւ Սահմանադրության հիման վրա, եւ հենց օրենսդիրն է նախատեսել գործիքակազմ՝ նման իրավիճակից խուսափելու եւ թույլ չտալու դատական իշխանության անունը նսեմացնել»:

Ինչ վերաբերում է դատարանի կողմից նախկինում կայացված որոշման իրավաչափությանը (խոսքը Ռոբերտ Քոչարյանին կալանավորելու որոշման մասին է,- խմբ.) եւ դա որպես կողմնակալության հիմք ներկայացնելուն, դատախազն ասաց, որ նախ, անընդունելի է դատարանի կողմից կայացված որոշումը նույն դատարանում վիճարկման առարկա դարձնելը, առավել եւս, եթե վերադաս դատարանն այդ դատական ակտի դեմ բողոքը վարույթ չի ընդունել՝ արդեն իսկ համարելով, որ այն չի կարող իրավունքի էական խախտում համարվել. «Դատարանը, գնահատելով պաշտպանների կողմից ներկայացված փաստարկները եւ բազմիցս հնարավորություն ընձեռելով իրենց դիրքորոշումը ներկայացնել, այդ ուղղությամբ դատական նիստերը շեղելու եւ իրավունքի չարաշահումը արձանագրելով, կայացրել է որոշում, որի վերաբերյալ, ինչպես նշեցի, արդեն իսկ ունենք Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշում»:

Խոսելով դատարանի կողմից գործն այս կամ այն դատարան ուղարկել-չուղարկելու հանգամանքից՝ Պետրոս Պետրոսյանն ընդգծեց, որ պաշտպանները զուգահեռ անցկացրին Վճռաբեկ դատարանի հետ եւ եզրակացրին, որ եթե Վճռաբեկ դատարանը կարողացել է քրեական գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան՝ դեռեւս բողոքի քննության ընդունելության փուլում, հետեւաբար Վերաքննիչը եւս կարող էր նույն գործողություններն իրականացրել. «Բայց պետք է հետ գնանք եւ տեսնենք, թե Վերաքննիչ դատարանն ինչ պատճառաբանությամբ էր այդպես վարվել: Ըստ պաշտպանների՝ Վերաքննիչ դատարանը հիմքում դրել էր բողոքարկման ժամկետի հանգամանքը, իսկ կարո՞ղ ենք մենք պատկերացնել, որ Վճռաբեկ դատարանը եւս պետք է սպասեր բողոքարկման ժամկետին: Այստեղ ակնհայտ է, որ որեւէ նմանություն դրանց միջեւ չկա, եւ մեկը մյուսից բխեցնելը որպես կողմնակալության հանգամանք ներկայացվել չի կարող»:

Անդրադառնալով դատավորին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու միջնորդությանը եւ վարչական վարույթին՝ դատախազն ասաց. «Ստացվում՝ եթե մեկ անգամ դիմենք այդ հարցով, ապա հետագայում որպես դատավարության կողմեր այդ դատարաններում հանդես գալ չենք կարող, սա պաշտպանական նույն թեզի շարունակությունն է, ավելին՝ այս դեպքում վիճարկվում են Արդարադատության նախարարության գործողությունները, արդյոք այն՝ իրենք պատշաճ քննարկել են դիմումը, թե ոչ, հետեւաբար դատարանի գործողություններն այստեղ առհասարակ քննության առնվել չեն կարող:

Պաշտպանների վկայակոչած ենթադրյալ կեղծիքն էլ դատախազը որակեց առավել, քան տպավորիչ. «Դատական ակտից հանել մի ձեւակերպում եւ պնդել, թե դա ձերը չէ, եւ որպես փաստ նշել, թե դա բացառապես դատավոր Ռուբիկ Մխիթարյանի ձեւակերպումն է, հետեւաբար նա մասնակցություն է ունեցել այդ դատական ակտի կայացմա՞նը: Ես չեմ կարող բնորոշել, թե ինչպիսի բարձր երեւակայություն պետք է ունենալ, որ եթե դատական ակտում հանդիպենք, ասենք, ՀՀ քրեական օրենսգիրք բառերը, ենթադրենք, թե դրանք որեւէ դատավորի բառերն են, դա ծայրահեղ մոտեցում է, եւ բացի այդ, բոլորս էլ գիտենք, որ դատարաններն օգտագործում են թե՛ Վճռաբեկի, թե՛ ՍԴ-ի, թե՛ Եվրոպական դատարանի, թե՛ գործընկեր դատավորների ձեւակերպումները»: Դատախազի ընկալմամբ՝ եթե առաջնորդվեն այդ տրամաբանությամբ, ապա կարելի է զուգահեռ անցկացնել եւ ասել՝ եթե դատարանն օգտագործել է Եվրոպական դատարանի որեւէ ձեւակերպում, ուրեմն կարելի է կարծել, թե նա օգտվել է այդ դատավորից. «Սա վերացականության բարձր աստիճան ունեցող հայտարարություն է, չի կարող դա դիտվել որպես հաղորդում եւ կապվել դատավորի ինքնաբացարկի հետ»:

Անդրադառնալով ԲԴԽ նախագահի հայտարարություններին, որ մատնանշեցին պաշտպանները՝ մեղադրող դատախազ Պետրոս Պետրոսյանն ասաց, որ ինքն անձամբ ծանոթ չէ դրանց եւ չի կարող ասել՝ հայտարարությունները ներկայացվեցին կոնտեքստից կտրված, թե ոչ, բայց, ըստ նրա, ներկայացվածից նույնպես հասկանալի չէր, թե ԲԴԽ նախագահն ինչ է ասել, թե ինչ ասել է՝ ընդդիմության կամ իշխանության համար հաճելի կամ ոչ հաճելի դատավորներ. «Բայց ԲԴԽ նախագահը, լինելով դատական իշխանության երաշխավորներից մեկը, չեմ կարծում, թե որեւէ դատավորի անձը կարող է հրապարակային կասկածի տակ դնել կամ կաշկանդել նրան»: Դատախազի խոսքով՝ կարելի է ենթադրել, թե նրա հայտարարությունները պաշտպանական կողմը ներկայացրեց կոնտեքստից դուրս:

Միջնորդության քննարկումն այսպիսով ավարտվեց: Դատարանը հեռացավ խորհրդակցական սենյակ՝ ինքնաբացարկի վերաբերյալ որոշում կայացնելու։ Այն կհրապարակվի փետրվարի 3-ին՝ ժամը 10:00-ին։